Moskova Notları

İgor Balıktan Döndü

2012-01-23T11:38:00.000-08:00

M.Hakkı Yazıcı
mhyazici@yandex.ru
Kaynak: http://www.turkrus.com/

İgor, iş arkadaşım, yeni yıl arifesinde mutlu bir şekilde yanıma geldi; elimi her zaman olduğu gibi, bütün samimiyetiyle sıkıca kavradı, tokalaştı.
Yüzünde yılbaşı arifesi neşesi vardı. Önündeki uzun tatilini her yıl severek yaptığı gibi, arkadaşlarıyla birlikte gidecekleri buz tutmuş nehir kenarında balık tutarak geçirecekti.
Merak edip sordum; balıklar büyük mü, diye. Sol eliyle sağ kolunun bileğinden biraz ilerisine kadar işaret edip, balıkların büyüklüğünü anlattı. İşyerinden çıkarken ben de ona Türkçe “Rasgele İgor,” dedim.
Rusya ve kış denince karsız, buzsuz bir panorama hayal edilemez. İlk göze çarpan manzaralardan biri de şu: Buz tutmuş nehirlerin, göletlerin üzerinde kendilerine uygun bir yer seçip, yerleşip, burguyla buzda açtıkları delikten oltayı sarkıtıp balık tutan öbek öbek insanlar…
Igor’un yalancısıyım; buz kalınlığı 5 cm.’e ulaştığında üzerinde yürüyerek gezilebilirmiş; 10 cm.’e ulaştığında arabayla, 40 cm.’e ulaştığında kamyonla, 1 metreye ulaştığındaysa tankla geçilebilirmiş.
Bu, bir Rus geleneği…Pek çok Rus için geleneksel "sosyalleşme" yöntemlerinden biri… Aslında çoğu kez maksat, balıktan ziyade, sıkıcı kış günlerinde bir bahaneyle evden çıkmak, soğukta bir şişe votkayı ahbaplarla beraber açık havada yudumlayıp hasbıhal etmek.
Örneğin, Moskova’da, Leningradski Şose'de Moskova’yı Himki’ye bağlayan büyük köprünün ayaklarında donmuş nehrin üzerinde her zaman çok sayıda balıkçı görmek olası. Şehir dışına doğru, örneğin Dimitrovskoye Şose'den otuz kırk kilometre dışarıdaki göl bölgelerinde de balıkçılar bir hayli faal.
Igor, işin ustası; daha uzaklara gitti. Moskova’dan yaklaşık ikiyüz kilometre uzakta Mojaisk’e gitti.
On günlük uzun yeni yıl tatili boyunca İgor’un balık tutma serüvenini merak edip durdum.
Tatil bitiminde, ilk iş gününde işe gittiğimde, her sabah yaptığımız gibi, bir gönül göndermesi olarak, o bana kendi dilimde dili döndüğü kadar “Günaydın,” dedi, ben de ona onun dilinde “Dobre utra,” dedim.
Mutlu ve rahatlamış görünüyordu.
Sabah çayımı alıp yanına seyirttim. Tatilinin nasıl geçtiğini, çok balık tutup, tutmadığını sordum. “Niçivo!..” deyip, pek bir şey tutamadıklarını anlatıp, kahkahalarını koyuverdi. Topu topu iki kilo kadar “podleşçik” tutabilmişti. Tuttukları balıkların yerine cep telefonunun kamerasıyla kaydettiği arkadaşlarıyla tükettikleri votkaların boş şişelerinin resimlerini, arkadaşlarıyla sarmaş dolaş çektirdikleri fotoğrafları gösterdi.
O kasıklarını tutarak gülerken, mutlu, neşeli yüzüne baktım. Aslında balığa değil, dostlarıyla muhabbete gitmişti.

Benim Ded Maroz’um senin Noel Baba’nı döver!

2012-01-11T01:42:00.000-08:00

M.Hakkı Yazıcı
mhyazici@yandex.ru
Kaynak:http://www.turkrus.com/

İgor, “Sen, bu yazma çizme işinde benden daha beceriklisin; bana yardım et,” dedi.
“Hayrola?” diye sordum.
Maksim, İgor’un sevgili oğlu, babasına ev ödevi vermişti: Ded Maroz’a hitaben güzel bir hediyeyi garantileyecek, ikna edici güzel bir mektup yazmasına yardımcı olmasını istiyordu.
“Hediye işini hallederim de, bu mektup işi zor,” diye hayıflanıyor İgor.
“Tamam,” dedim, “Takma kafana. Birlikte bir şeyler yazmaya çalışırız.”
***
Yeni bir yılın arifesindeyiz…
Yılbaşı yaklaşıyor ya, yeni yıl kutlamalarının sembolü Noel Baba ya da Rusya’daki karşılığı “Ded Maroz” her köşe başında kendisini göstermeye başladı.
Malum, Noel Baba, sadece sevincin ve kutlamanın değil, hediyenin de sembolü…
Bir de gazetelere bazı haberler yansıyınca çocukları tatlı bir heyecan sardı.
İrlanda'nın başkenti Dublin'de bir evin eski şömine bacasının gizli bölmesinde biri kız diğeri erkek, iki çocuk tarafından Noel Baba'ya hitaben kaleme alınmış 100 yıllık mektup bulunmuştu.
Bir başka habere göre ise notebook arzusuna kavuşmak için Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev’e ve Ded Maroz’a mektup yazan Bryansk şehrinden orta okul öğrencisi Vika Petrova’yanın isteğini Medvedev olumlu cevap vermişti.
***

Yoksulu, zengini, orta hallisi; herkes, kendisine, kesesine uygun bir yılbaşı kutlamasının peşinde. Maksat, acısıyla, tatlısıyla her şeyi unutup birkaç saatliğine mutlu olabilmek. Ya sonra!?.. Sonra hayat kaldığı yerden devam edecek…

Moskova, o ünlü karlı, beyaz görüntüsüne büründü bile. Hayatı zorlaştırsa da durmaksızın yağan kar insanları mutlu ediyor.

Yılbaşı heyecanı herkesi sardı. Sevdikleriyle nasıl bir yılbaşı geçirileceğinin planları çoktan yapıldı; hediyeler alındı..

Rusya'da yılbaşı olur da, Ded Maroz’suz olur mu?
***
Igor, Ded Maroz’un gün geçtikçe Noel Baba’laştırılmasına çok içerliyor. Yeni nesilin de, tabii ki oğlu Maksim’in de bu yabancı etki altında kalmasından rahatsız.

Ded Maroz ya da Ayaz Dede, Rusların,Slavların kendi Noel Babalarına verdikleri isim.

Ancak Rusya’da her şey de olduğu gibi Batılılarınkinden farklı. Her ne kadar globalleşmeye ayak uydurmak çabasıyla, görüntüsü her geçen yıl Batılı Noel Babaya benzetilmeye, giysisinin renkleri maviden, kırmızıya dönüştürülmeye çalışılsa da Ded Maroz farklı. Hem kültürü, hem de görüntüsüyle.

Moskova Ded Maroz Okulu Müdürü Aleksandr Frolov, “Rus Ayaz Dede, batıdaki Noel Baba’dan çok farklı. Bizim Ayaz Dedeler daha insancıl, daha sıcakkanlı ve daha neşelidir,” diyor.

***
“Biliyor musun?” diyor İgor,
Halinden araya yine bir fıkra sıkıştıracağını anlıyorum. Ama tutmak ne mümkün;
“Bir yılbaşı gecesi Ded Maroz’la Santa Klaus (Noel Baba) Sibirya’da küçük bir köyde, bir evin önünde karşılaşmışlar,” diye başlıyor.
“Pek beklemedikleri bir anda karşılaşmış olduklarından her ikisi de şaşkınmış. Bir sure birbirlerini süzüyorlar. Noel Baba, sessizliği bozup, ‘Hello!’ diye söze başlıyor. İngilizce konuşan koca göbekli meslekdaşını garipseyen tavırlarla süzmeye devam eden Ded Maroz, başıyla selamlıyor.
Noel Baba, ‘nasıl gidiyor işler?’ diye sorarak muhabbetini sürdürüyor. Ded Maroz, ‘Eh işte idare ediyoruz,’ diye cevap veriyor.
Hafifçe kafayı bulmuş olduğu her halinden belli olan Noel Baba, şen şakrak konuşmasını surdürüyor. ‘Yahu üstad, yabancılar için bu ülkede iş yapmak çok zormuş;.bürokrasi, katı kurallar, eski alışkanlıklar, yolsuzluk, trafik sorunu, her şey insanı yıldırıyor.’
İgor, lafın bu sırasında yüzüme bakıp bana laf dokundurduğunu ima eden bir şekilde göz kırpıyor.
‘Bilmem ki,’ diyor Ded Maroz. ‘Ben bu ülkede doğdum, büyüdüm. Başkasını bilmiyorum. Belki de haklısın…’ diye kısa kesiyor.
Kol kırılır, yen içinde kalır. Bir yabancının yanında kendi ülkesini kötüleyecek değil ya…
Neyse biraz hoşbeşten sonra sıra işe geliyor. Ded Maroz,’Evin bacasını gösterip sen önden buyur,’diyor, ‘Ne de olsa misafir sayılırsın.’
Aslında Ded Maroz, kibarlıktan ziyade kurnazlık peşindeymiş. Noel Baba’nın koca göbeği ve bu sarhoş haliyle bacadan içeri girebilse bile çıkarken sıkışacağını anlamış.
Nitekim de öyle olmuş Noel Baba bacanın içinde şıkışıp kalmış.
Ded Maroz, “Hay allah, dostum biraz sabret ben bir koşu itfaiyeye haber vereyim, gelip seni kurtarsınlar,’diyor cep telefonundan yakındaki kasabanın itfaiyesini arayıp, durumu anlatıyor. Sonrasında o köydeki işini bitirip, görevini tamamlamak üzere diğer köylere doğru yola çıkar.”
İgor, tepkimi ölçmek için bana bakıyor.
“Eee?..”diyorum.
İgor,”Bu kadar,” diyor. “Anekdot bu kadar.”
***

Rus çocukları, bu yılbaşında da, hayallerini süsleyen Ded Maroz’un ona eşlik eden torunu Sneguroçka’yla ( Kar Prensesi) birlikte üç atın çektiği geleneksel kızaklı arabası Rus troykasıyla gelip onlara hediyelerini vermesini bekleyecekler. Ve tabii ki umdukları hediyeleri alanlar çok mutlu olacaklar.

Ded Maroz, bu hediyelerin yanısıra dünyanın barışı, sevgiyi, mutluluğu hak eden bütün çocuklarına mutlu, huzurlu bir yeni yıl armağan etmek istiyor.

Herkese, ırk, din, dil, milliyet, cinsiyet ayrımı yapmaksızın, kardeşçe yaşanan, mutlu, sağlıklı, refah içinde yeni bir yıl dileğiyle!...

Sovyetler gitti, ‘Sovyetler’ kaldı…

2012-01-11T01:25:00.000-08:00

Hakan Aksay
http://www.rusya.ru/

SSCB'nin dağılmasından 20 yıl sonra "Sovyet" kelimesi bazen hakaret olarak kullanılır oldu. Siyasi muhalefetin bir bölümü ise "Sovyet" kavramına sahip çıkıyor.

Zaman ne kadar hızlı geçiyor! Geçenlerde Sovyetler Birliği, dağılmasının 20. yıldönümünde hatırlandı.

Dünyanın en büyük iki devletinden biri, kısa sürede neredeyse kendiliğinden yok olup gitmişti.

Ama tarih, iz bırakmadan geçip gitmiyor. 20 yıl önce nelerin, nasıl olduğu üzerine farklı yorumlar ve tartışmalar sürüp gitse de, neredeyse tartışmasız bazı şeyler kaldı geride.

En başta da insanlar... 20 yıl önce de var olan, bugün de yaşayan ve epeyce bir süre daha 15 ülkenin nüfusu içinde yer alacak olan insanlar… Bu insanların karakterleri, alışkanlıkları, üslupları…
Kim bunlar?

Eski Sovyetler…Yani Sovyetler Birliği yurttaşları…

Geçmişin üzerine sünger çekmek isteyenler istediği kadar reddetsin, “Sovyet insanı” diye bir şey vardı… Ve belki de önemli ölçüde hâlâ var…

Ama konu hassas!.. Bazı kelimeler gibi “Sovyet” de ağız-dil yakıyor…

- Ben mi Sovyetmişim? Asıl sensin Sovyet olan!

On yıllar boyunca bir halkı ve bir insan tipini tanımlamak için kullanılan “Sovyet” kelimesi kimilerince bir hakarete dönüştü.

Ülkenin ve zamanın değiştiğini anlamayan, eski alışkanlıklarından vazgeçemeyen, geçmişe özlem duyan insanlar, bu kelimeyle aşağılanıyor artık.

Ya “Sovyet” diyerek hakaret ediyorlar, ya da “sovok”... İkinci kelime, faraş anlamına geliyor. Ama ilkine çok benzemesi ve aşağılayıcı vurguyu artırması nedeniyle daha sık kullanılıyor.

Bazı teorisyenler “Sovyet” diye bir halkın hiçbir zaman bulunmadığını, bunun uydurma bir kavram olduğunu kanıtlamaya çalışıyor. SSCB'nin Rus, Özbek, Azeri ve diğer halklardan oluştuğunu, Sovyet halkından ve Sovyet insanından söz etmenin yanlış olacağını anlatıyorlar.

Ortada (yetim) kalan bu kelimeye yalnızca bazı siyasi muhalifler sahip çıkıyor.

Onlar zaten şu ya da bu şekilde Sovyetler Birliği'ni yeniden kurmayı hedefledikleri için, Sovyet halkının varlığını sürdürdüğünü kendilerine dayanak yapmaya çalışıyorlar.

Bir de zaman zaman, kendini eski alışkanlıklarının etkisi altında gören ve insanların değişmesinin uzun zaman alacağını hisseden kişiler, hâlâ Sovyet olduklarını acı bir gülümsemeyle itiraf ediyorlar.

Kimdir “homo sovieticus”, yani“Sovyet insanı”?

70 küsur yıl içinde ister Rus, ister Ukraynalı, isterse de Tacik olsun, herkes ortak özelliklerin (tarih, ideoloji, kültür, politika, hukuk, dil vb.) etkisi altında biçimlendi. Komünist Partisi'ne bağlılık yeminleriyle büyütüldü. Ortak psikoloji ve alışkanlıklar edindi. Bu gerçeği kimse inkâr etmiyor.

Sovyet kavramını övgüyle kullananlar, bunun yurtseverlik, yardımseverlik, fedakârlık gibi anlamlara geldiğini söylüyor.

Karşıtları ise, aynı kelimeyi koşulsuz itaatkârlık, korkaklık, tembellik, eşitlik ilkesine körü körüne bağlılık ve bundan kaynaklanan kıskançlık, çekememezlik olarak yorumluyor.

Nasreddin Hoca'nın dediği gibi, her iki tarafa da “Sen de haklısın” demek geliyor bazen insanın içinden. Koskoca bir tarih yaşandı; geçmiş iyi-kötü bir yığın şey bıraktı ortada. İyileri kabul edip kötüleri yok saymak, ya da tersini yapmak, kendini aldatmak olur.

Gerçek olan bir şey var ki, o da Sovyet insanının, alışkanlıkların daha uzun süre ortadan kaybolmayacağıdır. İşte Sovyet cumhuriyetlerindeki insanlar - onlar istedikleri kadar kendilerini “yeni” ilan etseler de - hâlâ eski, bildiğimiz insanlar.

Evet, yeni elbiseler giydiler, ara sıra yabancı kelimeler kullanır oldular, yeni partiler kurdular, sokaklara ve meydanlara yeni adlar yakıştırdılar. Ama konuşmaları, şakaları, küfürleri, içki içişleri, bakışları, yürüyüşleri değişmedi. Kimse aydan gelmedi.

İktidarların ve liberal yenilikçilerin hoşuna gitse de gitmese de, bütün eski Sovyet ülkelerinde daha uzun süre yaşayacak Sovyet psikolojisi.

Çünkü toplumlar, insanlar, yasalarla bir anda yenilenemiyor. Karakterler, tabelalar kadar kolay değiştirilemiyor.

Ruslar Yeni Yıldan Umutlu

2012-01-02T09:27:00.000-08:00

Ruslar,yapılan anket sonuçlarına göre yeni yıldan umutlu.

Rusların yüzde 16’sına yakını yeni yıldan sadece daha iyiye giden değişiklikler beklerken, %9’u yeni yılın fiyat artışı ve hayat standartlarının kötüleşmesi dışında hiçbir şey getirmeyeceği savundu. Katılımcıların %5’i 2012’de dünyanın sonunun geleceğini düşünüyor.

Bir internet portalında yapılan bu ankete Rusya genelinde 158 merkezde 18 yaşından büyük olmak üzere 1000 kişi katıldı. Anket Rusların yeni yıldan beklentilerini ortaya koydu.

Halkın çoğunluğu 2012’nin güzel şeyler getireceğine inanırken ankete cevap verenlerin 9%’u yeni yılla birlikte hayat şartlarının zorlaşacağından endişe duyuyor.Sonuçlara göre %8, 2012’nin ilk başta refah seviyesinde olmak üzere her anlamda istikrar getireceğini düşünüyor. Katılımcıların %7’si maaşlarında zam beklerken, %6 yeni yıldan özel bir şey beklemedikleri şeklinde yanıt verdi. Yine %6’sı 2012’nin kendilerine aile refahı ve manevi huzur, mutluluk getireceğine inanıyor. %5 ise şans ve kariyerlerinde yükselmeyi umuyor.

Ancak ankete katılanların %5’i 2012’de dünyanın sonunun olacağı görüşünde. Bazıları 21 Aralık 2012’de biten Maya Takvimi’ne inanırken diğerleri 3.Dünya Savaşı, küresel ısınıma, ya da bir göktaşı çarpması sonucu dünyanın sonunun geleceği görüşünde birleşiyor.

Kaynak: http://www.gazetem.ru/

Moskova dünyanın en büyük 10 şehri arasına girecek

2012-01-02T09:19:00.000-08:00

Moskova 2012 yılında genişlemesi sayesinde dünyanın en büyük 10 şehri arasına girecek.

İtar Tass ajansı tarafından yapılan açıklamaya göre, 1 Temmuz 2012 tarihinden itibaren Moskova Bölgesi’ne ait olan alanların resmen Moskova şehrine dahil olması ile beraber Moskova’nın yüzölçümü 2.4 kat artacak. Moskova Bölgesi’ndeki belirlenen bölgelerin Moskova’ya geçmesi ile beraber burada yaşayanlar da Moskovalı olacaklar. Ayrıca, Moskova’ya ait olacak yeni yerlerde gelişim planı kapsamında bu alanlar yeni bir yüze kavuşacaklar.

Resmi prosedürlerin sona ermesi ve resmen yeni yerlerin Moskova’ya dahil olması ile beraber Moskova yüzölçümü olarak dünyada Sidney, Kinshasa, Buenos Aires, Karaçi ve Aleksandriya şehirlerinden sonra altıncı sıraya yerleşirken, nufüs olarak yeni alanlarda sadece 250 bin kişi yaşadığı için hiçbir değişiklik olmayacak ve Şangay, Mumbai, Sao Paulo, İstanbul, Karaçi ve Delhi’den sonra yedinci sırada yer alacak.

Kaynak: www.gazetem.ru/

St.Petersburg: Artık başka bir dünyaya ait olan şehir

2011-12-19T11:43:00.000-08:00

Nazlı Eray
Akşam

30'dan fazla kitabıyla üretken bir yazar Nazlı Eray. Hayalci, fantastik ve kesinlikle etkileyici. 'Çilekli bir kup dondurmanın içinde okurlara katı gerçekler de anlatıyorum' diyen Nazlı Eray, AKŞAM PAZAR okurları için St. Petersburg'u yazdı.

Çok değişik bir kente giriyorum ve orada geçireceğim sekiz saat boyunca, beynimin içinde unutulmaz anılarım oluşacak, beynim sanki bir kamerayla kentin görüntülerini çekecek ve ben soğuk kış gecelerinde, evimde bu kenti düşüneceğim. Herhalde kolay unutamayacağım orayı.

Bunları düşünerek St. Petersburg'dan içeri daldım. Hiç yanılmamışım düşüncelerimde; şehir, içine girer girmez yakama yapıştı ve beni bir daha bırakmadı. Oysa az görmüştüm orayı, topu topu yedi-sekiz saat. Gördüğüm en tuhaf, en etkileyici, belki ürkütücü ve hüzünlü kentlerden biriydi St. Petersburg. İlkbahardan yaza geçerken bir gün Alexander Nevsky Caddesi'ne ayak basmıştım, akşamları beyaz geceler devam ediyor, saat gece 11.30'da bile gökyüzünde parlak bir aydınlık oluyordu. Başlı başına bu ışık, bu gelmeyen gece, sarhoş etmeye yetmişti beni, günün bütün saatleri karmakarışıktı beynimin içinde; Alexander Nevsky Caddesi'nde yürürken bir sabah mıydı yoksa bir akşamüstü mü, bilmiyordum.?Daha önce görmediğim genişlikte upuzun caddeler, durmuş oturmuş büyük binalar; fakat tuhaf bir eskimişlik, bir tarihin içine sıkışmışlık; Çarlık devrinden kalma pırıltılı saraylar ve oyuncak gibi rengarenk, akıl almaz güzellikte, soğan biçimli kubbeli kiliseler; onların hemen kenarına komünizmin kente hakim olduğu zamanlarda yapılmış, uzayıp giden sosyal konutlar; ürkütücü bir biteviyelik ve bütün bunların üstüne çökmüş olan zaman.
O dünyaların ikisini de eskitip sarartmış olan zaman. Hüzün ve artık olmayan bir şeylerin izleri...

FİLM PLATOSU GİBİ

İşte bu muhteşem kent, adeta bir Orson Welles filminin dev platosunu andıran St. Petersburg bana tüm bunları bir anda çağrıştırdı.

Hermitage'ın olduğu uçsuz bucaksız meydandayım. Hafif bir rüzgar yerdeki kuru yapraklarla oynuyor. Bu olağanüstü zengin müzeye girip, kaybedecek zamanımın olmadığını anlıyorum. Belki eşsiz mücevherlerin sergilendiği bölümü daha sonra gezebilirim. Kapıda uzun kuyruk...

Uzaklaşıyorum meydandan. Yavaş yavaş akmakta olan Neva Nehri'ni görüyorum o an. Nehrin üstündeki köprünün demirlerine dayanıp birçok şey düşünmeye başlıyorum. Bu kentin insanları... Ünlü yazar Puşkin. Güzel karısına göz koydu diye düello ettiği Dantes. Puşkin çirkin, maymun gibi. Karısı Nathalie. O bir rüya. Beyazlar içinde bir resmi yatağımın yanında durur. Kara Nehir kenarında yapılan düello da Puşkin ağır yaralanır, 36 saat yaşar. Evine taşırlar onu. Orada, üst kattaki odasında kan kaybından ölür. Puşkin'in dadısı Arina. Ona çocukluğundan beri bakan yaşlı, şişman Rus kadın Arina. ?Lenin Caddesi'nde yürüyorum şimdi. Devrim'den sonra Lenin, karısı Krupskaya ile o zamanlar Çar II. Nikola'nın kışlık sarayı olan Hermitage'a yerleşmişti. Krupskaya'nın çocuğu olmuyordu. Zehirli guatrı vardı.

Moskova'da Lenin'in mumyasını görmüştüm. Bir yıl önce. Mumya yeraltındaydı, tepeden bir spotla aydınlatılmıştı. Lenin siyah takım elbisesinin içinde orada yatıyordu. Bordo bir kadife örtünün üstünde. Gözleri kapalıydı, kravatı özenle bağlanmıştı. Ufalmıştı boyu. 'Bu bir bebek!' diye bağırmıştım onu görünce. 'Gerçek olamaz!'

Ama yanına yaklaşınca mumyanın gerçek olduğunu anladım. Sanki yeni tıraş olmuştu yüzü. İncecik çıkan sakalını yaklaşınca görmüştüm.

Yürüyorum St. Petersburg'da. Hotel Europa. Kül tablalarının bile altınla kaplanmış olduğu lüks, pahalı bir otel. Ama onda da bir eskilik, bir başka dünyaya ait olma havası var.

Birden buluyorum kafamdaki sorunun yanıtını.

St. Petersburg.

Artık başka bir dünyaya ait olan bir kent burası. Zengin geçmişiyle, içinde yaşanan dramlarla, şu anki ürkütücülüğü ve başıboşluğuyla başka bir dünyanın şehri burası.

GOGOL GECELERİ

Bunu bulunca rahatlıyorum. Burada geceler Gogol'un geceleri... Benim için St. Petersburg'da geceler ünlü yazar Gogol'a ait olmalı. Onun o bürokrasiyi kamçılayan, yer yer fantastik olan öyküleriyle, geceler Gogol'un. Paltosu çalınan bir zavallı memurun hortlayan ruhu gece yarısı St. Petersburg sokaklarında dolaşır ve çalınan paltosunu arar...

Az ileride Aurora Gemisi. 1918 ihtilalini yapan gemi. Şehrin el değiştirmesi...

Bir cafe'de piruşki yerken bir Rus ile konuşuyorum.

'Lenin nasıldı?'

'Belki de eşcinseldi' diyor.

Şaşkınım.

'Öyle mi?'

'Bu bir argüman' diyor. Kahvesini içiyor.

Artık hiçbir ideolojiye ait olmayan, sanki yalnız kalmış, binalarının boyaları eskimiş ve solmuş, gücüyle bana adeta bir tokat atan şehir, St. Petersburg. ?Beni gittikçe içine çekiyor.

'Pekiyi Stalin bu kentte yaşadı mı?' diye soruyorum. 'Hayır, o Moskova'yı severdi' diyor Rus. Kahvesinden bir yudum daha alıyor.

'Şu Lenin hakkındaki az önceki söylediğiniz... İnanmadım' diyorum. 'Hiç duymadım. Dünyada duyulmadı.'

'Kim bilir...' diyor Rus. 'Konuşulur bu.'

St. Petersburg'da her şeye hazırdım, gene de şaşırdım biraz. Bu, devrimcileri tedirgin eder, diye düşündüm. Gene de yazmalıyım bunu, St. Petersburg'un gözümde bir parçası olan Lenin hakkında bir 'yoldaş'ın fısıltısı bu.

St. Petersburg. İnanılmaz bir kent.

Şimdi mavi beyaz bir sarayın önündeyim. Katerin Sarayı olmalı bu. Nefis bir düğün pastası gibi önümde uzanıyor. Öyle büyük, öyle görkemli ki. Uçuk mavi, beyaz ve altın rengi kubbeler... Bir rüya sarayı.

İçindeki bir odaya girip, o gece orada uyumak istiyorum. Çar'ın yatağında deliksiz bir uykuya dalayım, sabah o görkemin içinde uyanayım, aklıma hiç devrim filan gelmesin. Yiyip içeyim aynı Çar'ın yaptığı gibi...

Fakat Nikolai Gogol'un gecesi peşimi bırakmıyor. Şehir birden ürkütücü bir hal alıyor, sokaklarda yalnızlık var şimdi. Gogol, St. Petersburg'da yaşamış ve en ünlü eserini burada vermişti. Kafamda, 'Bir Delinin Hatıra Defteri', 'Müfettiş', 'Palto'... Tekrar Alexander Nevsky Caddesi'nde yürüyorum. Gogol'un gecesinin içinde.

Şehir başlı başına bir içki gibi, günün her rengi ve saatiyle başımı döndürüyor.

Petergof - Yazlık Saray.?Ulaşıyorum oraya. Gördüğüm ihtişam şaşırtıyor beni. Yemyeşil bir ormanın içinde altın renkli heykeller, onlarca altın adam, havaya fışkıran fıskiyeler, kat kat şelale olup akan sular, köprülerin üstünde kameralara poz veren yeni evlenmiş gelin ve damatlar. Bembeyaz gelinlikli Rus kızları... Altın heykeller gözlerimi kamaştırıyor, sular, fıskiyeler ıslatıyorlar beni, yakınlarına gidiyorum, altından adalelerine dokunuyorum.

Yeniden Alexander Nevsky Caddesi'ndeyim.

Şehir eski ve köhne. Yıllardır boyanmamış yapılar çevremde. Bir kapıdan içeriye girsem, bu kentin gecesini burada yaşasam, daracık bir sosyal konutun küf kokan bir odasında. Bir işçi gibi uyansam sabah. Şapkamda çekiç-orak amblemi olsa. Dünyanın yükünü sırtımda taşısam. Akşam köşe başındaki yoldaşların gittiği kahveye gitsem. Cebimde birkaç ruble olsa. İçimde inancım.

Çelişkiler kenti St. Petersburg. Seni nasıl unutabilirim? Rüyalarda görülen, kötü, zedelenmiş bir çocukluğun rengi var sende.

Çariçe'nin hekimi ve danışmanı Rasputin. Yusupof Sarayı'nda bir yemekte zehirli şarapla zehirleniyor. Ölmüyor. Yürüyor yollarda. Bir iki kurşun sıkıyorlar. Gene ölmüyor. Neva Nehri'nin içinde çırpınıyor.

Tüylerim diken diken.

Neva Nehri yanı başımdan akıyor. Senden korkuyorum ama aşık oldum sana St. Petersburg. Ayrılamıyorum köprünün üstünden.

Rusya 8 yılda 2,3 milyon küçüldü

2011-12-18T02:17:00.000-08:00

Rusya Federal Devlet İstatistik Kurumu (Rosstat) Sovyet sonrası dönemde yapılan ikinci nüfusa sayımı ile ilgili sonuçları yayınlamaya devam ediyor. Buna göre 2002’de 145,2 milyon olan Rusya nüfusu, 2010’da 142,9 milyona geriledi.

Düşük doğum oranı, yaşam sürelerinin giderek kısalması ve diğer etkenler nedeni ile özellikle kırsa kesimde köy ve kasabalar hayalet şehirlere dönüşüyor. 2002’den bu yana tamamı ile terk edilen kasaba sayısı 8 bin 500’ü geçti. Tüm Rusya’da bulunan 134 bin kasabadan, 19 bin 400’ünde sürekli yaşayan kimse kalmadı.

Kadınlar erkeklerden 10,7 milyon daha fazla

Yeni verilere göre kadın nüfusun erkek nüfusa oranında da olumsuz gelişme var. Buna göre 2002’de kadınlar 10 milyon erkeklerden daha fazla iken, şimdi fark 10,7 milyona çıktı. 76 milyon 700 bin bayanın yaşadığı ülkede erkek nüfusu ise 66 milyon 205 bin.

Kent ve kırsal alanda yaşayan nüfusta da önemli göstergeler var. Buna göre 2002’de 106 milyon 427 bin kişi kentlerde yaşarken, şimdi bu rakam 105 milyon 318 bine geriledi. Kırsal kesimde ise 2002’de 38 milyon 737 bin olan nüfus, 37 milyon 587 bine düştü.

Rusya nüfusu 2002’ye göre daha yaşlı hale geldi. 10 yıl önce 37,7 olan ortalama yaş oranı 39’a çıktı.

Nüfus sayımı ile ilgili bir başka ilginç sonuç ise 100’den fazla etnik toplumun yaşadığı ülkede kimliklerle ilgili. Nüfusun yüzde 80,9’u kendisini Rus olarak tanımlıyor. Ruslardan sonra yüzde 3,9’la en kalabalık nüfus Tatarlara ait. Kendini Ukraynalı olarak tanımlayanların oranı ise 2002’de yüzde 2 iken, şimdi yüzde 1,4’e gerilemiş durumda.

Rusya’nın 63 bölgesinde nüfus geriye giderken 20 bölgede nüfus artışı yaşandı. En büyük nüfus artışının yaşandığı kentlerden biri de Moskova. 2002’de 10 milyon 382 bin olan başkentin nüfusu 11 milyon 514 bine yükseldi. Ülkenin ikinci büyük kenti St. Petersburg ise 2002’de 4 milyon 661 bin iken, şimdi 4 milyon 848 bine çıktı.

Faruk Akkan, Moskova, Cihan

Kuyruklu Yaşam

2011-12-18T01:50:00.000-08:00

M.Hakkı Yazıcı
mhyazici@yandex.ru
Kaynak: http://www.turkrus.com/

Şurik, mırıl mırıl söyleniyordu.
“Ne söyleniyorsun?” diye sordum.
Giorgi, Şurik’in evinde tadilat yapan Moldovyalı usta, söz verdiği saatte gelmemiş, bir gün sonra yüzü kıpkırmızı gelmişti. Ancak sağlam bir gerekçesi vardı; dini bütün bir ortodoks olarak İsa’nın Kurtuluşu Katedrali’nde sergilenen “Meryem’in Kuşağı”nı görmeye gitmişti.
Şaka değil, neredeyse bütün bir gün, dışarıda, kuyrukta beklemişti. Yüzü yanmıştı; hani şu “amele yanığı” dediğimiz cinsten… Şu günlerdeki, puslu, bulutlu, soğuk Moskova günlerinde çok nadir kendisini gösteren güneşte ancak bu kadar yanılabilirdi.

***
Yunanistan’daki Afon Manastırı’ndan Moskova’ya getirilip 27 Kasım'a kadar Kurtarıcı İsa Katedrali’ne sergilenen kutsal emanet, “Çocuğu olmayan kadınları iyileştiriyor” söylentileri üzerine mucize peşinde koşan yüz binlerce Rus kadınının da akınına uğradı.
Moskova’nın saç baş yolduran trafik yoğunluğu bir kat daha arttı.
Binlerce kişinin oluşturduğu ziyaretçi kuyruğu katedralin beş kilometre ötesine kadar uzandı. Bir hesaba göre kuyruk o kadar uzun ki katedrale girebilmek için kuyrukta en az iki gün beklenmesi gerekiyor.
Tabii, her zaman ki gibi, VIP statüsündeki ayrıcalıklı vatandaşların bu çileye katlanmalarına gerek yoktu; onlar sıraya girmeden amaçlarına ulaştılar.

***
Kuyruklar (Oçered -очередь), Rusya’da halkın yaşam kültüründe yer etmiş bir alışkanlık.

Bir zamanlar Lenin’in Mozolesi önünde kuyruklar oluşurdu. Devran değişti Kremlin’in çok yakınında ilk Mc Donalds restoranı açıldı. Önünde bugün bile anımsanan upuzun bir kuyruk oluştu. Ruslar kapitalizmin efsanevi sembolü ile bir an önce tanışmak istiyorlardı. Daha sonra vahşisiyle de olsa kapitalizmin kendisiyle tanıştılar…
Zaman değişti; kuyruklar bitmedi, ancak niteliği değişti.
Sovyetler Birliği döneminde halk, her ihtimale karşı cebinde bir file ya da torba ile dolaşırmış. Ola ki bir mağazaya, magazine yeni bir ürün gelir; kuyruğa girip almak gerekir diye…
Bir devlet dairesinde işiniz var, gidiyorsunuz; görüşme yapacağınız memur yerinde yok, ancak ceketi sandalyenin arkasında asılı. Sekretere soruyorsunuz, yüzünüze bakmadan “Ceketi sandalyesinde asılı, demek ki buralarda,” diye cevap veriyor. Ceket, “aslında ben işimin başındayım” mesajının dekoru. Neden sonra memur, elindeki torba dolu, kan ter içinde; ancak amacına ulaşmış olmanın mutluluğu ile yerine dönüyor.
Çevre kasabalardan Moskova’ya gelip, kuyruğa girdikleri mağazalardan aldıkları ürünlerle evlerine dönen Rusları taşıyan, esprilerin konusu “Uzun, Yeşil, Sucuk Kokan” (длинная, зелёная, пахнет колбасой) elektrikli tren (электричка) hala yaşlıların hafızasında…
Bu tür hikayeler, o zamanın günlük, olağan şeylerinden.
Son gelen, sonuncu kim? (Кто последний?) diye sorup sıraya giriyor. Bürokrasisiz olur mu? Bu işin de kendisine göre bürokrasisi var. Kuyruktakilerin isimleri defterlere kaydediliyor; sıra numaraları avuçlarının içine veya bileklerine yazılıyor.
Kuyruklar, zamanla bir yaşam biçimi, sosyalleşmenin bir aracı, muhabbet mekanları haline dönüşüyor. İnsanlar, zaman da değişse alışkanlıklarından kolay vazgeçemiyor.

***
Anekdot bu ya, bir gün, bir babuşka, sabahın erken saatlerinde, olağan günlük yaşamının başlangıcında devlet polikliniğine gider. Asıl niyeti, her zaman yaptığı gibi, kuyrukta karşılaştıklarına sağlık şikayetlerini anlatmak, onların hastalıklarını, dertlerini dinlemektir.
Fakat normalin dışında bir durumla karşılaşır. Çok kısa, neredeyse yok denecek bir kuyruk vardır. Bu duruma canı sıkılır, poliklinikten çıkıp yakınlardaki bir Sberbank şubesinin ödeme kuyruğuna girer, güne devam eder.

Kuyruklu bir ülke

2011-12-18T00:50:00.000-08:00

Hakan Aksay
Kaynak: http://www.rusya.ru/

Hakan Aksay , Rusya'nın "ulusal sembolü"nü yazdı... T24'deki yazısında sembolün ne olabileceğini sorgulayan Aksay "Hayır, iki başlı kartalın yer aldığı resmî arma falan değil. Ulu akağaç da değil. O güzelim melodilere ruh veren balalayka da. “Stoliçnaya” votkası hiç değil…" diyerek, "kuyruk"ta karar kıldı.

“Rusya’nın ulusal sembolü ne?”

Hayır, iki başlı kartalın yer aldığı resmî arma falan değil. Ulu akağaç da değil. O güzelim melodilere ruh veren balalayka da. “Stoliçnaya” votkası hiç değil…

Ya nedir?..

Bu soruyu yıllarca düşündüm.

Ve bir gün karar verdim:

Kuyruktur Rusya’nın sembolü. Daha doğrusu kuyruklardır. Ben bu ülkeyi bildim bileli, her sokak bekleşen insanlarla, sabırlı ve umutlu kuyruklarla doludur.

Böyle düşündüm ve “kuyruk”ta karar kıldım.

* * *
Brejnev zamanında her gün başka ülkelerden bir yerlerden gelen bazı mallar ortaya çıkıverirdi ve ... hooop: kuyruk!

En önemli ve en gururlu ulusal kuyruk, kuşkusuz, Mozole kuyruğuydu. Yani Lenin’in içi doldurulmuş balzamlı ölü bedenine uzanan kuyruk… 21 Ocak 1984’te (ölümünün 60. yıldönümünde) son kez rekor derecede insan akmıştı Mozole’ye.

6 Mart 1953’te Stalin’in cenazesinde, devasa kuyruklarda birbirini ezen insancıklardan bahsedildiğini de çok duydum.

Ha, bir de kitap kuyruklarıyla övünülürdü, haklı olarak. Sergilere uzanan kuyruklar da o cinstendi. 1975’te “Mona Lisa’yı görmek için” Puşkin Müzesi’ne binlerce insanın sınırsız bir ip misali dizildiklerini anlatırlardı.

Gorbaçov zamanında en gergin kuyruk tipi ortaya çıktı: Votka (ya da genel olarak içki) kuyruğu. “Perestroyka”nın mimarı, işe içki üretimini ve satışını kısıtlayarak başlayınca, sokaklar “direniş kuyrukları”yla doldu.

O yıllardan bir fıkra: Otobüs şoförü duyuru yapıyor:

- Şarapçı durağında inecekler kapıya yaklaşsın; bir sonraki durak, kuyruk sonu!

Kapitalizme geçişi başlatan büyük reformların ilk aylarında, 1992 yazında, acıklı bir kuyruk tipiyle tanıştı Ruslar: Ekmek kuyruğuyla!

Ne günlerdi onlar!.. Hiçbir şey bulunmazdı. Moskova’daki evimin perdelerine ve yorganına kadar her şeyi Türkiye’den götürmüştüm.

Ah, şu “kuyruklar ve yokluklar ülkesi”!..

* * *
Zaman değişti… Düzen değişti… Yine kuyruksuz kalmıyorduk Tanrı’ya şükür! Ama bu seferkiler başkaydı: Dolar satın alma ve bozdurma kuyrukları, mantar gibi türeyen şirketlerin satışa çıkardığı hisseleri alabilmek için oluşturulan kuyruklar...

Bir de size söylemeyi unutmamam gereken “özel bir kuyruk” vardı 31 Ocak 1991’den itibaren: Mc Donald’s kuyruğu! Rusya’nın ilk, dünyanın en büyük Mc Donalds’ şubesi… Söylemesi ayıp, ben de beklemiştim o upuzun ve aptal kuyrukta. Çünkü yanımdaki sarı saçların, o “en moda kuyruk”ta dalgalanması gerekiyordu… Amerikalı bir gazeteci “işte özgürlük ve özgürlüğe susayanlar kuyruğu” demişti; ben de ona küfretmiştim, “hamburger beyinli, ne olacak!”...

O dönemde bir gün, bir gazetede, kuyrukların “kolektivizim ve dayanışma duygularını geliştirdiğini” savunan bir yazı okuduğumda çok gülmüştüm. Aklıma yıllardır kuyruklarda duyduğum konuşmalar gelmişti:

- Hey, sıra dışından girmeyelim!

- Biz sabahtan beri buradayız!

- İtişmesenize be!..

* * *
Yıllar geldi de geçti yine…

Bu ülke kuyruksuz kalmaz, demiştim ben size!..

Geçenlerde Yunanistan’daki Afon Manastırı’ndan getirilen ve Moskova’daki Kurtarıcı İsa Katedrali’nde sergilenen “Meryem Ana’nın Kutsal Kemeri”ni görmek için karda-kışta 1 milyon kişinin beklediğini yazdı Rus gazeteleri. Öteki 13 Rus kentini de sayarak “1 ayda toplam 3 milyon kişi” dediler.

Milyonların kuyrukta beklemesini bazıları “bir zamanların ateist Ruslar’ı şimdi ne kadar dindar oldu” diye yorumladı. Kimileriyse “çocuğu olmayan kadınları şıp diye iyileştirdiği”öne sürülen Kutsal Kemer’i görmek için inanan-inanmayan yüz binlerce kişinin soğuk kuyruklarda gece ve gündüz beklemesine şaştı kaldı.

Ben hiç şaşırmadım. Kuyruksuz olamayacağını biliyordum bu ülkenin.

Bakalım bir sonraki rekoru ne olacak genlerdeki bu en köklü alışkanlığın veya değişmez “ulusal sembol”ün…

Sararmış fotoğraflardan süzülen ilkeler

2011-11-30T22:24:00.000-08:00

Hakan Aksay
Kaynak : rusya.ru

“Tarihin, kalın kitaplardaki sıkıcı cümlelerden sıyrılıp; saçları ağarmış, yüzünün kemikleri, ellerinin damarları fırlamış ihtiyar bir adam olarak insanın karşısına çıkması biraz ürkütücü geliyor bana. Eski çamları bardak yapmaya, yalnız bugünde yaşamaya öyle alışmışız ki...”

Fotoğraflar iyice sararmış. Sarardıkça uzaklaşmış anılar. Uzaklaştıkça kasvet çökmüş. Çöktükçe daha sık bakılır olmuş anıların kasvetsiz sarı fotoğraflarına.

- İşte şurada ilkokulda piyoner örgütü üyesiyim... Şurada komsomol kongresindeyim. Şu da Komünist Partisi'ne girdiğim gün... Öteki fotoğraf benim parti sekreteri olduğum dönemde bir kır gezisinden... Beriki ise 1 Mayıs'ta Kızıl Meydan’daki mitingden...

Küçük gözlerinde büyük bir hünerle birleştiriyor coşku ve kederi. Fotoğraflar bugüne yaklaştıkça keder ağır basıyor; gözleri iyice kısılıyor, omuzları daralıyor, kamburu çıkıyor. Sanki kahrolası bugünden o mutlu geçmişe dönememenin acısını bütün ihtiyar vücuduyla yaşıyor.

- Ne oldu bize? Faşist Almanya'yı dize getirip dünyayı kurtaran biz değil miydik? Uzaya ilk insanı gönderen, askerî alanda herkesi hayrete düşüren buluşlar yapan bir başkası mıydı? ABD'nin karşısına dikilebilen, dünyada denge sağlayan o süper güç bizim ülkemiz değil miydi?

Tarihin, kalın kitaplardaki sıkıcı cümlelerden sıyrılıp; saçları ağarmış, yüzünün kemikleri, ellerinin damarları fırlamış ihtiyar bir adam olarak insanın karşısına çıkması biraz ürkütücü geliyor bana. Eski çamları bardak yapmaya, yalnız bugünde yaşamaya öyle alışmışız ki... Şimdi bu adama, “Geçti o dönemler, amca! Şimdi parçalanmış bir ülkenin üç kuruş maaş alan sıradan bir emekli yurttaşısın işte! Ve bir daha geri gelmeyecek o eski günler!”, demek ile onun yaşlı kalbine bir hançer saplamak arasında bir fark var mı?..

- Oğlumu örnek bir komünist olarak yetiştirmeye çalışmıştım. Ne yazık ki, o da modaya uydu ve partimizi terk etti. Para pul hırsıyla vahşi kapitalizmi kurmaya girişti. Torunum ise, Batı müziğinin notalarına göre zıplamaktan ve garip giysiler giymekten başka bir şeyle ilgilenmiyor. İkisinden de utanıyorum!

Aslında galiba yaşayan bir ölü bu. Kalbine saplanan hançerlerin de haddi hesabı yok anlaşılan. Ama canlı rolünü başarıyla oynayan bir ölü. Ülkesinden, geçmişinden ve fikirlerinden söz ederken gürleştirdiği sesi, enerjik el-kol hareketleri birer hayal aslında. Gerçek olan, bazen cümlelerinin arasında donup kalan yüz ifadesi, dalıp giden yorgun gözleri. Az önce gösterdiği sararmış fotoğraflardan hiçbir farkı yok bu adamın!..

- Her şey bitmedi! Partimizi güçlendiriyoruz; komünistleri birleştiriyoruz. Sosyalizme dönmenin, dağılan ülkeyi yeniden toparlamanın güvencesi biziz! Halk düşmanlarının cezasını vermek, bizim insanlık ve yurtseverlik borcumuzdur.

Bir an için dediklerinin gerçekleşebileceğini düşündüğümde, bu ihtiyar adama karşı duyduğum merhamet, korkuya dönüşüyor. “İnsanlık ve yurtseverlik” adına vaktiyle katledilen, sürgünlere gönderilen milyonlarca insan geliyor aklıma... Tankların altında ezilen kentler, ülkeler... KGB korkusuyla geçen günler, yıllar... Hayır, yarın dünün tekrar yaşanacağını sanmıyorum. İhtiyar, patlak bir balonu şişirmeye çalışarak geçiriyor son günlerini.

- Onurlu bir yaşam sürdüm. Partide, işyerimde, özel yaşantımda leninci ilkelerden ayrılmadım. Ölene kadar da asla ödün vermem ilkelerimden...

İhtiyar adamı dinlerken duygularım sürekli değişiyor. Şimdi de içimi bir merak kaplıyor: Acaba çocukken, mahallenin afacanlarıyla birlikte kedilerin kuyruğuna konserve kutusu bağlayıp koşturmadı mı? Ailesini ve öğretmenlerini atlatarak, sıkıcı derslerde okuldan kaçtığı olmadı mı hiç? Ertesi günkü komsomol veya parti toplantısına hazırlanması gerekirken, her şeye boş verip sıcak yatağında uyumayı tercih etmedi mi kere bile? Nedensiz yere işine gecikip, bir bahaneyle erkenden çıktığı görülmedi mi? Mitinglere, politik bir görev yapmaktan çok, genç kızlarla bir arada olma isteğiyle gittiğini hissetmedi mi? Güzel bir sarışının çıplak omuzlarını ve uzun bacaklarını izlerken, aklından “kötü şeyler” geçirdiği, karısını aldatmayı düşündüğü olmadı mı hiç?

İlkelerine sıkı sıkıya bağlı geçirdiğini söylediği yaşamını belgeleyen şu sararmış fotoğraflar, göründüğü kadar saf ve temiz mi acaba?..

T24

Moskova’da Kış Nasıl Geçecek?

2011-11-30T07:47:00.000-08:00

Kış sezonu başlıyor. Hava tahminleri de peşpeşe geliyor. Moskova’da kış nasıl geçecek? -25’lik dondurucu soğuklar ne zaman yaşanacak?

Rusya Meteoroloji Uzmanlığı Merkezi tarafından Moskova’da kış aylarında beklenen hava ile ilgili açıklama ve tahminlerde bulunuldu.

Rusya Meteoroloji Uzmanlığı Merkezi Başkanı Roman Vilfand tarafından yapılan açıklamaya göre, kış sezonu Moskova’da değişken olacak ve sabit bir hava görülmeyecek.

En soğuk günlerin ocak ayında görülmesi beklenirken, bu ayda 3 gün hava sıcaklığı -25 derecenin altında, 10 gün ise -20 derecenin altında olacak.

Moskova’da aralık ayının da genel olarak soğuk geçmemesi ve kış mevsiminin aralık ayının ortalarında başlaması beklenirken, ocak ayında ise geçen sene olduğu gibi yağmur nedeniyle yolların ve yerlerin buz tutacağı ve adeta patinaj pistine dönüşeceği uyarısında bulunuluyor.

Kaynak: http://www.gazetem.ru/

Night Flight Kulübü Müdürü Jansson: Moskova'nın sırlarını bilen İsveçli

2011-11-28T23:04:00.000-08:00

Eğer Moskova’ya ilişkin ilginç öyküler dinlemek istiyorsanız Mats Gluggen Jansson tam aradığınız kişi.

Jansson Moskova’nın son 20 yılda yaşadıklarını, nereden nereye geldiğini bizzat gözlemleyenlerin başında geliyor. Jansson, ünlü Night Flight gece kulübünün müdürü. Night Flight sıradan bir yer değil; artık Moskova ile ilgili rehber kitaplarda Kremlin ve Kızıl Meydan gibi mutlaka görülmesi gereken yerlerin arasında gösteriliyor. Night Flight adı özellikle 1990’larda fahişelerle özdeşleşmiş olsa da aslında burada Moskova’nın son 20 yılının öyküsü yatıyor.

Jannson, “1990’larda buraları vahşi Batı’ya benziyordu. Şimdi daha toparlandı. Ama doğrusunu isterseniz ben bazı açılardan o günleri özlüyorum çünkü daha eğlenceliydi”diyor.

1991 yılında Night Flight’ı kuran İsveçliler aynı zamanda Moskova’ya gelen ilk yabancılar arasındaydı. Açılış gecesi Tverskaya Caddesi’ndeki kulübün önündeki kuyruk bir kaç kilometreyi buldu. O zamanlar Moskova’nın hemen hemen hiç gece hayatı olmadığı için kulüp büyük ilgi çekti. Aynı zamanda Moskova’da kötü koşullarda yaşayan genç kızların “beyaz atlı prensleri”yle, yani yabancılarla tanışabileceği bir yer olarak kısa sürede ünlendi. Night Flight aynı zamanda Rusça’ya “Face Control” deyimini kazandıran yer oldu. Jansson, “O zamanlar Moskova’yı mafya yönetirdi. Bu yüzden içeri alacağımız Ruslar için sıkı kurallar uygulardık. O günlerde parası olan Ruslar genellikle mafya üyesiydi. Ceplerinde para dolu Adidas eşofmanlarla Night Flight’ın kapısına gelirlerdi. Hatta bir seferinde bir Rus 50 bin dolar verip VIP kartımızdan almak istedi. Çünkü ona göre kartımız statü sembolüydü”diye anlatıyor.

Hala en popülerler arasında yer alsa da Night Flight’ın işi artık daha zor çünkü son 20 yılda yüzlerce yeni yer açıldı. Ama Night Flight’ın en büyük avantajlarından biri çatısı altında Moskova’nın en beğenilen lokantalarından birinin bulunması.

Jansson, Rus ekonomisinin içinde bulunduğu durumla kulüp arasında doğrudan bağdan söz ediyor ve “Ekonomi iyiyse kalabalık oluyoruz, yoksa müşteri kaybediyoruz. Müşterilerimiz Night Flight kapandığı gün Moskova’dan gideceklerini, çünkü bunun piyasanın ölmesi anlamına geleceğini söylüyor”diyor.

Kaynak : http://www.moskovalife.com/

Moskova’da sadece 4 Milyon Moskovalı Çalışıyor

2011-10-27T06:47:00.000-07:00

Moskova’da çalışanların sadece yüzde 65’lik kısmının Moskovalı olduğu bildirildi.

Moskova Ekonomik Gelişim Dairesi Başkanı Marina Ogloblina, RBC ajansına yaptığı açıklamada, halen Moskova’da 6 milyon 150 bin kişinin çalıştığı ve bu iş sahalarında çalışanların yaklaşık 4 milyonluk kısmını yerel halk olan Moskovalıların oluşturduğunu belirtti.

Oglloblina, Moskovalıların şehirdeki iş sahalarının sadece %65’lik kısmında görev aldıklarını ifade ederken, Moskova’da Moskova Bölgesi ve Rusya’nın çeşitli şehirlerinden gelen 2 milyon kişinin çalıştığını söyledi.

Bu durumun sadece Moskova’da değil, dünyanın birçok büyükşehirlerinde görüldüğü dile getiren Oglloblina şunları söyledi:
“ Dünya bu şekilde gelişiyor. Her yerde, ülkenin farklı şehirlerinden gelenler için yer var. Ancak, Moskova için en önemli olan yetenekli profesyonel insanların gelip çalışması. Uzman kişilerin buraya gelip tecrübesini paylaşmasına kimsenin itirazı olmaz.”

Göçmenler konusuna da değinen Oglloblina, Moskova’ya gelen göçmenlerin medeni insanlar ve medeni toplum kurallarına uyacak kişiler olması gerektiğini de vurguladı.

Kaynak: http://www.gazetem.ru/

‘Benim kentim’ Leningrad…

2011-10-13T05:32:00.000-07:00

Hakan Aksay, T24
Kaynak: http://www.rusya.ru/

Acaba insan, sevdiklerine “benim” derken, onlara sahip çıktığını mı söylemeye çalışır, yoksa ait olduğunu mu dile getirir?

Örneğin, “karım”,“kızım”,“arkadaşım” derken...

Ya “memleketim” derken?..

Acaba insan,“benim kentim” derken, o kentle ilgili hak mı iddia eder, yoksa ona teslim olmuşluğunu mu vurgular?..

* * *

“Benim kentim”diyebileceğim birkaç kent var.

Ama Türkler’in taparcasına sevdiği soru “Nerelisin?”, beni hep sıkıntıya sokar. Nüfus kütüğünden mi bahsetsem, doğduğum memleketten mi, kendimi bulduğum kentten mi, en uzun süre - 20 yıl - yaşadığım yerden mi?

Ne o, ne o, ne o, ne o...

“Nerelisin”diye bana kentimi sorduklarında, gençlik yıllarımın geçtiği Leningrad’ı söylemek gelir içimden. Alacağım tepkilerin beni yormasından korkarım, söyleyemem…

* * *

Denizinden çok Neva Nehri’ni sevdim ben bu kentin. Nehirden Moskova Tren Garı’na uzanan, Dostoyevski’yi, Çernişevski’yi ve Lenin’i kucaklayarak tarih ve edebiyata yayılan Nevski Caddesi’ne tutuldum.

Yüzü aşkın kanalla kenti kuşatan güzelliğe, Yaz Bahçesi’ne, dünyada benzeri olmayan Hermitaj Müzesi’ne, 1917 Bolşevik Devrimi’nin mekânı Saray Meydanı’na, Pavlovsk ve Puşkin gibi yeryüzü cenneti kasabalarına, kentin Alman faşistlerine 900 günlük direnişinin sembollerine vuruldum.

* * *

900 günlük direniş deyince. Geçtiğimiz günlerde Leningrad’ın İkinci Dünya Savaşı’ndaki tarihî direnişinin başlamasının 70. yıldönümüydü.

Yıllardan 1941’di. Hitler Almanyası tüm gücüyle Leningrad’ın üzerine abanmıştı. Sovyetler’in ikinci kentini düşürmek sadece askerî değil, aynı zamanda siyasi ve moral açıdan da devasa bir zafer olacaktı.

Şehir kuşatıldı, kapkara bir çember içine alındı. Ve bu kuşatma, neredeyse 900 gün sürdü.

Sadece savaş değil, kara kışlar da girdi araya ve en önemlisi açlık da.

Bugün hâlâ Petersburg müzelerinde o dönemde halka günlük gıda olarak verilen bir küçük dilim ekmeği, açlığı, sokaklarda savaştan çok açlıktan ölenleri gösteren pek çok kanıt sergilenir.

Leningrad düşseydi, Baltık Limanı ve çevresi düşerdi. Belki Stalingrad zaferi de olmazdı. Savaş başka türlü bitebilir, dünya faşizme teslim olabilirdi.

Bütün bunların olmaması ve Leningrad’ın onuruyla direnmesi için yüz binlerce insanın ölmesi gerekti. Bazı kaynaklara göre 600 bin, bazılarına göre 1 milyon 200 bin kişi öldü bu kuşatma ve direniş sırasında.

Başardılar. Zafer, ölen ve kalan Leningradlıların oldu.

* * *

Leningrad“kahraman kent” unvanına sahiptir. Kahramanlık saygıyı ve hayranlığı hak eder. Ama sevgi deyince, aşk deyince iş başkadır…

Türkler’in nedense “Deli Petro” dedikleri Büyük Pyotr’un, 1703 yılında bataklıklar üzerinde kurduğu, Lenin’in ölümünden SSCB’nin ölümüne kadar (1924-1991) adı Leningrad olan, sonradan ilk adı olan Petersburg’a dönen kenti böylesine sevmemin nedeni, belki de üniversite yıllarımın bir daha geri dönmeyecek heyecanlarından, beyaz gecelerde yaşanan aşklardandır, kim bilir…

Zaten yaşanmış kentlerin ve duyguların birbirinden ayrılmasına gerek var mı? Onların kısa özeti şu tek kelimeyle yapılabildikten sonra: Hayat!

Gezilesi, görülesi Moskova!..

2011-09-26T07:01:00.000-07:00

M.Hakkı Yazıcı
mhyazici@yandex.ru
Kaynak : Memlekent Dergisi

Moskova, seyahat meraklılarının öncelikle görmeleri gereken dünyadaki en önemli kentlerden biri…Niye diye soracak olursanız, bunun tarihi, kültürü, güzelliği gibi pek çok sebebi var.

Bir kere dünyanın önemli metropollerinde olan her şey Moskova’da var: Parlak bir gece hayatını, lüks otelleri ve restoranları, barları ve kafeleri, büyük alışveriş merkezlerini burada bulabilirsiniz. Sağlam bir kültürel geçmişi olan Rusya’nın başkentinde diğer bütün metropollere fark atacak çokluk ve kalitede tiyatro, opera, bale eserlerini izleyebilirsiniz. Moskova’daki sayısız müzeyi hakkıyla gezebilmek içinse çok uzun ve yoğun bir seyahat programına hazır olmanız gerekir.

Bir Batılı için anlaşılması zor, bilinmezi çok olan Rusya, aynı Türkiye gibi, coğrafyası ve kültürü itibariyle, hem batılı, hem de doğulu,.. toprakları hem Avrupa’da, hem de Asya’da olan bir ülke…Avrupa’nın doğusunda, Asya’nın kuzeyinde yer alan Rusya, 14 ülkeyle sınır komşusu ve sınır uzunluğu bakımından da dünyada birinci sırada… Yüz ölçümüyse 17.075.400 km². Baltık Denizi’nden Bering Boğazı’na kadar uzanan, 11 saat dilimini kapsayan bu dünyanın coğrafi olarak en büyük ülkesi, tarihi, coğrafyası, insanı, kültürü ve sanatıyla keşfedilmeye değer çok şeye sahip.
Başkent Moskova ise Rusya’nın kalbi, beyni, her şeyi…Siyasi, tarihi, ekonomik, kültürel ve manevi merkezi. Rusya’nın en gelişmiş bölgesinde, Rusya düzlüğünün ortasında bulunan 13 milyonluk nüfusuyla çok önemli bir merkez. Tolstoy’un dediği gibi her Rus Moskova’yı kendi annesi gibi görür. Moskova’nın hikayesi bir bakıma Rusya’nın da hikayesi.

Hem içeriden, hem de dışarıdan göç alan Moskova, giderek gelişiyor, büyüyor.
Moskova halka halka büyüyen bir şehir. Moskova’nın nerdeyse sembolü haline gelen Metro haritasına baktığınızda da bunu görürsünüz. Metro da aynı bu şekilde merkezdeki bir halkanın etrafında oluşmuş.

Kremlin’in yakınındaki Balşoy Moskvaretskiy Köprüsü’nde durup Moskova Nehri’ne bir çakıl taşı attığınızda taşın suya düştüğü yerde iç içe geçmiş büyüyen halkalar oluşur. Moskova da hemen hemen aynı yerden başlayarak halka halka büyümüş, büyümeye de devam ediyor.

En içte Kremlin’in duvarlarından oluşan ilk halka var. En dışta ise 108 km.’lik Moskova Çevre Yolu, Moskova’yı çepeçevre sarar. Çevre yolunda arabayla bir noktadan hareket ederseniz, hiçbir yere sapmadan dolaşarak aynı noktaya gelirsiniz.
Kuruluşu 1147’ye dayanan Moskova, Avrupa’nın en büyük kenti. Nüfusu 2002 sayımlarına göre 10,4 milyon. Ama fiilen ülke içi öteki kentlerden ve dünyadan gelenlerle günlük nüfusun 13-13,5 milyon olduğu kabul ediliyor.

1156’da Yuriy Dolgorukiy tarafından ahşap olarak yaptırılan, sonra defalarca yangınlar ve yıkımlar yaşayan Kremlin Sarayı, Kızıl (eski Rusçadaki anlamıyla Güzel) Meydan, Tverskaya ve Arbat caddeleri, Puşkin ve Tretyakov müzeleri, Lermantov ve Şalyapin evleri, tiyatroları, sinemaları, parkları, nehri, kilise ve camileri, alışveriş merkezleri, eğlence hayatı ve 1931’den bugüne gelişerek 150 civarındaki istasyonuyla başkent ulaşımını kısmen rahatlatan dev Moskova Metrosu ile görülmeye değer eşsiz bir dünya kenti Moskova.

Hep iyi taraflarından bahsetmek mümkün değil; bilmeden seyahat edecekleri uyarmak gerekiyor. Ne yazık ki Moskova pahalı bir metropol. Rusya başkenti, 2006 yılında Marcer Human Consulting adlı araştırma merkezinin Avrupa, Asya, Kuzey ve Güney Amerika ve Avusturalya’yı kapsıyan dünyanın 144 gelişmiş şehrinde yaptığı araştırma sonucunda Moskova tüm Avrupa, Amarika ve diğer ülkelerin metropollerini geride bırakarak dünyanın en pahalı şehri ünvanına sahip oldu.

Rusya’da yaşadığınızı bilen eşiniz, dostunuz hazır siz oradayken bir fırsatını bulup gelip gezmeyi isterler. Tabii sizden de rehberlik etmenizi…

Daha dostunuz gelmeden düşünmeye başlarsınız nereleri göstermeli diye.

Bana soranlara, “Aman sakın kışın gelmeyin, o malum korkunç soğuğu nedeniyle sadece Kremlin’i, Kızıl Meydan’ı, Arbat’ı ve birkaç müzeyi görüp, Metro’da kısa bir seyahat yapıp gidersiniz,” diyorum. Öyle ya Moskova sadece buraları değil ki!

Ancak şu da bir gerçek ki Moskova’nın fotoğraflardaki, resimlerdeki bilinen imajı karlar altındaki Kremlin’dir. O soğuğu, ayazı yiyen birisi olarak bence o panoramanın sadece resimlerde olanı güzel. Sıkı giyinilip, hızlı ve programlı yapılanınaysa kesinlikle itirazım yok.

Galiba en iyisi vakti olanlar için kışın birkaç günlüğüne Moskova’ya gelip yukarıda bahsettiğim hızlı, kısa turu yapmak; işin aslını ve uzun olanını ise güzel yaz aylarına bırakmak; Moskova’daki nehir turlarına katılmak, güzelim parklarını, bahçelerini gezmek, fıskiyelerinde ıslanmak, havuzlarına ayaklarınızı sallandırmak ve hatta çevre şehirlere yapılan günlük turlara katılmak. Haaa unutmadan söyleyeyim, Moskova’da “çimenlere basmak yasak” değil!

Peki nereleridir Moskova’nın en gezilesi, görülesi yerleri?

Şöyle bir sıralama yaparsak uzun bir liste oluşur:
Kızıl Meydan, Kremlin,Katedral Meydanı, Büyük Kremlin Sarayı, Çar Topu, Çar Çanı, Aziz Vasili (Blajenni) Katedrali, Lenin’in Mozolesi, Bolşoy Tiyatrosu, Kurtarıcı ısa Kilisesi, Novodeviçi Manastırı, Tarih Müzesi, Puşkin Müzesi, Tretyakov Galerisi, Moskova’nın yüksek binaları, ışçi adam ve Köylü Kadın, Ostankino Televizyon Kulesi, Moskova Metrosu, Lujniki, Arbat, Kuskovo, Kolomenskoye, Botanik Bahçesi, İzmailov Parkı, Heykel Parkı, Moskova Metrosu,v.s..

Moskova’nın ve hatta Rusya’nın simgesi Kızıl Meydan ve Kremlin’in şöylece bir gezilmesi için çok fazla zamana gerek yok; yarım gün yeterli. Kısa süreli bir iş gezisinden artan bir zaman içinde buraları alelacele gezilip, bir de arka fonuna Kremlin alınan bir hatıra fotoğrafı çektirilirse eşe dosta ben Moskova’yı da gördüm denilebilir.

Yukarıda saydığım yerlerden Sadovaya yani Bahçe Yolu içindeki yerleri görmek içinse en azından birkaç günlük bir zaman gerekli.

Daha uzun süreli kalışlar ve burada yerleşikler için kuşkusuz başka bir gezip, görme programı gerekli.

Saat değil, Serkisof

2011-09-26T06:08:00.000-07:00

Nam-ı diğer şimendiferli ( osmanlıca tren demek fransızcadan geçme bir kelime ) serkisof saatleri Rus yapımı mekanik saatlerdir. Devlet Demiryollarında çalışanlara emekli olduklarında verildiğinden mi nedir ‘demiryolcu saati’ de deniyor.
Yakın zamana kadar emekli olan her demiryolcuya serkisof marka, lokomotif veya kanatlı tekerlek kabartmalı köstekli saat hediye edilirdi. Demiryolcuların o saatleri, tılsımlı bir emanet gibi, dededen toruna saklanır.
Aslında Serkisof, saatten öte bir şeyin; bir hayat tarzının adı.

Satılık Tarih
Aydın BİLGİN

Babam demiryolcuydu ya, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları'nın (kendi tabiriyle Te Cim Dal Dal'ın) Alsancak 3'üncü Bölge Müdürü tarafından kendisine armağan edilmiş Serkisof marka saatine bayılırdı.

Ona göre Serkisof dünyanın en iyi saat fabrikasıydı ve bunu Türk demiryolcuları için özel üretmişti.

Emekli olduktan sonra da, o saati gururla taktı. Kolunda kol saati bile olsa, sık sık onu cebinden çıkarır, puro içenlerin puroyu içmeden önceki ritüellerine benzer bir şekilde, o da saatini evirir çevirirdi. Sonra kurma kolunu iki parmağının arasına alır, kurardı da, kurardı defalarca.

Saati yukarı kaldırır, üzerinde lokomotif kabartmalı, gümüş kaplamalı kapağını açar, camını eliyle sıvazlar ve saati ondan sonra okurdu.

Nasıl bazılarımızın bebek ayı dostları, uğurlu dolmakalemleri, nazar boncukları, ya da can yoldaşı köpekleri varsa, onun da tarih yoldaşı cep saati vardı.

Üzüntülü, sevinçli, keyifli, sıkıntılı, başarılı, başarısız birçok zamanı kaydetmişti anılarına, tik tak.

Babamın bu saati çok sevdiğini bildiğim için, ona değerini sorardım. O da 'Bu saatin değeri mi olur evladım? Bu saatin değeri ölçülemez. Onu ölünceye kadar ben, saklayacağım, ondan sonra da sen' derdi.

Babam can yoldaşının manevi değerine karşılık, maddi değer ve özellikleri ile hiç ilgilenmediği için, saati ile ilgili başkaca hiçbir bilgiye merak duymadı.

Ben ise duydum. 1984-1990 yılları arasında Moskova muhabiri olarak Rusya'ya yaptığım sık ziyaretlerden birinde, saatle ilgili bilgi topladım.

Saati üreten fabrika Ural Dağları'nın eteklerindeki Chelyabinsk kentindeki Molnija Saat Fabrikası'ydı. Bu bölge el becerileri ile ünlü sanatkar insanlarla doluydu. Rus Çarları 19'uncu yüzyılda birçok el sanatı ustasını Kremlin'e buradan götürmüşlerdi.

18 taşlı

Fabrika doğduğum yıl, 1947'nin 17 Kasım'ında Chelyabinsk'te kurulmuş ve cep, kol, masa ve duvar saatleri yanında, tank ve denizaltılar için de göstergeler üretmeye başlamıştı. Her saat elde ve teker teker üretilirdi. Özellikle köstekli 18 taşlı cep saati çok aranırdı.

Krom veya gümüş kaplamalı kapaklı, 50 mm çapında, 14 mm kalınlığında ve 75 gram ağırlığındaydı. Dakiklik garantisi, günde eksi 20 saniye ile artı 40 saniye arasında idi. Saati bir kurdunuz mu, en az 39 saat işlerdi. Oysa babam kurardı da kurardı. Gurg, gurg, gurg.

Babama bu bilgileri aktardığımda, o artık çok yaşlanmıştı. Bu bilgiler onu hiç etkilemedi. 'Senin dediklerin metal parçası! Benim ki ise tarih' dedi.

'Baba, madem bu kadar kıymetli, satalım' diye yaptığım şakaya bile tahammül edemedi. 'Oğlum, insan hatırasını, hediyesini, tarihini satar mı?' diye öfkelendi. 'Kaldı ki maddi olarak da değeri çok' diye, inançsız, fısıldadı.

Maddi değeri konusunda inançsızlığı da haklıydı. İnternette ebay.com'da en fazla 20 dolara alıcı buluyordu. Çünkü milyonlarcası vardı.

Ancak asıl şoku internette açık artırma sitesi gitti gidiyor.com'da yaşadım. Serkisof demiryolları saatlerinin orada da, 30-40 milyona gittiğini gördükten sonra, gözüm nişan ve madalyalar bölümüne takıldı. Orada gördüklerimden sonra, babama duyurmak isterdim sesimi.

'Babacığım, bana hatıra, tarih satılır mı?' diyordun. Osmanlı 1.Derece Nişanı 450 milyona, Kore Madalyası 50 milyona, 1954 Kore 5. Türk Tugayı rozeti 19 milyona satılık baba' diye bağırmak; 'Kanuni Esasi Yadigarı 75 milyona, İstiklal Madalyası 140 milyona, Çanakkale Harbi Subay Madalyası 225 milyona, Galiçya 15'inci Kolordu rozeti 50 milyona, gitti gidiyor baba' diye haykırmak isterdim.

Daha sonra babamın gözyaşları süzülürken buruşuk yanaklarından, ona 'Daha da kötüsü var babacığım' demek isterdim utanarak, sıkılarak, 'Bu nişan ve madalyaların hepsi birlikte, bir 1924 Fenerbahçe-Galatasaray maçı madalyonu kadar etmiyor. Onu 2 buçuk milyara satıyorlar babacığım.'
Baba, hani satılmaz tarih, demiştin? Bak işte, gitti gidiyor hatıralar, üç kuruşa satılık.

'Evladım, bu insanlara hatıralarını, tarihlerini sattıranlar utansın' dediğini duyar gibiyim.

Öyle ya, neden satsın anılarını insan? Ya artık hatırlamak istemediği için, ya da ekonomik sıkıntıdan.

Satılık tarih, tarih satılık baba.

Rusya'da Çalışabilir Nüfus 10 Milyon Kişi Azalacak

2011-09-14T04:46:00.000-07:00

Rusya nüfusunun azaldığı konusu gündemde yerini korurken, bu sefer bu konuya Rusya Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Nikolay Patruşev işaret ederek, bazı uyarılarda bulundu.

Patruşev, 2025 yılına doğru Rusya’da çalışmaya uygun nüfus sayısının en az 10 milyon kişi azalacağına dikkat çekerken, ülkenin 2011-2025 yılları arasında nüfus açısından zor bir döneme girdiğine işaret etti.

Ülkenin orta sınıf diye tabir edilen yüksek kalifiyeli iş gücüne ihtiyacı olduğuna dikkat çekilirken, kalifiye eleman temini için devlet göçmen politikasının hazırlanması ve çeşitli önlemler alınmasının şart olduğu belirtildi.

Hayatımızı değiştirecek filmlere ihtiyacımız var

2011-09-13T03:41:00.000-07:00

Hakan Aksay, T24

Kaynak:http://www.rusya.ru/

Hakan Aksay,Rus sinemasının, tarihe iz bırakmış, aşkın eserleri arasında gezintiye çıktı… Ünlü Rus yönetmen Aleksandr Sokurov’un Venedik Film Festivali’nde “Faust” filmiyle Altın Aslan ödülünü kazanmasın ardından yaptığı konuşmadan yola çıkan Aksay, Sokurov’la birlikte sinema sanatının zirvesine çıkmış, büyük Rus sinemacıları tekrar hatırlattı.

“Bizi güldüren ve ağlatan filmler vardır. Bir de hayatımızı değiştiren filmler vardır.”

Bu cümleler benim değil. 2011 Venedik Film Festivali jürisinin başkanı Darren Aronofsky’nin.

Şu cümleler de benim değil:

“Kültür, bir lüks değildir. Toplumun gelişmesi için son derece gerekli bir temeldir. Eğer kültür, hep yumuşak, ihtiyatlı ve sessiz olursa, biz eriyip gideriz. Toplum olarak bütün düzeylerde kültür için mücadele etmeliyiz.”

Ve bir cümle daha:

“Filmin izleyiciye ihtiyacı yoktur; asıl izleyicinin filme ihtiyacı vardır.”

Bunlar da, 68. Venedik Film Festivali’nde ana ödül olan Altın Aslan’ı kazanan Rus yönetmen Aleksandr Sokurov’un cümleleri…

Son cümleyle isterseniz biraz oynayalım:

“Filmin izleyiciye değil, izleyicinin filme ihtiyacı vardır.”

“Şarkının dinleyiciye değil, dinleyicinin şarkıya ihtiyacı vardır.”

“Kitabın okura değil, okurun kitaba ihtiyacı vardır.”

Böyle devam edebilirsiniz. Tabii eğer eser büyükse, tarihiyse, hayatı değiştirebiliyorsa...

Sanatta ve diğer yaratıcı uğraşlarda bu yaklaşıma ve “bazı eserlerin hayatımızı değiştirebileceği” fikrine hem saygı duyuyor, hem de yürekten inanıyorum. T24’teki ilk yazımdabundan söz etmiştim: “Bazen her şey bir tek cümle içindir”.

* * *

Sokurov’un Venedik’te ödül kazanan filmi “Faust”u henüz görmedik. Muhtemelen önümüzdeki aylarda izleyeceğiz.

Ama bu filmin, onun 12 yıl önce başladığı, “tarih, iktidar ve insan” ilişkisini ele alan bir serinin son halkası olduğunu biliyoruz.

Bu seri bugüne kadar, Hitler, Lenin ve Japon İmparatoru Hirohito’yu anlatan “Boğa”,“Moloh” ve“Güneş” filmlerini içeriyordu.

Ve şimdi de Goethe’den esinlenen, felsefi bir film var gündemimizde: “Faust”.

Sokurov, filmde, “insanlığa ve tarihe dair karanlık olan ne varsa ele aldıklarını” söylüyor. Hatta film çok karanlık olmasın diye bazı şeyleri çıkarmak zorunda kaldıklarını dile getiriyor. Ve ekliyor:

“Kötülük çoğaltılabilir. Bunun formülünü Goethe vermiştir: Mutsuz insanlar tehlikelidir.”

Uluslararası kültürel etkileşime büyük önem veren Sokurov, ödül alan filminde 38 ulustan sanatçıya görev vermiş. Başrolde bir Alman var ve Çek Cumhuriyeti’nde, Prag yakınlarında çekilen filmin dili de Almanca.

Sokurov her ne kadar filminin ödül almayacağı düşüncesiyle Moskova uçak biletini cumartesi sabahına almışsa da, jüri onu zorla ikna edip kalmasını sağladı ve cumartesi akşamı oybirliğiyle ödülü ona verdi.

Aslında Sokurov, Rus sinemasının dünyadaki önde gelen isimlerinden biri. Adı, 1995’te Avrupa Sinema Akademisi tarafından “dünyanın en iyi 100 rejisörü” listesine yazılmıştı.

Ama – belgesellerini de sayarsak – yaptığı 40 civarında filmden dolayı aldığı 30’a yakın ödül arasında hiç bu kadar büyük bir uluslararası derece yoktu.

Elbette bunda Venedik, Cannes, Berlin, Moskova gibi 13 büyük uluslararası film festivalinin önemli bölümünün jüri üyelerinin ve kararlarının, son yıllarda oldukça tartışmalı hale gelmesinin ve saygınlık yitirmesinin de payı olabilir.

* * *

Şimdi 60 yaşındaki Sokurov, film yapmaya 19’unda başladı. İlk döneminde yaptığı neredeyse bütün filmleri Sovyet yönetiminin tepki, baskı ve sansürüyle karşılaştı. Arkadaşı olan ünlü yönetmen Andrey Tarkovski, bir ara hayatı tehlikede olan Sokurov’u yurtdışına kaçırmaya çalıştı. Ama o, ülkesinden, dilinden ve kültüründen ayrılmamakta direndi.

Eserlerini ancak 80’lerin sonundan itibaren geniş kitleyle paylaşabildi. Yıllardır Petersburg’da yaşayan ünlü rejisörün 2007 yılında yaptığı bir önceki sanatsal filmi olan “Aleksandra”dan çok etkilenmiştim. Film, Rus-Çeçen savaşının sonuçlarını savaşı göstermeden sergiliyordu. Yaşlı bir Rus kadının savaş bölgesindeki izlenimlerini, Çeçen kadınlarıyla söyleşilerini aktarıyordu.

Sokurov son dönemde yeniden atağa kalkan Rus sinemasının adını dünyada bir kez daha duyuran bir isim oldu.

Dünyanın en önemli üç filminden biri sayılan “Potemkin Zırhlısı”nın (1925) rejisörü Sergey Ayzenştayn, Andrey Tarkovski, Sergey Bondarçuk, Elem Klimov, Eldar Ryazanov, Aleksey German, Andrey Konçalovski ve 1994’te Oscar alan filmi “Güneş yanığı” ile Türkiye’de de hayranları olan Nikita Mihalkov bu isimlerden sadece birkaçı.

Bunlar iyi rejisörler… İhtiyacımız olan, hayatımızı değiştirebilecek etkili filmleri yapan yetenekli ve yaratıcı insanlar...

Boş inançlarla dolu kafalar çoğalıyor

2011-09-12T05:23:00.000-07:00

Hakan Aksay, T24
Kaynak:http://www.rusya.ru/

Hakan Aksay’dan Rus coğrafyasında günden güne yaygınlaşan ‘boş inançlar’a ilginç örnekler… “Bir zamanlar Rusya’da, daha doğrusu Sovyetler Birliği’nde inanmak, ikinci sınıf insanlara özgüydü. Şimdi tersi oldu. Bazen inanmayanlar, toplumdaki bütün olumsuzlukların sorumlusu değilse bile, onlara eğilimli kişiler olarak görülüyor” diyen Aksay, toplumsal değişime dair ilginç bilgiler veriyor.

Geçen hafta yabancılarla iletişim sırasında nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatan bir Türk gazetesinde, Rusya’da kapı eşiğinde tokalaşmamak gerektiği yolundaki uyarıyı gördüm.

Hoşuma gitti. Galiba Ruslar’la tanışma konusunda epeyce ilerledik…

Acaba Rus kız arkadaşlarına verdikleri çiçek sayısını “iyi ayarlayamadığından” dolayı teşekkür alamayan Türk delikanlılar, çift sayının ancak cenazelere gittiği yolundaki inancı da öğrendiler mi?

İstemeden ayağına bastıkları bir Rus’un, özellikle de o sizi kendine yakın hissediyorsa, hemen “intikam almak” ve sizin ayağınıza basmak eğilimine girmesinin, kavga çıkarmak değil, tersine, böylelikle ileride sizinle kavga etme ihtimalini savuşturmaya çalışmak amacını taşıdığını da biliyorlar mı?

Veya evde ıslık çalmalarını istemeyen Rus dostlarının, bunun para kaybına yol açabileceği yolundaki uyarılarını kanıksadılar mı?

Ama bir tabak ya da bardak kırıldığında, herkesin bunun mutluluk getireceğine inanarak “Mutluluğa! Mutluluğa!” diye garip bir koro halinde bağırmasına alıştıklarına, hatta bir oyun oynar gibi kendilerinin de bu koroya katıldıklarına kalıbımı basarım. (Ama kırılan ayna olduğunda, bunun bir felaket işareti sayılabileceğinden dolayı, susmakta yarar var.)

***

Doğrusu boş inanç, eski deyişle batıl itikat sahibi olmadığım için övünmüyorum. Ama böyle inançları var diye kimseye fazladan saygı da duymuyorum. Herkes, boş ya da dolu, istediğine inansın veya inanmasın; ama kimse inancıyla veya inançsızlığıyla başkalarını rahatsız etmesin.

Aslında boş inançların, oyunu andıran keyifli bir yanı var. Bu açıdan dinin katılığı ve ciddiyeti burada geçerli değil. Ne var ki bazen boş inançlar da aynı ölçüde karışmacı olabiliyor.

Rusya, komünist ideolojinin terk edilmesinden sonra, yalnız dinin ve astrolojinin değil, aynı zamanda boş inançların da olağanüstü güçlendiği bir ülke oldu. Bu durum günlük yaşantıda sık sık hissediliyor.

Bir zamanlar yeni parlamento binası açıldığı gün bir gazete, “Umarız kapıdan kedi sokmayı unutmazlar” diye başlık atmıştı. Bu, bir binaya, bir eve, önce kedinin girmesinin uğur getireceğiyle ilgili boş inancın siyaset alanına uygulanması çabası mıydı? Yoksa masum bir şaka mı? Ya da her ikisi de mi?

Ama kara kediye dikkat! Hele önünüzden geçerse…

Her fırsatta şu zavallı 13 sayısının hakkının yenmesine ise değinmek bile istemiyorum…

***

Ya belirtilen iyi dileklerin, adım başı sağ elin orta parmağıyla tahtaya vurularak “pekiştirilmesi”? Sen aynı şeyi yapmadığında, “Tahtaya vur, tahtaya!” diye uyarılar yapılması?

Boş inanç sahibi Ruslar’ın uyarıları saymakla bitecek gibi değil. Örneğin, vedalaştıktan sonra bir şey unuttuğunu fark edip eve geri dönüyorsun:

- Aman aynaya bakmayı unutma! Yoksa işlerin yolunda gitmez.

Uğursuzluktan korumak için mutlaka aynanın karşısına geçiriyorlar. Bakmam, deyip de ortalığı gerginleştirmenin ne alemi var! Bir ödün daha veriyorsun...

İçki sofrasında boş inançlarla gelenekler birbirine karışmış. Burada da uyarılardan geçilmiyor:

- Boşalan şişe masaya konmaz! Yere bırak! Hem birisi şerefe kadeh kaldırıp konuşma yaparken kadeh elde beklenir!

Kolunun ağrıdığını, bu konuşmaların bitmek bilmediğini söyleyecek olsan, sofranın uğurunu kaçırmakla suçlanabilirsin. En iyisi bir ödün daha vermek...

Sofrada birinin dikkatsizliğinden yere bir bıçak düşüyor:

- Aaa, bıçak düştü; bir erkek konuğumuz gelecek.

Kaşık ya da çatalın düşmesini yeğleyenler var. Çünkü o, bir kadının geleceğine işaret sayılabilirdi.

Sağ elini kaşırsın, yakında bir yerlere para vermek zorunda olduğunu saptarlar. Sol elini kaşırsın, eline para geçeceğini duyurular.

Sağ gözün mü seğiriyor? Çok kötü! Yakında ağlayacaksın. Efendim, sol gözün mü dedin? O zaman iyi! Güleceksin demektir.

Solculuk çağrışımı mı? Hayır, sadece inançlar böyle.

***

Bu tür inançları olanlar hep vardı Rusya’da. Ama sayıları hiçbir zaman bu kadar çok
değildi. Ve inançlarını bu kadar sık dışa vurmaz, çevresindekilere böyle baskı yapmazlardı.

Bir zamanlar Rusya’da, daha doğrusu Sovyetler Birliği’nde inanmak, ikinci sınıf insanlara özgüydü. Şimdi tersi oldu. Bazen inanmayanlar, toplumdaki bütün olumsuzlukların sorumlusu değilse bile, onlara eğilimli kişiler olarak görülüyor.

İnanmak ya da inanmamak bireysel bir seçim. Din konusunda da öyle, astroloji veya boş inanç, yani batıl itikat konusunda da.

Keşke herkes bu seçime saygılı olmayı ve farklı düşünenleri rahatsız etmemeyi becerebilse...

Sergey Dovlatov doğumunun 70. yıldönümünde anılıyor

2011-09-01T05:10:00.000-07:00

Rus kısa öykü yazarı, romancı, gazeteci-yazar Sergey Donatoviç Dovlatov (Сергей Донатович Довлатов) 70 yıl önce 3 Eylül 1941’de doğmuştu.

Yazar Dovlatov, Ermeni asıllı bir anneyle (Nora Sergeevny Dovlatova (1908-1999), Yahudi asıllı bir babanın (Donata Isaakovich Metchik-1909-1995) çocuğu olarak 3 Eylül 1941‘de, Rusya Federasyonu’na bağlı Başkurtistan’in başkenti Ufa’da dünyaya geldi.

Tiyatro yönetmeni olan baba Dovlatov, 1944 yılında ailesiyle Leningrad'a taşındı.
Sergey Donatoviç Dovlatov, 1959 yılında Leningrad Devlet Üniversitesi Fin Filoloji Bölümü'nde okumaya başladı, ancak iki buçuk yıl sonra başarısız olduğu gerekçesiyle üniversiteden atıldı.

Bu dönemde Dovlatov, sanat çevrelerinde önemli dostluklar edinmişti. Leningrad’ta Yevgeni Rein, Anatoly Naiman, Joseph Brodsky gibi şairlerle ve yazar Sergei Wolf ("Görünmez Kitap") ve ressam Alexander Nezhdanoff ile arkadaşlık ediyordu.
Bölümden atıldıktan sonraki üç yıl orduda ve Komi Cumhuriyeti'nde hapishane güvenliğinde çalıştı.

Brodski, anı yazılarında Dovlatov’un askerden döndükten sonraki ruhsal durumunu "çok sayıda hikayeleri ve delice bakan gözleriyle, Kırım'dan dönen Tolstoy'a benziyordu" ifadeleriyle anlatıyordu.

1979 yılında, annesi, eşi ve kızıyla birlikte ABD'ye göç etti. 1980'lerin ortalarında eserleri yayımlanabilir bir yazar olarak tanındı ve "The New Yorker"'da yazmaya başladı.

Kısa olan ömrüne pek çok kitap sığdırdı. ABD ve Avrupa'da 12 kitabı basıldı.
24 Ağustos 1990’da New York’da yaşamını yitirdi.

Ölümünden ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra, kısa hikâyeleri Rusya'da da basıldı.

Dovlatov'un sadece bir kitabı Türkçeye çevrilerek 'Bavul' başlığı altında 2004 yılında Cem Yayınları arasında basıldı.

Yaşamı süresince basılan kitapları :
•The Invisible Book (Невидимая книга) — Аnn Arbor: Ardis, 1977
•Solo on Underwood: Notebooks (Соло на ундервуде: Записные книжки) — Paris: Третья волна, 1980.
•The Compromise (Компромисс) — New York: Серебряный век, 1981.
•The Zone: A Prison Camp Guard's Story (Зона: Записки надзирателя) — Ann Arbor: Эрмитаж, 1982.
•The Reserve (Заповедник) - Аnn Arbor: Эрмитаж, 1983.
•The March of the Single People (Марш одиноких) — Holyoke: New England Publishing Co, 1983.
•Ours (Наши) — Ann Arbor: Ардис, 1983.
•Demarche of Enthusiasts (Демарш энтузиастов) (Bagrich Bakhchanjan ve N. Sagalovskij ile birlikte) — Paris: Синтаксис, 1985.
•Craft: A Story in Two Parts (Ремесло: Повесть в двух частях) — Ann Arbor: Ардис, 1985.
•A Foreign Woman (Иностранка) — New York: Russica Publishers, 1986.
•Suitcase (Bavul) (Чемодан) — Tenafly: Эрмитаж, 1986.
•The Performance (Представление) — New York: Russica Publishers, 1987.
•Not only Brodsky: Russian Culture in Portraits and Jokes (He только Бродский: Русская культура в портретах в анекдотах) (M. Volkova ile birlikte) — New York: Слово — Word, 1990.
•Notebooks (Записные книжки) — New York: Слово — Word, 1990.
•Affiliate (Филиал) — New York: Слово — Word, 1990.

19 metrekarelik hayatlar...

2011-08-18T01:43:00.000-07:00

Herhalde Moskova’da son 20 yılda dünyada başka hiçbir metropolde olmadığı kadar yeni inşaat yapıldı. Ancak, geçmişten gelen konut açığı o kadar büyük ki aradaki fark bir türlü kapanmıyor. Moskovalıların Sovyet döneminden kalma en büyük sıkıntılarından biri olan “küçük daire”ler sorunu çözülemiyor. Kommersant gazetesinin incelemesine göre, Moskova’da bir kişiye ortalama 18.7 metrekare konut, daha doğrusu yaşam alanı düşüyor. Başka bir ifadeyle Moskova’nın 11.5 milyonluk nüfusun a düşen yaşam alanının toplamı 212.5 milyon metrekare. Bu rakam 22 metrekare olan Rusya ortalamasının da altında. Ama diğer büyük başkentlerle kıyaslayınca fark daha iyi anlaşılıyor. Almanya’da bu rakam 60, İngiltere’de ise 62 metrekare. Hollanda’da 74 metrekare. Fransa 37 metrekareyle Avrupa başkentleri arasında gerilerde, ancak yine de Moskova’nın çok önünde. ABD’de ise 65 metrekare. Hesaplamalara göre Rusya’nın konut alanında Avrupa’nın bugünkü düzeyini yakalayabilmesi için 75, ABD’yi yakalayabilmesi için tam 212 yıl geçmesi gerekecek.

Bir kilometrekareye düşen insan sayısı açısından ise Moskova önde. Çünkü Avrupa’nın en kalabalık ve sıkışık başkentlerinden biri olan Londra’da bir kilometrekareye yaklaşık 5000 kişi düşerken Moskova’da bu rakam tam iki katı, yani 10 bin. Biraz da bu nedenle Moskova Belediyesi kentin yayılması için çaba gösteriyor. 8 Mart’ta 3.Koltso’nun içinde yeni inşaatlar yasaklanmıştı.

Kaynak:http://www.moskovalife.com/

Rusya'da halkın nabzı: Mutluluk nerede gizli, en mutlu insanlar nerede yaşıyor?

2011-08-11T23:39:00.000-07:00

VTsİOM kamuoyu araştırmaları merkezi tarafından yapılan bir ankette Rusya'da yaşayan halkın "mutluluk barometresi" ölçüldü. Buna göre, "Etrafımda mutsuz insanlardan daha fazla mutlu insanlar var" diyenler çoğunlukta. Mutlu insanların nerede yaşadığı sorusuna da ilginç yanıtlar verildi:

Rusya vatandaşları için yüzde 28 oranla mutluluk herşeyden önce "ailevi huzur" demek. Daha sonra mutluluk, yüzde 14 ile maddi durumun iyi olması, yüzde 12 ile istikrarlı bir hayat, yüzde 10 çocukların ve torunların sevgisi, yüzde 5 yakınlar ve aile fertleri, yüzde 5 iyi iş, yüzde 4 özgürlük ve harmoni, yüzde 2 konut sorunun halli, yüzde 1 dostlara güven duymak demek...

Nerede mutlu olunacağı sorusuna yüzde 8 Rusya, yüzde 7 Moskova, yüzde 5 ABD, yüzde 5 Almanya, yüzde 3 İsviçre, yüzde 2 Fransa, yüzde 2 İsveç, yüzde 1 İngiltere, İtalya, Norveç, Finlandiya, Avustralya, BAE, Kanada, Çin cevabı verdi.

Anket katılımcılarının yüzde 33'ü "Etrafımda mutlu insanlar var" derken yüzde 24'ü "mutsuzlar" olduğunu söylüyor. Yüzde 36 işe "eşit" olduklarını vurguluyor.

Yüzde 38 ve 39'luk oranlarla en fazla büyük ve orta büyüklükte şehirlerde yaşayanlar, yüzde 48 oran ile 18-24 yaşında olanlar kendini daha mutlu hissediyor.

Kaynak: http://www.turkrus.com/

Arshavin, Sharapova ve Anzhi yazmakta direnen Türk basınına son çağrı!

2011-08-03T05:29:00.000-07:00

Yıllardır söylemekten dilimizde tüy bitti: Türk basını, Rusça özel isimleri yazarken, İngiliz kaynaklardaki yazılışı esas alarak hata yapıyor. Türk Dil Kurumu'nun "Yabancı Özel Adların Yazılışı" bölümünde, "Rusça Adların Yazılışı"na değinilirken de "Rusça özel adlarda Rus harflerinin ses değerlerini karşılayan Türk harfleri kullanılır" deniyor. Yani Arshavin değil Arşavin, Sharapova değil Şarapova, Anzhi değil Anji. Biz pes ettik; konuyu enine boyuna araştıran Kemal Ülker'in bir yazısını özetleyerek paylaşmak istedik:

"Türk Dil Kurumu'nun "Yabancı Özel Adların Yazılışı" bölümünde, "Rusça Adların Yazılışı" altbaşlığı altında şunlar söyleniyor: "Rusça özel adlarda Rus harflerinin ses değerlerini karşılayan Türk harfleri kullanılır: Bolşevik, Brejnev, Çaykovski, Çehov,Dostoyevski,Gogol, Gorbaçov, İlminskiy, İlyiç, Katayev, Klyaştornıy, Malov, Mendeleyev, Prokofyev, Puşkin, Şolohov, Tolstoy, Yeltsin; Moskova, Omsk, Orenburg, Petersburg, Volga, Yenisey."

Rusça özel adların Türkçe yazılışı konusunda internette daha ayrıntılı bilgi bulmak da mümkün:

1. Rusça özel adlarda Rus harflerinin ses değerlerini karşılayan Türk harfleri kullanılır; vurguya bağlı söyleyiş ayrılıkları göz önüne alınmaz:
Çaykovski, Gogol, Puşkin, Tolstoy; Omsk, Orenburg, Petersburg, Volga.
Ancak Moskva kelimesi Türkçe söylenişine uygun olarak Moskova biçiminde yazılır.

2. Rusça e harfi, kelimelerin başında ve kelime içinde ünlüden sonra ye ses değerindedir ve ye olarak yazılır:
Yenisey (Rusça yazılışı Enisei), Katayev (Rusça yazılışı Kataev), Dostoyevski (Rusça yazılışı Dostoevskiy), Fadeyev (Rusça yazılışı Fadeev), Mendeleyev (Rusça yazılışı Mendeleev), Yeltsin (Rusça yazılışı Eltsin).

3. Rusça x harfi, Türkçede h'ye çevrilir:
Çehov (Rusça Çexov), Şolohov (Rusça Şoloxov).
Bu harfi batı dillerinde olduğu gibi ch veya kh ile yazmak doğru değildir.

4. Özel adların sonundaki y'ler korunur:
Klyaştornıy, İlminskiy.
Ancak, Çaykovski, Dostoyevski gibi birkaç örnekte y'siz yazılışlar yerleşmiştir.

5. Rusçada ünsüzler için kullanılan inceltme işaretleri Türkçede kullanılmaz:
Bolşevik, Gogol.
Ancak inceltme işaretinden sonra e veya i geldiği zaman bu işaret y’ye çevrilir:
Prokofyev, İlyiç.

6. Soyadlarında kullanılan -ov ve -ev ögeleri söylenişte f 'li olmasına rağmen bu söyleniş yazıya geçirilmez:
Brejnev, Gorbaçov, Malov.

Trotskiy'in adının Türkçe yazılışı bağlamında 4. maddede yer alan "Özel adların sonundaki y'ler korunur" kuralı çok büyük önem taşıyor.
Trotskiy'in adının dilimize yıllar önce yanlış bir biçimde Troçki olarak aktarıldığnı ve bu yanlıştan dönülmesi gerektiğine ilk olarak işaret eden kişi Nail Satligan oldu. Satlıgan'ın bu tespiti tam olarak ne zaman yaptığını bilmiyorum. Ama bundan tam 20 yıl önce, o zamanki adıyla PGB Sosyalizm ve Sınıf Bilinci çevresi Satlıgan'ın gündeme getirdiği bu düzeltmeye destek verdi ve bunun gerekçesini 1990 yılının Mart ayında Kardelen Yayınları tarafından yayımlanan Trotskiy'in Sonuçlar ve Olasılıklar kitabının Türkçe çevirisine konan Yayınevinin Notu'nda şu şekilde açıkladı:

"Son olarak ... Lev Davidoviç Trotskiy'in adının yazılışı üzerinde durmak istiyoruz. Bilindiği gibi Trotskiy'in adı bu güne dek Türkçede en çok 'Troçki' olarak yazılmış, ancak bu konuda genel bir karışıklık (örneğin ilk adının 'Leo' ya da 'Leon', soy adının ise 'Trotski' veya 'Trotsky' diye yazılması) hüküm sürmüştür. Bütün bu yazılışlar, Rusça özel adların Türkçeye aktarılmasında uyulması gereken kurallara ters düştükleri için yanlıştır. Trotskiy'in ilk adına ilişkin yanlışlık, batı dillerinde 'vaftiz adları'nın her dilde başka başka karşılıklarının bulunmasından ve Türkiye'deki çevirmen ve yayımcıların, çeviri hangi dilden yapılmışsa, Rusçadaki aslı 'Lev' olan adın o dildeki karşılığını aynen ve kaynak dildeki yazılışıyla Türkçeye aktarmalarından kaynaklanmaktadır. 'Trotskiy' soy adına gelince; Rusçanın imlâsı da -sesli harflerde, vurguya bağlı olarak meydana gelen küçük ses değişiklikleri dışında- Türkçeninki gibi harf ve ses karşılıklığına dayandığına göre Kiril alfabesindeki harflerin, Lâtin alfabesi harflerinin Türk dilindeki ses karşılıkları göz önünde tutularak Türkçeye aktarılması gerekir. Buna göre Lev Davidoviç'in soyadının doğru yazılış biçimi 'Trotskiy'dir. Yanlışın kökleşmesini önlemek için bundan böyle biz de kurala uyacağız." (s. 4)

Yaygın olarak kabul görüyor olsa da, bizi birileri ikna edici argümanlarla uyardığında, eleştirdiğinde bir yanlıştan dönmeyi neden bu kadar zor buluyoruz acaba? Kendisine Trotskist, Marksist diyen her birey ve örgüt hem kendi dışına yönelik olarak, hem de kendi içinde yaptığı tartışmalarda gerçeği, olay ve olguları ezip büzmemeye, onları çarpıtmamaya büyük bir özen göstermelidir. Bu, bırakın bilimsel sosyalist olmayı, herşeyden önce entellektüel dürüstlüğün temel bir gereğidir."

Kaynak: http://www.turkrus.com/

Moskova'nın 'mavi' hali

2011-08-01T03:19:00.000-07:00

Moskova'da yazlık bir hafta sonu geçiren genç pop şarkıcısı Mavi, Radikal Hayat için yazdı: İşte kentin tadını çıkarmak için iki günlük program önerisi...

Türkiye’den Rusya’ya seyahat için vize zorunluluğunun kalkmasını fırsat bilen biri olarak hemen ucuz uçak bileti sitelerini tavaf edip, yüksek sezon Bodrum biletleri fiyatına Moskova gidiş dönüş biletimi aldım. İstanbul sıcağından biraz olsun uzaklaşırım umuduyla kendimi kuzeylere attım. Ama uçaktan iner inmez şok edici gerçekle karşılaştım: Sizler de benim gibi Moskova üzerine fantastik-gerilim türünde “O kadar soğuk oluyor ki dışarıda on dakika geçirdikten sonra burnunuz düşüyor. Kışın herkes işe buz patenleriyle gidiyor” gibi cümleler duyduysanız hazır olun. Sizi bu aylarda bambaşka bir şehir bekliyor! Çoluklu çocuklu tüm şehir ahalisinin 35 derece sıcakla baş etmek için yeni sulanmış çimlere yatmak olsun, fıskiye havuzlarına salacak sahilindeki çocuklar gibi umarsızca dalmak olsun, süs şelalelerine dillerini dayamak olsun, ürettikleri muhtelif su aktivitesi şehri cıvıl cıvıl bir hale getirmiş. Moskovalılar bu mevsimde güneş enerjisiyle çalışır gibi hoplayıp zıplıyor. Sabah akşam bira tüketiyor, uçan balonlarla oynuyor, kesinlikle İngilizce konuşmuyor, yabancıları sevmiyor ama hiç rahatsız da etmiyor. Bu yazıda anlatacak ve tavsiye edeceğim programlar rahatlıkla iki güne sığdırabilir, yani İngilizce yaşayan arkadaşlarımızın ‘long weekend’ dedikleri kaçışlara uygun olabilir. Eğer bir turla gidiyorsanız ve her turist gibi Kremlin’in altını üstüne getirip dostlarınıza onlarla ne yapacaklarını bilemeyecekleri matruşkalardan sayısız adet aldıysanız, Rus ezgileri eşliğinde Borş çorbanızı içtiyseniz ve birkaç kere kaybolup en sonunda Kiril alfabesini çözdüyseniz artık siz de biraz şehrin tadını çıkarabilirsiniz. Buyurun bakalım iki günlük programa:

1. GÜN

Gorki Parkı
Scorpions’ın ‘Wind of Change’ şarkısından zihinlere kazınan Gorki Parkı, Moskova’nın en büyük ve ünlü parklarından biri olarak şehirdeki park kültürünü de özetleyen bir güzelliğe sahip. Parkın her noktasına müzik yayını yapan hoparlörler dış kapıdan başlayarak yerleştirilmiş. Böylelikle şezlonglarda Miles Davis dinleyerek bulmaca çözmek, Cardigans eşliğinde rollerblade yapmak ve havuzbaşında tango yapan orta yaşlı çiftleri izleyerek pembe hayallere dalmak mümkün. Çocuklarının kaykaylarını taşıyan genç babalar, bisikletliler, genç müzisyenler, dizüstü bilgisayarlarıyla ağaç altında çalışanlar, düğünden önce buraya gelip arkadaşlarıyla eğlenen gelinler, hepsi bir arada...
Belediyenin yerleştirdiği rengarenk hamakların sökülüp evlere götürülmediğini ya da minik şortlarıyla yoga yapan yirmi güzel kadına nasıl çalıların arasından bir cengaverin çıkıp “Abulaaa bacağını kaldırmana yardım edeyim mi?” demediğini anlamak güç. Ama zaten seyahatler biraz da bu soruları uyandırmak ve alıştığımız ‘normal’i sarsmak için değil midir?

Manej Meydanı
Büyük bir Kremlin turundan sonra serinleme bahanesiyle Manege Meydanı’na ve sonrasında tabii ki yine ortadaki fıskiye havuzunun etrafındaki kalabalığa karışabilirsiniz. Buradaki üçkağıt yanımızdaki – varsa - aile fertlerini “Ya şurada bir tuvalet var mıdır acaba” diye kandırıp üç katlı yeraltı çarşısına sokmak ve hiçbir yerde göremeyeceğiniz sayıdaki ayakkabı mağazalarında gezinmek. Çaktırmayın, keyfinize bakın. Zaten Che Guevera’nın matruşka yapılıp satıldığı bir meydanda kimse sizden – o kadar da - siyasi bir duruş beklemiyor.

Maksim Gorki Müzesi
Adından da anlaşılacağı üzere Maksim Gorki’nin ev-müzesi. Dekorasyonunda Dali ve Gaudi etkileri görülen ancak en çok ‘yaşanmışlık’ ve ‘koleksiyonerlik’ taşan; hem kendisi, hem verdiği duygusu güzel olan evi kesinlikle gezmenizi öneriyorum. Dünyanın dört bir yanından objeler, etkiler ve mobilyaların yanı sıra anılar, fotoğraflar ve ölmeden önce son yazdığı satırlar dahil iç dünyasına şahit olmak için.
Adres: Malaya Nikitskaya ul 6/2
Metro: Pushkinskaya

Bolşoy Tiyatrosu
Bu biraz çekinceli bir öneri. Sebebi de Bolşoy binasının senelerdir restorasyonda olması ve tüm gösterilerin arka taraftaki ‘New Stage’de gerçekleştirilmesi. Bilet fiyatları çok astronomik değilse ve değeceğini düşündüğünüz bir gösteri varsa gitmişken görün derim. (bolshoi.ru/en/)
Metro: Belorusskaya

Torro Grill&Wine Bar:
Her damağa, tercihe uygun ızgaralar. Biftek de var, domuz pirzolası da ve hatta kalamar da. Yanında Şili ve Arjantin şarapları ya da kendi yapımları birayla. Üç plaza binasının ortasında olduğu için etrafta hafta sonu da çalışan kravatlılar, yanda yine bir havuz, arkada yine altın kubbeli bir kilise, arkasında ayışığı, ev şarapları da pek leziz.
Adres: Ul. Lesnaya 5b

Uruk Cafe
Madem turistik bir gezi yapmıyoruz, Rus spesiyalleri yerine, Rusların ‘tercih ettiği’ spesiyalleri deneyelim. Uruk Cafe, şık ve rahat bir Özbek restoranı. Bitişiğinde nargile kafesi , hatta akşam canlı müziği bile var. Ama ‘üçü bir arada’ya girmeden öğle yemeğine giderseniz çok memnun kalacaksınız. Başlangıçlardan beyaz mantar, yemek olarak da Lahman tavsiye ediyorum, yanında da ‘şerbet’. Demliklerde kekikli siyah çay da şahane. (www.urukcafe.ru)
Adres: Tsvetnoi bulv.30, str. 1
Metro: Tsvetnoi Bulvar

2. GÜN

Sandunov Bath House
Karşınızda aristokrasiden bugüne uzanmış, buhar odalarında ve sıcak – soğuk havuzlarında, mimari ayrıntıları izleyerek kendinizi şımartacağınız Sandunov Banyosu! Biraz yaşını belli ediyor ve biraz cep yakıyor olsa da gitmişken bir ziyaret etmekte fayda var. (www.sanduny.ru)
Adres: Neglinnaya ulitsa, 14

Yakitoria
Hamamdan çıkmış ve acıkmış bünyelere güzel bir ‘miso çorbası’ üstü ‘dragon roll’ ya da aile boyu hamburger öneriyorum. Yemeği beklerken de restoranın minik kütüphanesinden Taschen kitaplarına göz atabilirsiniz. Yakitoria bir tasarım harikası ile çöplüğü olmak arasında bir yerde duruyor. Ama karınlar doyduktan sonra her şey kusursuz görünüyor. (yakitoriya.ru)
Adres: 1-ya Tverskaya-Yamskaya ul 1/29 Mayakovskaya

Pabeda (Victory) Park
Gorki Parkı’nı sevme sebeplerimin çoğu burası için de geçerli. Burada o sebeplere ek olarak zafer anıtları, savaş müzesi, uzun bir yürüyüş yolu ve nehir gibi uzanan havuzlar mevcut. Uçan balonla yürüyüp akşamüstü birası içmek, savaştan hiç söz etmemek ve havuz kenarına uzanıp tüy gibi hissetmek tavsiyeler dahilinde.

Kapriz Club
Kapriz kulüp Moskova’daki onlarca dans–striptiz kulübünden biri. Farkıysa dans edenlerin erkek, müşterilerin kadın olması. Kadınlardan istenen giriş ücretinin 20 katı istendiğinden içeride müşteri olarak erkek görmek pek mümkün değil. Masalardaki mönülerde ‘romantik akşam yemeği’, ‘eve kadar bırakma’, ‘masada sohbet’, ‘tam gün şehir turu’ gibi hafif imalı hizmetler, etrafta da el kadar şortlarla gezen garsonlar olan mekanda saatler ilerledikçe şovların temaları değişiyor, tansiyon yükseliyor.
Adres: Akademika Sakharova pr. 14 (clubkapriz.ru/capris_dancer )

Baba Marta
Sofya’da klip çekip Bulgar yemekleriyle başı dönmüş biri olarak Moskova’da da bir Bulgar restoranına gittim son akşam. Bol mezeli ve Bulgar rakılı bu yemekten ev yapımı limonatalarından içmeden kalkmamak lazım. Bir de ‘şopslka’ salatasına koydukları baharatı satın almayı kafaya koyup, çıkarken unutmamak lazım. (www.babamarta.ru)
Adres: Gogolevsky Bulvar No. 8

Capital City Moskova Kulesi
Bu öneri ancak söz konusu kuleler resmi olarak açıldıktan sonra gerçekleştirilebilir olsa da ben “Dostların kadar büyüksün” kontenjanından Avrupa’nın en yüksek binası olan ‘Moscow Tower’ın en tepesine çıktım. Capital City projesinin mimarlarından Türk arkadaşım, beni 68 kat asansörle başlayıp sonra da 10 kat merdivenle devam eden bir yolculuğa davet etti. Biraz sızlansam da tepeden Moskova manzarası hakikaten çok güzeldi. Hem ofis, hem residence olarak kullanılması planlanan bu bina dışarıdan da içeriden de sürprizlerle dolu. Dış tasarımını zaten minik bir internet aramasıyla bulabileceğiniz için, ben içeriden bilgileri sunayım. Hareket sensörlü duvarın içinden çıkan adamlar mı istersiniz, yoksa asansörlere yaklaştığınız anda dönüp serinletmeye başlayan yüzlerce fırıldak mı? En hoşuma gideni borsa endeksi bilgilerinin ve şiirlerin iki ayrı yönden gelip ortada birbirlerine çarparak, harflerin havaya dağıldığı dijital pano. Yolunuz Moskova’nın bu ‘Manhattan Bölgesi’ne düşerse biraz modern mimari görüp ortadaki alışveriş merkezinin tepesindeki dev matruşkalar sergisini gezersiniz.

Aleksandr Nevski’nin yolundan motosikletle Moğolistan’a sefer

2011-07-31T03:43:00.000-07:00

6 Ağustosta 12 motosikletçi Moskova’nın Doğusundaki tarihi Vladimir kentinden başlayarak Moğolistan yolunu tutacak.

“Bilinmeyen Aleksandr Nevski” etkinliği böyle başlayacak. Ural bölgesindeki küçük bir kent olan Kuşva’nın sakinlerinden Dmitriy Menşikov tarafından teklif edilen bu etkinlik,bu kişinin yönetimi altında gerçekleştirilecek.

Dmitriy Menşikov ta çocukluktan motosikletlere sevgi duyuyordu.Şimdi Menşikov, her ergenin hayali olan “Honda Afrika Tvin” modeli dayanıklı ve güvenilir motosikletin sahibidir.Kuşva kentinde motorlu taşılara ilgi gösteren pekçok ergen ve gençler garajda Dmitriy Menşikov’un yönetiminde eski motosikletleri onarmakla uğraşıyorlar. Bu suretle dört yıl önce “Severnıy tsvet” motokulübü oluştu. Kulübün üyeleri ayrıca bölgedeki Engelli çocuklar Yurduna gönüllü yardım gösteriyorlar.Engelli çocuklar motosikletçileri sabırsızlıkla bekliyorlar her zaman. Bunun nedeni, temaslar kurmak ve hediyeler almak isteği değil motosikletle gezi yapmak olanağıdır.

Gerçek motosikletçi her zaman uzak yerlere geziler yapmayı hayal ediyor. Rusya’nın değişik kentlerinden motosikletçiler ile İnternet üzerinen temaslar kuran Dmitriy Menşikov, Moğolistan’ın,uygarlıktan etkilenmeyen şaşılacak kadar güzel doğasının ve bin yıllık geleneklere uygun yaşamı yaşıyan konuksever göçebelerin motosikletçileri çok celbettiğini öğrendi. Menşikov biliyordu ki büyük Rus başbuğu ve 13. yüzyılın seçkin diplomatı Aleksandr Nevski 1247-1249 yıllarında Moğlistan’a gezi yapmıştır.Menşikov Aleksanr Nevski’nin yolundan Moğolistan’a motosikletle bir sefer organize etmeye karar verdi. Menşikov bu hususta şunları söyledi:

Seferimize “Bilinmeyen Aleksandr Nevski” adını verdik. Amaç,bu seçkin adama dikkati çekmektir. Aleksandr Nevski 1240lı yıllarda Rusya’nın Batı sınırlarında İsveçlileri ve Almanları yenilgeye uğratan komutan olarak genişçe biliniyor. Fakat Aleksandr Nevski’nin Moğollarla görüşmeler yaptığını ve çok kapsamlı diplomatik faaliyetleri başardığını az kimseler biliyorlar. Aleksandr Nevski Batı’nın Rusları katoliklere dönüştürme yeltenişlerine ve toprak isteklerine sert şekilde karşı geldi ve Rusya’yı tehdit eden ikinci büyük güç olan Moğollar ile mutabakata varmayı başardı. Aleksandr Nevski’nin bu kahramanlığı benzersiz Avrasya uygarlığının temelini oluşturdu.

Dmitriy Menşikov değişik forumlarda Aleksandr Nevski’nin yolundan Moğolistan’a motosikletle sefer yapılması düşüncesini öne sürdükten sonra “Severnıy tsvet” kilübünün üyelerinden ve Moskova, Samara ve Perm kentlerinden motosikletçilerden ilgili grup kuruldu. Dmitriy Menşikov bu gruba giren 22 ila 63 yaşında motosikletçilerin Rusya’nın 20 bölgesi üzerinden sefer yapacaklarını bildirerek şunları söyledi:

Büyük kentlerde sözüm ona “sorunlu” gençlerle söhbetler yapacağız. Gençlere yenilmez komutan, yönetici, diplomat ve yurtsever olan Aleksandr Nevski’nin yaşamı hakkında bilgiler vermek istiyoruz. Bundan başka alkol ve uyuşturucu sevenler olarak motosikletçiler hususundaki yanlış kanıyı kendi örneğimizle yalanlamak istiyoruz.

Motosikletçiler, Rusya ve Moğolistan üzerinden geçecek 17 bin kilometrelik yolu 35 günde almak niyetindedirler. Sefer 9 Eylülde Nijniy Novgorod bölgesindeki Gorodets kentinde bitecek. Bilindiği gibi Aleksandr Nevski, 1463-te Altın Ordu devletinden geri dönerken bu kentte hayatını kaybetti.

Ermitaj müzesin kuruluşunun 20l4'te 250. yılı kutlanacak

2011-07-31T03:35:00.000-07:00

2014-te Sankt-Peterburg’daki Ermitaj müzesinin kuruluş tarihinin 250. yıldönümü olacak. Moskova’da Rusya hükümetbaşkanı Vladimir Putin’le görüşen Ermitaj müzesi müdürü Mihail Piyatrovskiy ve Kültür bakanı Aleksandr Avdeyev, Ermitaj müzesinin 250 kuruluş yıldönümü törenlerinin ve törenler kapsamında müzenin yaranına olacak etkinliklerin organizasyonuna ilişkin sorunları ele aldı.

Dünyanın 4 en büyük müzesinden biri olan Ermitaj’ın koleksiyonu 3 milyon kadar sanat eseri ve kültür anıtı kapsamına alıyor.Rusya hükümetbaşkanı Vladimir Putin , böylesine zengin eserler koleksiyonuna sahip olan müzenin kuruluş yıldönümü törenlerine hazırlık çalışmalarına katılanların son derecede sorumlu davranmaları gerektiğini kaydetti ve şöyle konuştu:

Ermitaj müzesinde büyük sayıda korunan değerli sanat eserlerinin tüm insanlığın varlığı olduğu,hakkıyla söylenebilir. Ermitaj müzesi Rusya’nın gururu olduğu için kuruluş yıldönümü layikiyle kutlanmalı. Ama şenliklerin organize edilmesiyle yetinmemeli , müzenin güçlenmesine hizmet edecek etkinliklerin de yürütülmesi ve sorunların çözüme bağlanması lazım.

Ermitajın genişletilmesi, sözü edilen sorunlardan biridir. Ermitaj’ın bölümleri olarak Armalar,bayraklarla sancaklar müzesiyle Rusya muhafız birlikleri müzesi,20-2l. yüzyıllar müzesi açılacak. Ermitaj’ın koleksiyonu genişletilmekle yanyana mimari kompleksi büyüyecek.Günümüzde müzenin kompleksi, ön cephesi Neva nehrine bakan sarayları kapsamına alıyor. Başlıcası Rusya imparatorlarının ikametgahı olan Kışlık saraydır.Yakın bir gelecekte Kışlık sarayda restorasyon çalışmalarına başlanması planlanıyor.Ermitaj müzesinin tüm yapıları biraraya getirilirse,l8.-l9.yüzyılın çok güzel bir yerleşim yerinin görünümü oluşturulacak.

Birkaç yıl önce Sankt-Peterburg’un kenarında Ermitaj’ın restorasyon merkeziyle eserler deposu meydana getirildi. Her ikisi de ziyarete açıktır. Vladimir Putin’le görüşen Ermitaj müdürü Mihal Piyotrovskiy,müze değerlerinin koruması için gereken 3. deponun kurulması planlanıyor,dedi ve şunları söyledi:

Müzenin Restorasyon merkezinin yanıbaşındaki bir arsada Sankt-Peterburg kentinin mimari müzesiyle kütüphane ve yayın merkezi kurulacağı için orası kentlileri ve turistleri çekecek.

Çağdaş eserler deposunun meydana getirilmesi ,Rusya’daki büyük müzelerden birçoğunun karşı karşıya bulunduğu bir sorundur Genellikle eserler deposunun müze binasının yanıbaşında bulunması gerektiği sayılıyor. ‘Ermitaj,deney olarak eserler deposunu kentin kenarında kurmayı kararlaştırdı. Kültür bakanı Aleksandr Avdeyev, deneyin olumlu sonuçları verdiğini kaydederek şöyle devam etti:

Eserler deposunu kentin kenarında kurmayı ilk kararlaştıran müze Ermitaj’ın eylemleri sayesinde kentin kenarında bir kültür merkezi meydana getiriliyor . Olumlu sosyal sonuçları veren bu adım müzecilerin zihniyetinin değişime de yolacıyor.

Mihail Piotrovskiy Vladimir Putin’e müzenin genişletilip geliştirilmesine yaklaşık olarak l6 milyar ruble ayırmak ricasıyla başvurdu ve bu işlere müzenin fonundan da harcamalar yapılacağını söyledi. Ermitaj, bağışlardan oluşan 20-30 milyon dolarlık fonuna sahip olan Rusya’nın tek bir müzesidir.

Gus-Hrustalnıy kentinin Kristal cam müzesi

2011-07-31T03:24:00.000-07:00

Moskova’nın 200 kilometre Doğusunda bulunan Vladimir eyaletindeki Gus-Hrustalnıy kenti, Rusya’nın Altın halka turizm bölgesine dahildi. Cam sanayii merkezi olan Gus-Hrustalnıy kentinde l756 yılında ülkenin en büyük cam fabrikası kurulmuştu.

Kentte Kristal cam müzesi var. Ekspozisyonu Sent-Jorj kilisesinin. l9.yüzylın sonlarında kurulmuş kilise l9l7 Devriminden sonra kapatıldı. Yaklaşık 70 yıl sonra restorasyonu yapılan kilise Kristal cam müzesine dönüştürüldü. Cam fabrikasının ürün örnekleri müzenin esaslarını oluşturuyor.Fabrikada seri halinde üretilen tüm mamullerin örnekleri burada korunuyor. Aralarında büyük ustaların ender yapıtları da var.

Kristal cam Müzesi müdürü Nadejda Pak şunları söylüyor:

"Müzemiz günümüzde Rusya’nın en iyi kristal cam müzesidir. Kristal cam ürünlerinin l4 binden çok örneğini kapsayan koleksiyonu, sadece büyüklüğü için değil, kapsamlı olduğu için takdire değer. Buna göre Rusya’da cam üretiminin tarihçesi üstüne fikir edinebilirsiniz. Çinliler dahil değişik ülkelerden turistler müzeye koleksiyonunu görmeye geliyor.Son zamanlarda bu sayı çok arttı."

Müzenin koleksiyonundaki mamuller değişik dönemlere ait. l8. yüzyılda fabrikada alelade düz camdan mamuller,bu arada altın yaldızlı güzel sürahi,ayaklı büyük kadehler yapılıyordu. Bunları süsleyen oyma desenler gerçek sanat eserleridir.

l9.yüzyılda üretilen cam türleri daha çoktu. Kurşun cam denilen kristal cam üretim teknolojisi, daha da sonra cam oyma teknolojisi geliştirildi. Cam üzerindeki oyma taşlama aracıyla yapılır.Cam mamuller şekli türlü türlü olan oyma resimlerle süslenir.İstidatlı oymacılar,kristal cam mamullerinin güneş ışınlarını yansıtmakla ışıl ışıl parlamasını saglar.Kristal camdan gelen ses çok güzel, İncecik kristal cam kadeh üzerine üflenince melodik ses çıkarır. Şekli farklı olan oymalar cam mamullerine farklı ses kazandırıyor.

l9. yüzylın ortalarında altın ve gümüş taklidi cam dahil renkli katmerli cam üretimine başlandı. Çoğunlukla bu camdan Doğu stilindeki testi,vazolar,kalyanlar üretiliyordu. Bunlar Kuzey Kafkasya ve İran’da takdir ediliyordu.

Sovyet döneminde, ayrıca 20. yüzyılın ikinci yarısında kristal cam ürünleri varlıklı yaşamın belirtisi sayılıyordu.Kristal eşya özenle korunuyordu. Günümüzde kristal cam eşya insan icin gurur kaynağı olmaktan çıktı. Sadece kristal kadehler güzel ses çıkardığı için, süslenmiş Noel ağacı ve şampanya ile birlikte yılbaşı bayramının sembolü sayılır.

Ama kristal ev eşyalarından başka değerli güzel sanat eserleri var. Gus-Hrustalnıy cam fabrikasının görevlileri olan ustalar,parlak eserleri sayesinde Rusya dışında da tanındı. Kristal cam mamulleri Müzesinin koleksiyonu parlak yapıtlarla tamamlanıyor. İtalyan,Fransız,Çek uzmanlar müzeye kristal cam tapınağı derler.

İhtiyar kadının evinde çalacak bir şey bulamayan hırsız, eve para bıraktı

2011-07-31T03:12:00.000-07:00

Rusya’da komedi filmlerini arıtmayacak bir hırsızlık olayı yaşandı. Yaşlı bir kadının evine giren hırsız, ihtiyar kadının çok fakir yaşadığını fark edince masasına 500 ruble (20 dolar) bırakarak kaçtı.

Kirovski bölgesinin Sosnovka köyünde yaşayan Zinaida Makarova isimli yaşlı kadın, hırsızın evin her tarafını karıştırdığını, fakat hiç bir şeye dokunmadığını söyledi. Makarova, “Eve girdiğimde birilerin eve girdiğini fark ettim. Tüm çekmece ve sandıkar açılmıştı, çiçekler yere düşmüştü. Polise haber vermek istedim. Fakat bu sırada duvarda 500 ruble ve üzerinde bir kağıt gördüm. Kağıtta 'Babuşka' (nine) bu size geçiminiz için” şeklinde bir not gördüm "dedi.

Yaşlı kadın Makarova, “Anlaşılan benim fakir yaşadığımı gören hırsız, bana acımış" ifadesini kullandı. Rus Life.news haber ajansına konuşan köy bekçisi Anatoli Gorbunov, “40 yıldır emniyette görev yapıyorum, böyle bir hırsızlıkla hiç karşılaşmadım, duymadım. İnceleme yapıyoruz, hırsızın başka olaylara karışıp karışmadığını araştırıyoruz. Fakat dava açmayı düşünmüyoruz” diye konuştu.

Fuad Seferov, Moskova, Cihan

Turist gözüyle St.Petersburg: "Erkekler yere tükürüyor, kadınlar rüküş giyiniyor"

2011-07-31T02:51:00.000-07:00

Rusya'nın en turistik kenti olan "kuzeyin başkenti" St.Petesburg turislerde nasıl intiba bırakıyor? Petersburg'da yıllardır turist rehberliği yapan Vladimir Smirnovski, Komsomolskaya Pravda gazetesi için turistlerin kent hakkındaki olumsuz izlenimlerini derledi.

İşte yabancıların gözünde St.Petersburg'un eksileri:

St.Petersburg'da çok fazla sigara içiliyor

St.Petersburgluların bu denli sigara içmesi Avrupalı turistleri hayrete düşürüyor. Kendileri sigara içenler bile kentte hemen hemen her yerde sigara içilebilmesi karşısında şaşırıyor. Bazı restoranlarda sigara içmeyenler için ayrı salon bile yok.

Erkekler yerlere tükürüyor ve sümkürüyor

Bunu ulu orta yapıyorlar. Kentin tarihi mimarisinin en güzel olduğu yerlerde de bunu görmek mümkün. Bu özellikle Sinagupurlu ve Alman turistlerin dikkatini çekiyor. Kaldırımlara tükürenlerin neden cezalandırılmadığını soruyorlar.

Hava tozlu, kent merkezinde çok az ağaç ve çiçek var

Turistlerin birçoğu otomobillerin yaydığı egzoz gazı ve tozdan dolayı yazın kentte nefes almanın güçlüğünden yakınıyor.

Kadınlar çok yüksek topuklu giyiyor

Hemen hemen bütün turistler buna dikkat ediyor. Bazı kadın turistler hayrete düşüyor. Erkeklerin bu daha çok hoşuna gidiyor. Kendi ülkelerinde kadınların ancak bir restorana ya da geceye davetliyken topuklu ayakkabı giydiklerini söylüyorlar. Kadınları her gün makyaj yapmalarına da şaşırıyorlar. Kızların her ortamda çok açık kıyafetler giymelerine de hayret ediyorlar.

Kent merkezinde tuvalet bulmak çok zor.

Metroda istasyon isimlerini İngilizce anons etmiyorlar, kentin yerlileri neredeyse hiç İngilizce bilmiyor.

Ebeveynler çocuklarına çok sık bağırıyor, bazen de dövüyorlar.

2011 yılında 2,5 milyon olan St.Petersburg'u ziyaret eden yabancı turist sayısı geçen sene 5 milyona kadar yükseldi. 2016 yılına gelindiğinde bu sayının 8 milyonu geçmesi bekleniyor.

St.Petersburg'a gelen turistlerin başında sırasıyla Finlandiyalılar, ABD'liler, Almanlar, Fransızlar ve İtalyanlar geliyor.

Kaynak:http://www.turkrus.com/

Yolda “aktif savunma” teknikleri

2011-07-27T06:27:00.000-07:00

Moskova trafiğinin nasıl bir kaosa dönüşebildiğini artık neredeyse tüm dünya biliyor. Ama sorun sadece trafik tıkanıklığı değil, bazı sürücülerin dikkatsiz, hatta saldırgan araç kullanması ve bunun yol açtığı can kayıplı kazalar. Bir satış elemanı olarak zamanı yollarda geçen Sergey Moiseyev önce trafikte karşılaştığı sorunlarla baş edebilmek için özel bir okula gitmiş, ardından aynı okulda öğretmenlik yapmaya başlamış. 2001 yılında ise kendi okulunu kurmuş. Şu anda Moskova ve diğer kentlerdeki okullarında 250 öğretmen görev yapıyor ve müşterileri arasında BP, Shell ve Philips gibi dünya devleri bulunuyor.

Peki, okulda ne öğretiliyor? Asıl önemli ders, “araba kullanırken her an herşeye hazır olmak”. Örneğin Moskova sokaklarında direksiyon sallarken kırmızı ışık yanınca otomatik olarak durmamalısınız, çünkü arkadan gelen ve durmaya niyeti olmayan sürücü size kolaylıkla çarpabilir! Ya da duran bir troleybüsün önünden her an bir yayanın çıkmasına hazır olmalısınız. Ya da yanınızdan son sürat geçen dört çeker aracın tramvay yolundan geçerken hızını saatte 5 kilometreye düşürerek arkasındaki araçlara “işkence” etmesine de hazırlıklı olmalısınız.

Moiseyev’in “aktif savunma” adını verdiği derslerin özünü sürücülerin dikkatli davranarak yolda ortaya çıkabilecek sorunları tahmin ederek ya da sezerek başlarını beladan uzak tutabileceği varsayımı oluşturuyor. Moiseyev, ehliyet sahibi olmakla araba kullanabilmenin farklı kavramlar olduğunu da belirtiyor ve özel sürücü okullarında dönen rüşvet olaylarına dikkat çekiyor.

Rakamlara göre trafik kazalarında azalma olsa da Rusya bu alanda dünya sıralamasında hala en önlerde. 2004 yılında Rusya’daki trafik kazalarında toplam 34 bin kişi hayatını kaybetmiş, 2010’da ise bu rakam 26 bine kadar düşmüş. Moskova’da geçen yıl toplam 11.757 kaza meydana gelmiş ve 762 kişi hayatını kaybetmiş. Rusya çapında 2010’da sarhoş sürücüler 12 bine yakın kazaya yol açmış ve iki bine yakın kişi ölmüş. Bu arada polisin sarhoş yakalanan sürücüleri bırakmak için istediği rüşvet de 300 bin rubleye, yani 10 bin doların üstüne çıkmış durumda.

Bir diğer sorun sürücülülerin trafik konusuna gayri ciddi yaklaşması. Örneğin yeni yapılan bir ankete göre arabada çocuk koltuğu bulundurmanın ciddi bir suç olduğunu sadece yüzde 2.4’lük kesim düşünüyor.

Kaynak :http://www.moskovalife.com/

Beyaz gecelerde Moskova

2011-07-27T06:04:00.000-07:00

Nedim Gürsel
Hürriyet

Sovyetler Birliği’nın dünyayı titrettiği yıllarda Moskova tarihi eserleri, anıtlarıyla anılan başkentten çok ideolojik merkeze benzerdi. Soğuk Savaş döneminin krizlerinde tüm dünya Washington’la Moskova’yı nefesini tutarak izlemişti.

Bugün Moskova tüm Rusya’daki zenginliğin yüzde 80’ini barındıran bir dünya metropolü. Çekici, merak uyandırıcı ve çok canlı. Caddelerinde, meydanlarında büyük çelişkiler içiçe. Bir yanda çılgınca harcanan servetler, diğer yanda yoksullar; bir yanda şen kahkahalar atan dünya güzeli şık kızlar, diğer yanda toplu ulaşım araçlarındaki yoksul, bezgin yüzler; bir yanda Stalin döneminin asık yüzlü binaları, diğer yanda gökdelenler, alışveriş merkezleri. 28 yıl arayla ikinci kez geldiğim şehirde, dünü ve bugünü karşılaştırdım.

Bu üçüncü gelişim Moskova’ya, ilkinde Paris’ten bir Tupolev’e binmiştim, yalnızca uçak değil zaman da eskiydi, yani Brejnev döneminin sonları. Bir varmış bir yokmuş gibi, Sovyetler Birliği dağılmadan önceydi, 1983 kışı. Nâzım Hikmet’in izini sürmüştüm 10 gün boyunca, kentin altını üstüne getirmiştim... “Puşkin Alanı” adlı öyküm, Leningrad’ı da kapsayan bu ilk yolculuğun ürünüdür. “Raskolnikov’un Odası” ile Seyir Defteri’nde Moskova üzerine yazdıklarım da. Soyuz Psateley, yani Yazarlar Birliği’nin konuğuydum. Yalnız dolaşmam pek mümkün görünmüyordu. Resmi bir programım, otomobil ve şoförüm, bir de rehberim vardı. O zaman bugünkü gibi hayvansı bir enerji saçmıyordu Moskova, caddelere özel araçlardan, Mercedes ve ciplerden çok kamyonlar hâkimdi. Lenin’in, Dirjinski’nin heykelleri yerlerinden sökülüp nehir kıyısındaki o küçük parka konulmamış, gökdelenler ve alışveriş merkezleriyle lüks mağazalar açılmamıştı. Adım başında pizzacılar, Mc Donalds’lar, herhangi bir Batı metropolünde görebileceğiniz sık kahveler yoktu. Yine de, bugünkü gibi şık ve güzeldi Moskovalı kadınlar. Yoğun, taş yapılar, külüstür tramvaylar ve her durağı küçük bir sarayı andıran, koridorlarından telâşlı bir kalabalığın sel gibi aktığı metro vardı ama. Bürokrasi de vardı, hem de şimdikinden bin beteri.

YAZARLARINI SEVEN ŞEHİR

Uçaktan çıkışta havaalanında alıkonulan pasaportumun akıbetini beklerken iki Aeroflot uçağı peşpeşe aprona yanaştı. Birinin Gogol’dü adı, öbürününki Essenin. Uçaklarına yazar adları veren bir ülkeye öfke duymamam gerektiğini düşündüm. Ve aynı şeyi yapmak için Türk Hava Yolları’nın daha ne beklediğini kendime sormadan edemedim. Her iki yazarın da heykellerini görememiştim geçen gelişimde.Rusya’nın Paris başkonsolosluğundan büyük çileyle aldığım vize sayesinde bir sorun yaşamadan girebilmiştim. Ne var ki, pek az kalabilmiştim Moskova’da. Yasnaya Polyana’ya, Tolstoy’un yüzüncü ölüm yıldönümü kutlamalarına davetliydim. “Önce,” diye geçirdim içimden, “Derin Rusya’nın lirik ve melankolik şairi, genç yaşta canına kıyan Essenin’in Tverskoy Bulvarı’ndaki heykelini görmeliyim, sonra Arbatskaya’daki Gogol’ün heykelini.” Ölü Canlar’ın yazarının Moskova’da bir değil iki heykeli olduğunu okumuştum rehberde. Her ikisini de gidip görmeli, yazarın dünyasına bu heykellerin yol açtığı çağrışımlar sayesinde girmeli, olağan dışı kahramanlarıyla tanışmalıydım. Sofya’da yazdığı bir şiirinde “Sofya şehri büyük mü? / Şehirler, gülüm, caddeleriyle değil / Anıtını diktiği şairleriyle büyük oluyor / Sofya büyük şehir” diyor Nâzım Hikmet. Öyleyse Moskova da büyük şehir. Rus halkının gözbebeği olduğu için değil ama, halkın ona Matruşka, yani “Annecik” dediği için de değil. Moskova’nın büyüklüğü yazarlarına verdiği önemden kaynaklanıyor bana kalırsa.
Moskova büyük ölçüde tezatlar kenti ve ilk bakışta, New York’ta olduğu gibi çirkinliğin görkemi hemen göze çarpıyor. Son model lüks otomobillerin kelle götürürcesine, köhne troleybüslerle otobüslerinse dura kalka ilerledikleri geniş caddelerin alt geçitlerinde çiçek, meyve ya da yavru kedilerle köpekler, tavşanlar satan yaşlı kadınlar da görebilirsiniz burada, lüks mağazalarda küstahça para harcayan aşırı makyajlı, mini etek ya da dar pantolonlu genç ve güzel kadınlar da. Rusya’nın tüm zenginliğinin yüzde 80’i Moskova’da toplanmış durumda, buysa hem eşitsiz bir gelir dağılımının hem de paranın gücünün göstergesi. Ve dağılma sürecinden, darbe girişimlerinden sonra devlet otoritesini yeniden kurmayı başaran Putin’e oligarşinin sağladığı desteğin. Kuşkusuz bu nedenle Rus halkının büyük çoğunluğu için aile ve din gibi geleneksel değerler büyük önem taşıyor. İnsan hakları, düşünce özgürlüğü, laiklik gibi demokrasinin vazgeçilmez unsurlarınıysa, aydınların dışında fazla umursayan pek yok. En azından uçakta okuduğum İngilizce gazetenin yaptığı bir soruşturmanın sonuçları bu yönde.

STALİN’İN YEDİ KOCAKARISI

Moskova’da caddeler uçsuz bucaksız, çok geniş. Yürürken hem yoruluyor hem de yoğun, taş yapıların görkemi altında ezildiğinizi hissediyorsunuz. Bazıları Türk müteahhitlerce dikilen gökdelenlerle alışveriş merkezleri de var. Bu gidişle çelik ve cam taşın yerini alacağa benziyor, ilk gelişimde bindiğim tramvaylarsa tedavülden kaldırılan taşıtlar arasında. Yerlerini eski mi eski, trafik keşmekeşini daha da içinden çıkılmaz hale getiren mavi-beyaz troleybüsler almış. Moskova’nın neredeyse 200 yıldan fazla, bizim “Deli,” Ruslarınsa “Büyük” olarak nitelendirdikleri Çar Petro’nun kenti St. Petersburg’un gölgesinde kaldığı söylenebilir. 1917 Ekim Devrimi’nden sonra Lenin yeni devletin merkezini başkent St. Petersburg’dan buraya taşıyınca sosyalist estetik kentin eski mimari dokusunu da büyük ölçüde değiştirmiş. Örneğin “Bıyıklının Piramitleri” diye anılan ünlü gökdelenler, tepelerindeki kızıl yıldızla birlikte Moskova’nın silüetine eklenmiş. Bunlara, ideolojik görüşünüze göre “yedi güzeller,” ya da estetik anlayışınız komünizmden nasibini almamışsa, “yedi kocakarılar” diyebilirsiniz. Öte yandan tek ya da iki katlı, çoğu 18’inci yüzyıldan kalma, bahçe içinde evler de var hâlâ. Ve bir zamanlar soyluların oturduğu saraylar. Bunlara soğan biçimindeki kubbeleri, sarı, mavi, beyaz, fıstık yeşili, vişne çürüğü duvarları ve çan kuleleriyle kiliseleri de ekleyebilirsiniz. Kremlin’se başlıbaşına bir başka dünya.
Rusçada “kale” anlamına gelen Kremlin tarih boyunca Moskova’nın kalbi olmuş. Hem siyasi hem ticari ve ruhani anlamda, kentin nabzının attığı mekâna dönüşmüş. Kurulduğundan bu yana Rusya’nın dört bir yanından, batıda Smolensk, kuzey batıda Novgorod, güneyde Riazan, kuzey doğuda Suzdal ve Rostov’dan gelen yollar burada, kente adını veren Moskova Irmağı’nın yamacına tüneyen Kremlin’in orta yerinde kesişir olmuş. Kızıl Meydan, Lenin’in kabri ve ilk Sovyet hükümetini barındıran senato, görkemli salonlarla hizmetkârların kaldığı müştemilât yapıları, surlar, mazgallar, kuleler, dar ve geniş alanlarla saraylar, duvarlarında freskler uçuşan, ikonalar parıldayan binbir kubbeli kiliselerle manastırlar, eğri ve dikey çizgilerden oluşan benzersiz, tuhaf ve o ölçüde büyüleyici bir mimari. Bütün bunlar Kremlin hakkında belli bir fikir verebilir belki, ama Rus tarzı bir külliyenin nasıl oluştuğunu anlamak için tarihin derinliklerine dalmak gerek. Bozkırdan gelen Tatar akınlarını, yağma ve yangınları, salgın hastalıkları, papazlar, boyarlar ve hanedanların kavgalarını, nasıl derler, bir sinema şeridi gibi gözünüzde canlandırmak, zenaat ehlinin dükkânlarıyla astrakan kürklü tüccarları, yoksul mujikleri, Romanof’ların paha biçilmez hazinelerini de hayal etmelisiniz. Ve, elbette, Sergei Eisenstein’ın unutulmaz görüntülerinde ölümsüzleşen Korkunç İvan’ın, kendi oğlu da dahil, işlediği cinayetleri.

TEMELİ ŞARAPLA SULANMIŞ

Çar Büyük Petro, St Petersburg’u yoktan varedip imparatorluğun başkenti ilân edene dek Rusya tarihiyle özdeşleşmiş Kremlin, aradan 200 yıl geçtikten sonra Lenin’in Moskova’yı yeniden başkent yapmasıyla 20’nci yüzyıla damgasını vurmuş. Bir simge, güzel bir ütopya olarak. Geçen yüzyılda bu ütopyanın peşine takıldı emekçi kitleler, “kızıl yıldız”a koşan aydınlar da aralarında geleceğin sınıfsız, mutlu toplumunu kurmak üzere komünist partilerin öncülüğünde harekete geçti. Kendi hapishanelerini, esirliklerini, kendi felâketlerini hazırladıklarının farkında bile olmadan. Berlin Duvarı’nın yıkılmasıyla sona erdi bu ütopya, artık başka bir dünyada yaşıyoruz. Yeni bir dönemin, yeni felâketlerin, dinsel ve muhafazakâr değerlerin siyasi ideolojilerin yerini aldığı yeni bir yüzyılın eşiğindeyiz.
Moskova ile Neglinnaya ırmaklarının geniş menderesler oluşturarak kıvrıla büküle, bulana durula akarken kavuştukları, bir zamanlar çam ve kayın ormanlarıyla kaplı tepeye kurulmuş Moskova. Tarihçiler kentin kuruluş efsanesini Prens Dolgoriki onuruna 4 Nisan 1147’de verilen bir şölene bağlıyor. Kiev prensi, bugünkü Kremlin’in bulunduğu yere ahşap bir kale kurulması için emir verdiğinde biraz çakır keyifmiş. Her halde bu nedenle, yani temelleri şarapla sulandığı için, o gün bugündür içkiye bunca düşkün olmalı Moskovalılar. Komünizm döneminde nutuklar atılıp devrimin şerefine votka kadehleri kaldırılırdı. Şimdi bira tüketiliyor daha çok, alt geçitlerde geceleyin geç vakit, sigaradan tatar böreğine, incik boncuktan giyime her türlü malın satıldığı avuç içi kadar dükkânlar kapandıktan sonra sarhoşlar sahne alıyor. Ve sabaha dek peş peşe yuvarlıyorlar bira şişelerini. 1983 kışında parkta yan yana yürüyen üç adam görmüştüm. Karların içinde yalpalıyorlardı. Hiçbir şey atıştırmadan sırayla yudumluyorlardı ellerindeki votka şişesini. Şişe bitince dağıldılar. Belli ki bakkaldan ortaklaşa satın aldıkları votkaydı onları bir araya getiren. İçki fiyatlarına Brejnev döneminde bile zam gelince çözümü “dayanışma ve paylaşma ideolojisi”nde bulmuşlar, kısa süre için de olsa, onlar da rejim gibi komünizmde karar kılmışlardı.

DUMAS, DELHİ’YE BENZETMİŞTİ

19’uncu yüzyılda Moskova’ya yolu düşen Avrupalı yazarların kentin Doğu’ya özgü havasından etkilendikleri, Ortodoks kilise ve manastırların rengârenk görüntülerinde oryantal bir çekim gücü buldukları, hatta bu durum karşısında büyülendikleri
söylenebilir. Örneğin Alexandre Dumas, Moskova’yla ilk karşılaşmasını şöyle anlatıyor:
“Minare biçiminde altın çan kuleleri güneşte parıldıyor, Doğulu bir köşk, Hint tarzında bir kubbe Delhi’deymişsiniz izlenimi uyandırıyor.” Yazar kentin İstanbul’dan sonra Avrupa’nın ikinci büyük merkezi, daha doğrusu köyü olduğunu söylemekten de kendini alamıyor: “Parkları, barakaları, gölleri, bataklık alanları ve buralarda kanat vuran yırtıcı kuşlarıyla, karga ve tavuklarıyla Moskova bir kentten çok büyük bir köyü andırıyor.”
Moskova’ya ilk kez 1929’da gelen Curzio Malaparte’yse kentin geçirdiği değişimi 1956’da şöyle dile getiriyor: “Kuzey Avrupa havasında modern bir kent, 27 yıl önce gördüğüm binbir kubbeli oryantal yapıların, yeşil, kırmızı, sarı, mavi seramiklerin yerini almış.”
Malaparte haklı olarak Gogol, Dostoyevski, Tolstoy, Turgenyev ve Çehov’un yapıtlarından aşina olduğu Moskova’yı tanımakta güçlük çektiğini belirtiyor. Ve kenti, Stalin döneminden önce de ziyaret etmiş olduğu için kendini şanslı sayıyor. Bu, komünizmin şehircilik ve estetik anlayışının tümüyle kötü olduğu anlamına gelmez elbette. Stalin’in buyrukları, dayatmalarıyla bugünkü görünümünü alan Moskova yürümekle bitmeyen caddeleri, beyaz taş yapıları, göğe tırmanan piramitleri ve o kendine özgü gizemiyle benzeri olmayan bir kent. Asfalt ve betonun saldırısına yeterince karşı koyamadığı için güzel değil belki, ama çekici. Merak uyandırıcı. Ve çok canlı. 15 milyona yaklaşan nüfusuyla gerçek bir metropol. Bunun için Arbat’ta bir kahve terasına oturup gelen geçenlere bakmak yeterli, yerin yedi kat dibine, metroya inmeye gerek yok.

AKIL ÇELEN GENÇ KIZLAR

Dün Arbat sokağındaki kahvelerden birinde otururken gördüm genç kızları. Yanık ya da beyaz tenli, güzel gövdelerini cömertçe sergiliyorlar, iğne topuklu yüksek ökçeleriyle arz-ı endam ediyorlardı. İnsana “bu kadar da olmaz” ya da “bu güzellik insanoğlunun tabiatına aykırı” dedirtecek kadar havalı, haydi o beylik deyimle söyleyeyim, “yollu”ydular.
Rostov Caddesi’ndeki o küçük parkta, kayınların arasından gördüğüm Moskova, bu nehir yolculuğuyla birlikte başka kentlerde, daha değişik coğrafyalarda belleğime nakşolan manzaralarla birlikte yaşayacak bende. İstanbul, Paris, Venedik, Berlin yalnızca kitaplarımın değil şu ahir ömrümün de bir parçası oldu. Moskova da öyle. Ancak üçüncü gelişimde farkına varabildim bu gerçeğin. Belki bir gün Puşkin’in, Lermontov’un, Mayakovski’nin, Yesenin’in, Nâzım Hikmet’in, bir biçimde Moskova’ya yolu düşmüş ve bu topraklarda yatan tüm şairlerin de kentle ilişkisini anlatırım. Şimdilik benden bu kadar.

BEYAZ GECELERDE HAVA KARARMIYOR GENÇLER GEMİLERDE EFKAR DAĞITIYOR

Türkiye Büyükelçiliği’nin de bulunduğu Rostov Sokağı’nın hemen yanındaki küçük parktan güzel bir görünümü var Moskova’nın. Kentin yeni yüzü, ırmağın öteyakasındaki Kiev Garı’na bitişik alışveriş merkezi ve daha uzaktaki gökdelenlerle biçimleniyor. Sağda, akça pakça ve artık tek partinin değil halkın iradesini simgeleyen parlamento binasıyla birkaç Sovyet tarzı konut, solda, taş yapıların arasına sıkışıp kalmış kırmızı beyaz bacalı bir fabrika ve hemen aşağıda, dik yamacın bitiminde Moskova Irmağı var. Irmağın üzerindeyse bir aşağı bir yukarı gidip gelen yassı gemiler. Moskovalı gençler hafta sonu bu gemilere binip efkâr dağıtıyor. Aralarında başka kentlerden gelenler, birkaç turist de oluyor ama çoğunun Moskova’da yaşadığı hal ve davranışlarından, bir de giyinişlerinden belli. Oysa görecek fazla bir şey sunmuyor gezinti. En azından, gençlerin peşine takılıp seçtiğim ucuz güzergâhta ırmağın sol yakası boyunca parka dönüştürülmüş kayın ormanından ve sağda eski, taş yapılardan, toplu konutlarla cadde ve sokaklardan başka bir şey göremiyorsunuz. Kremlin’in surlarıyla kızıl kuleleri, rengârenk kubbeli kiliseleri uzaktan da olsa seçilmiyor. Gençler, ellerinde bira ya da votka şişeleri, kafayı bulduktan sonra sarmaş dolaş ırmağın akışına, daha doğrusu geminin suda aheste ilerleyişine bırakıyorlar kendilerini. Dünya umurlarında değil. Akşamın geç vakti de olsa hava bir türlü kararmıyor. Hâlâ süt beyaz aydınlığın, beyaz Moskova gecelerinin içindesiniz. Güvertede karşı be karşı oturduğunuz gençlerin arasında öyle güzel, sarışın ya da esmer ama çoğu mavi gözlü o kadar tatlı kızlar var ki ister istemez derinden bir “ah!” çekmek geliyor içinizden. Hatta, ömrünün son yıllarını bu kentte tüketen Nâzım’ın ağzından “seyreyle dur ihtiyar!” da demeniz işten değil, eğer sizin de buzlu bir votka kadehi varsa elinizde. Ve içinize düşen bir damla ateş, bir yudum hasretse.

ŞEHRİN GURURU, MÜZE GİBİ METRO

Moskova Metrosu bir ulaşım aracı değil yalnızca, anıtsal bir mekân. Ve hâlâ “rejimin medar-ı iftiharı”. Yapımına 1930’larda başlanan metro gerçekten yerin yedi kat altında ama cehennemle bir ilgisi yok. Dünyanın başka kentlerinde bir köstebek ağı oluşturan metrolardan çok farklı. Hatta bazı durakların mermer kaplı duvarları, tunç yontuları, sütun ve kemerleri, Rusya tarihini tasvir eden mozaik süslemeleriyle bir müzeyi ya da, abartmıyorum, küçük bir sarayı andırdıkları söylenebilir. Binlerce gönüllünün alın teriyle yapılan Komsomolskaya örneğin ya da Kiev Garı’yla bütünleşmiş, üç hattın kesiştiği Kievskaya. Çoğu işçiler tarafından kaleme alınan metro yapım öykülerinin başlı başına bir külliyat oluşturduğunu da belirtmeliyim. Henüz ilk hat hizmete girmeden, 1930’lardan itibaren kitapçı raflarında boy göstermeye başlamış bu destansı öyküler. Emeği bir değer olarak yücelten, insanoğlunun doğayla savaşımını tasvir eden, yeraltında binbir güçlükle tüneller açarken yalnızca çevreyi değil kendini de değiştiren proletaryanın zaferi yalnızca kitaplarda değil, metro bittikten sonra siyasilerin attıkları nutuklarda da dile getirilmiş. Örneğin inşaatın baş sorumlusu Kaganoviç’in Stalin’in de hazır bulunduğu açılış töreninde yaptığı konuşmada söyledikleri:
“Metromuz olağanüstü gerçekten, çünkü yalnızca mermerden, granitten ibaret degil; demir ve betondan da ibaret değil. Her mermer, her granit, her demir ve beton parçasında, her merdivende yeni insanın ruhu var. Moskova metrosu sosyalist topluma olan aşkımızın ve bu uğurda dökmeye hazır olduğumuz kanımızın ispatıdır.(...) Metropolitenin zaferi aslında sosyalizmin zaferidir.”
Yapımı bittikten sonra halkın görüşlerini yazması amacıyla metro girişlerine konulan defterlerden birindeyse şu satırlar yer alıyor:
“Metromuzla ne kadar övünsek azdır. Böyle bir mucizeyi gerçekleştirdiği için Parti’ye ve sevgili Stalin’e çok şey borçluyuz. Ona hayatımız feda olsun!”
Günde 10 milyon kişinin, yani Londra ve New York metrolarının toplamından daha fazla yolcunun doldurduğu koridorlarda, sabah ve akşam saatlerinde bir insan seli akmaya başlıyor ki görülmeye değer. İki, üç dakika arayla gelen trenlerin hızı, bazı hatlarda saatte 100 kilometreyi buluyor. Ve Moskova, haklı olarak, bir ulusal kahramanmış gibi, metrosuyla gurur duyuyor. Çünkü İkinci Dünya Savaşı yıllarında yalnızca sığınak işlevi görmemiş bu görkemli, geniş ve derin metro. Stalin’in başkanlığında toplanan genelkurmay karargâhını da barındırmış. İşgalci Nazi ordularını bozguna uğratan savaş plânları Mayakovski ve Cistiye Prudi duraklarında hazırlanmış. Cepheye giden Kızıl Ordu askerlerine Stalin buradan seslenmiş. Günümüzde balkon konuşmaları geçerli, siyaset artık gökyüzüne taşındı. Oysa bir zamanlar kahramanlık yeraltındaymış, yeryüzünde değil.

Kurtarıcı İsa Kilisesi küllerinden yeniden doğdu

Kent merkezinde, Moskova Irmağı’na bakan geniş alanın ortasında eski tarz yapılmış yeni bir kilise var. İçi pırıl pırıl mermer, tavanda freskler duvarlarda ikonalar rengârenk. Haç çıkarıp Kurtarıcı İsa’ya mum yakanlar bir hayli kalabalık. Kilisenin adı da “Kurtarıcı İsa” zaten, benzerlerinden farkı, hem yeni olması hem de Engels’in nasılsa hâlâ kaldırılmamış devasa heykeline meydan okur gibi yukardan bakması. Doğanın Diyalektiği’nin yazarından bir tür öcalış mı bu, yoksa yöneticilerin Marksizmden değilse bile materyalizmden hâlâ tümüyle vazgeçmediklerinin bir göstergesi mi? Boris Pilniak, Akaju adlı kitabında Ekim Devrimi’nden sonra sökülen kilise çanlarının eritilip demir döküm sanayiinde kullanıldığını yazar. Bulundukları yerden vinçlerle indirilen çanların yere yuvarlanırken çıkardıkları sesleri can çekişenlerin haykırışlarına benzetir:

“Çelik tellerin üzerinde kayarken hıçkırıyordu çanlar, haykırışları kentin derin göğünde yankılanıyordu.”

O zamandan bu yana çok şey değişti buralarda, artık çanlar değil devrim liderlerinin heykelleri yerlerinden sökülüyor. Engels’inkine nasılsa dokunmamışlar ama şöyle okkalı, doğru dürüst bir Marx heykeli göremediğimi de itiraf etmeliyim. Yalnızca Kurtarıcı İsa Kilisesi değil Moskova’nın 800 kilisesinden neredeyse yarısı komünizm döneminde yok edilmiş. Peki sonra ne olmuş? Kurtarıcı İsa başta olmak üzere bu kiliselerden bazıları yeniden yapılmış. Moskova’nın orta yerinde, çok geniş bir alanı kaplayan bu kilisenin tarihi de, küllerinden doğan Anka kuşunun öyküsü kadar ilginç.

Napolyon güçlü ordusuyla Moskova önlerine kadar gelmiş, hatta kenti ele geçirmişti biliyorsunuz. Moskovalılar evlerini, barklarını bırakıp gitmişti. Derken bir yangın çıktı. Moskova’nın neredeyse tümü, Fransız ordusunun erzak stokuyla birlikte yanıp kül oldu. Peki kim çıkarmıştı bu yangını? Ruslara sorarsanız “vahşi Fransızlar,” Fransızlara sorarsanız aşırı vatansever Ruslar. Tolstoy, Savaş ve Barış’ta yangının ahşap evlerde, yanan ocaklar ve içilen pipolardan çıktığını yazar. Şöyle ya da böyle, kent tarihinde bir dönüm noktası sayılan yangın nedeniyle Napolyon geri çekilmek zorunda kaldı. Kış bastırınca da askerleri açlık ve yorgunluktan eridi gitti. Bu zaferin anısına, Avrupa’yı titreten, kralların taçlarını başlarından düşüren Napolyon’un zorbalığına boyun eğmeyen Rus halkı ve onun kurtarıcısı İsa için, Çar Birinci Aleksandr’ın buyruğuyla yapımına başlandı Kurtarıcı İsa Kilisesi’nin (1837), nice emek ve gözyaşından sonra ancak 1883 yılında bitirilebildi. Tam 300 metre çapındaki altın kubbesiyle uzun süre Moskova semalarında parıldamaya devam etti. Devrim ertesinde bazı manastırlarla kiliseler kapatılırken o bulunduğu tepeden kente meydan okuyordu. Pasternak, Doktor Jivago’da, o yıllarda hâlâ Moskova’nın simgesi olan bu görkemli anıtı şöyle anlatıyor:

“Jivago ve Vassia, NEP’in (Yeni İktisat Politikası) başlarında, 1922 yılı ilkbaharında Moskova’ya geldi. Hava yumuşak ve aydınlıktı. Kurtarıcı İsa Kilisesi’nin kubbelerinden yansıyan güneş ışığı yer yer taştan fışkıran otlarla kaplı geniş alana düşüyordu.” Ne var ki 1931 yılında Stalin yıktırdı bu kiliseyi, biliyorsunuz o dönem “Bıyıklı”nın, üzerlerinde soğan kubbeler değil kızıl yıldızlar parıldayan gökdelenler diktirdiği bir dönemdi ve Moskova piramitleriyle övünüyordu. Bugün hâlâ ayakta o piramitler, kentin ayrılmaz bir parçası. Ama Kurtarıcı İsa’yı Stalin’in hışmından kurtaramadı Moskovalılar. Yerine, tepesindeki 100 metrelik Lenin heykeliyle dünyanın en yüksek binası olması öngörülen Sovyetler Sarayı’nın yapılmasını da boşuna beklediler. Savaş patlak verince bir türlü gerçekleşmedi bu proje. Berlin Duvarı’nın yıkılıp Sovyetler Birliği’nin dağılmasını izleyen yıllarda kentin yeni belediye başkanı Youri Lujkov çok masraflı olacağı gerekçesiyle muhalefetin ve halkın büyük çoğunluğunun itirazlarına rağmen, devletin kasasından tam 200 milyon dolar harcayarak Kurtarıcı İsa Kilisesi’ni eski konumuna kavuşturdu. O da, “Bıyıklı”nın piramitleri gibi ya da onlara inat, Moskova’nın ayrılmaz bir parçası artık.

Kompozitör Karen Haçaturyan aramızdan ayrıldı

2011-07-22T06:24:00.000-07:00

Halk sanatçısı, piyanist ve besteci Karen Haçaturyan 91 yaşında Moskova’da hayata gözlerini yumdu.

19 Eylül 1920’de doğan Karen Haçaturyan, ünlü kompozitör Aram Haçaturyan’ın kardeşi Suren Haçaturyan’ın ailesinde dünyaya geldi. 1949 yılında Moskova Konsevatuvarından mezun oldu. Bir yıl sonra sinemada kompozitör olarak çalışmaya başladı.

Birkaç film ve çizgi film için yazdığı müzik eserleri ona ün getirdi. ″Chipolino″ Balesi için yazdığı eser onun başlıca eserlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Kompozitör, Afrika’daki Zanzibar ve Somali devletlerinin milli marşlarının da bestekarı aynı zamanda.

Karen Haçaturyan, 21 Temmuz’da Moskova’da düzenlenen törenin ardından son yolculuğuna uğurlandı.

Gorki Park

2011-07-22T05:58:00.000-07:00

250 yıllık parkın öyküsü

Gorki Park’ın geçmişi 1753 yılına kadar uzanıyor. O zaman sadece “Neskuçnıy Sad” bölümününden oluşuyordu, devrimden sonra 1923 yılında şimdi parkın olduğu yerde bir çeşit fuar kurulmasına karar verildi. 1928 yılında ise iki mekanın birleştirilmesiyle “Gorki Park” doğdu. 109 hektar alana yayılan park uzun süre Moskovalıların uğrak yeri oldu.

Ancak bu durum son yıllarda değişti, kalitesiz ortamı ve yiyecekleriyle park büyük prestij kaybetti, halk artık gelmemeye başladı. Hatta, parkın adı sarhoş gençlerin taşkınlıklarıyla anılır oldu. Ancak yıl başında yeni yönetimin işbaşına gelmesiyle işler değişmeye başladı. Şimdi Rus basını ağız birliği etmişcesine “Parkın yeni halini görmekte yarar var” diye yazıyor.

Parkın önünden geçen nehirde henüz yüzmeye izin verilmiyor ama iki de plaj var. Ayrıca parkın her köşesinde kablosuz internet bağlantısı ücretsiz sağlanıyor.

Resmi adı: Gorki Kültür ve Dinlence Parkı.

Çocuklar herşey sizin için

Belli ki, parkın çocuklara ait bölümünü tasarlayan kişinin de çocukları var. Çocukların ilgisini çekenlerin başında Moskova’nın en uzun kumsalı
geliyor. Çocuklar burada diledikleri gibi oynayabilir. Az ileride ise küçüklerin sanatsal yeteneklerini geliştirebileceği mekanlar var. İsteyenler değişik figürleri boyayabilir, isteyenler de renkli kumları şişeye koyabilir. Bunun için ders almak isteyenlerin saati 300-350 ruble ödemesi gerekiyor. Tabii parktaki lunaparkı da unutmamak gerekiyor. Burada bilet fiyatları 40-250 ruble arasında değişiyor...

İsteyene her türlü spor...

Parktaki en önemli faaliyetlerin başında spor geliyor, burada çok farklı spor dallarıyla uğraşmak mümkün. Arzu edenler için salıları saat 20.00’de, pazarları ise saat 10.30’da “World Class” uzmanlarının denetiminde fitness yapmak mümkün”. İsteyenler bisiklet kiralayabilir ilk saat 200 ruble, ondan sonraki saat başına 100’e ruble. Ayrıca 1500 ruble kapora bırakmak gerekiyor. Gorki’de Avrupa’daki parklarda olmayan “velomobil” adındaki yedi kişilik bisikleti yarım saati 500 rubleye kiralamak da mümkün.

Ayengar uzmanlar meraklılara ücretsiz yoga dersi de veriyor. Dersleri Salı günleri 10.00 ve 19.00’da, Cumartesileri ise 15.00’de.

Çin cimnastiği yapmak için Salı günleri 19.00’da, Cumartesileri ise 11.00’de parkta olmak gerekiyor.

Tenis meraklıları dikkat! Parkta 350 rubleye kort kiralamak mümkün. Bu, Moskova’daki en ucuz rakam.

Parkta satranç ve masa tenisi oynamak ve patenle kaymak da mümkün. Yakında da futbol sahası hizmete girecek.

...İsteyene göbek dansı!..

Gorki Park’ta dans meraklıları da unutulmamış. Arzu edenler için perşembeleri 19.00 ve 20.00’de, Cumartesi günleri ise

17.00 ve 18.00 saatlerinde dersler var. Ders veren hocalar arasında ekrandaki “Yıldızlarla Dans” programından Yevgeniy Papunaişvili ile Rusya Göbek Dansı şampiyonu Natalya Dolgaçeva da var. Yani, göbek dansı öğrenmek isteyenler de unutulmamış. Ayrıca, parkın bazı yerlerinde tango ve vals meraklıları toplanarak akşam saatlerinde dans ediyor.

Sovyet dondurması da var

Eskiden parkta yemek yemeden önce iki kere düşünmek gerekirdi ama bu durum artık değişti. Park alanı içinde değişik zevklere hitap eden yeni yerler açıldı.Kafe ve lokantaları ziyaret etmeyi düşünmüyorsanız bile “Gorki Park dondurması”nı mutlaka tatmalısınız. Fiyatı 50 ruble, yani çok ucuz değil ama Moskova’da eski olan yabancılar hatırlayacaktır, Batılı dondurmalar gelmeden önce halk Sovyet dondurmasını çok severdi, tadı nefisti. İşte, bu da benzer tatta, içinde koruyucu ve renklendirici kullanılmamış bir dondurma.

Kaynak: http://www.moskovalife.com/

Moskova'da bir kilisenin düşündürdükleri

2011-07-18T04:59:00.000-07:00

Haşmet Babaoğlu
Sabah

Kızıl Meydan'ın bir ucunda...
Uzaktan bakınca biraz süslü bir pastayı biraz da dev bir oyuncağı andıran bir bina vardır.
Rengarenk şeritlerle kaplı sekiz kubbeli bir katedraldir bu bina.
Aziz Vasili Katedrali.
Kızıl Meydan fotoğraflarında hemen dikkat çektiği için birçok kişi bu katedrali Kremlin Sarayı zanneder.
Tam 450 yıl önce 12 Temmuz'da ibadete açılan katedral şimdi kutlamalara sahne oluyor. Öyle böyle değil, dört ay sürecek kutlama etkinlikleri.
Sergiler, konserler, gösteriler...

***
Merak bu ya...
Acaba, diyorum, dünyaca ünlü korolar Matta İncili'nden bölümleri seslendirecekler mi?
Büyük ihtimal!
Mesela Matta 26.52'de anlatılan olay..
Hani Hz. İsa tutuklandığı sırada yanındakilerden biri kılıcını çekip askerlerin üzerine yürüyünce...
Ona "Kılıcını yerine koy." demiş; "Kılıçla yaşamaya kalkan, kılıçla ölür."
Mesela...
Ünlü tenorlar ve sopranolar...
"Ne mutlu merhamet edene ki, ona merhamet edilecek!" ve "Ne mutlu barış yapanlara ki, onlara Tanrı'nın çocukları denecek!" ayetlerini ilahi olarak okuyacaklar mı?

***
Oysa biliyor musunuz? Bu sevimli bina aslında bir savaş anıtıdır.
Korkunç Ivan, Kazan ve Astrahan Hanlıklarına karşı kazandığı zaferleri "ölümsüzleştirmek" için yaptırmıştır bu katedrali.
O sekiz kubbe, sekiz ayrı zaferin sembolüdür.
Peki Hz.İsa' nın "yolu" nun saltanat zaferleriyle ne ilgisi olabilir ?
Buz gibi soğukta bile çıplak tenine giydiği bir hırkayla dolaşmasıyla tanınan ve katedrale adı verilen keşiş Aziz Vasili'yle Korkunç İvan'ın gaddarlıkları arasında nasıl bir bağ olabilir?
Şu sıralarda bütün haber kanalları ve gazetelerin dış haberler sayfalarında karşınıza çıkacak bu konuyu niye köşeme taşıdım, anladınız değil mi?
Sizleri...
Saltanat ve dinin yan yana gelişiyle oluşan "akıl tutulmaları" hakkında bir parça olsun düşünmeye kışkırtmak istiyorum.
Kabul! Bütün insanlık tarihi böyle geçmiştir ama düşünmek için bir yerden başlamak gerek!

***
Hz. İsa sürekli barıştan söz etmiştir; yeryüzünden ayrılırken arkasında kalanlara "Size benden barış bırakıyorum." demiş bir peygamberdir.(Burada konumuz Hristiyanlar! Dolayısıyla konuya "bir İslam peygamberi olarak Hz.İsa" açısından yaklaşmıyorum ama bizim gözümüzde de Hz. İsa barış ve sevginin apaçık sözcüsüdür.)
Ama gelin de bunu saltanata, devlete, iktidara anlatın.
Saltanat (devlet) kurumu gerçekten inançlı olabilir mi? Yoksa yapısı gereği saltanatın inancı yalan mıdır?
Yeryüzü iktidarları ve vahiy gelenekleri birbirleriyle gerçekte uzlaşabilirler mi?
Bu soruları Aziz Vasili Katedrali kutlamaları vesilesiyle Hristiyanlık açısından sormuş olayım.
Unutmayın! Dile getirdiğim konu aslında İslam ve diğer dinler açısından da sorgulanması gereken bir hakikattir!

Beyaz geceler sanatsız geçmez ki

2011-07-18T04:44:00.000-07:00

Alin TAŞÇIYAN
Star

Sanat olmasa insan neye yarar...

Rus sinemasının ustalarından Aleksey German, sanatın insanın yeryüzündeki varlığına kattığı anlamı vurgulamak için bu retorik soruyu soruyor...

Kendisiyle aynı adı taşıyan oğlu da günümüz Rus sinemasının önde gelen yönetmenlerinden biri olan German, St.Petersburglu. Geçen yıl temeli atılan ve bu yıl da ilk kez çok büyük bir bütçeyle gerçekleştirilen St.Petersburg’un film festivali Kinoforum’un başkanlığını üstlenen Baba German, olağanüstü bir kültürün mirasçısı.

St.Petersburg kolay tanımlanamayacak bir kent. Neva nehrinin Finlandiya körfezine döküldüğü yerde Büyük Petro’nun emriyle dillere destan olsun diye inşa edilmiş bir kent. Ve gerçekten de dillere destan bir görkeme sahip. Altın yaldızlı kilise kubbeleri, doğayı kentin içinde tutan büyük parkları, nehrin kolları kadar geniş caddeleri, bir dönemin ihtişamını bugün müze olarak ışıldatan sarayları ve sosyal yaşamı geçmişteki gibi bugün de kültürün en yüksek formunda tutan tiyatrolarıyla mükemmel planlanmış bir kent. Her fasadı güzellikte birbiriyle yarışıyor.

Bunca güzelliği ve zenginliği görünce önce Rus Çarlığı neymiş anlıyorsunuz, sonra da niye Ekim Devrimi’nin yapıldığını! Paris’in görkeminin de Fransız Devrimi’nin niye yapıldığını bir kez daha anımsatması gibi!

St.Petersburg’un bundan sadece 300 yıl önce inşa edilmeye başlandığına inanmakta zorlanıyor insan. Büyük Petro, Venedik misali bir delta üzerinde 18. yüzyılın çok daha şaşaalı olan imparatorluk tarzıyla yükselen, İtalyan mimarları seferber ettiği ama büyük ölçüde kendisinin planladığı bir kent oluştururken çok ileri görüşlü davranmış. Dünyaya bakınca bugünün hükümetlerinin geçmişin hükümdarlarının vizyonunun onda birine sahip olmadığını görmek ne acı!

Sanat olmayınca insan bir hiçtir, sözünün anlamını aynı zamanda deli cengaverler olan o imparatorlar, çarlar, krallar, soylular dahi kavramış! Orada yaşayanlar müziğin en iyisini dinleyebilsin, sahne sanatlarının en iyi performanslarını görebilsin diye birbirinden güzel tiyatrolar inşa edip en iyi sanatçıları yetiştirmek için uğraşmışlar. Dostoyevski romanlarına, Puşkin şiirlerine girmiş! Bu onları başka kentleri fethediyoruz diye yakıp yıkmaktan, iki dünya savaşı çıkarıp kiliseleri, tiyatroları bombalamaktan alıkoymasa da! St. Petersburg da 2. Dünya Savaşı’nda çok zarar gördüğü için restorasyonlar geçirmiş, böylece birçok önemli tarihi binası hala gıcır gıcır olan bir kent!

Rus kültürü olmadan olmaz

Soğan kubbeli ve içi dışı rengarenk mozaiklerle bezeli kiliseler hariç mimaride ve sahne sanatlarında İtalyan ve Fransız etkisi açıkça görülse de otantik biçimde Rus olanı, Avrasya’nın Avrupa ve Asya değil, ikisinin ayrıştırılmaz bir karışımı olduğunu folklor ve edebiyat kuvvetle hissettiriyor. Rus klasiklerini okumamış ve kendini “kültürlü” sayan bir insan olabilir mi yeryüzünde düşünün! Dostoyevski, Tolstoy, Çehov, Gogol, Puşkin... Şu isimlerle yan yana gelen yapıtları Suç ve Ceza, Savaş ve Barış , Vişne Bahçesi, Palto, Yevgeni Onegin... Müzikte Çaykovski’den, Glinka’dan Rahmaninov, Prokofiev, Stravinsky ve Şostakoviç’e; resimde Rublev ve Dionisius’un ikonlarından çağdaş sanatta devrim yaratan Maleviç, Kandinsky ve Chagall’a uzanan benzersiz isimlerden oluşan bir Rus ekolü var. Sinema öğrenecekseniz Kuleşov, Ayzenştayn, Pudovkin ve Dovçenko’dan başlayacaksınız, Tarkovski’de duraklayacaksınız. Bale derseniz kimse yarışamayacak Diagilev, Balanşin, Petipa koreografileriyle Nijinsky, Pavlova, Nureyev, Plisetskaya, Barışnikov, Muhamedov gibi dansçılarla, Bolşoy ve Mariinsky tiyatrolarının bale topluluklarıyla ve tabii operalarıyla!

Bu saydıklarım evrenselleşmiş Rus sanatından sadece belli başlı birkaç örnek, daha kimler ve neler var! Hala beyaz geceleri yaşayan St. Petersburg’da sinemanın müzikle ve sahne sanatlarıyla kaynaştığı beyaz geceler ve Akdeniz kıyıları kadar sıcak günler boyunca bütün o efsanevi sanatçıların hayaletleri de benimle dolaştı sanki.

Dünyanın en çarpıcı koleksiyonlarından birine sahip Ermitaj Müzesi’nin koridorları boyunca büyülenmişçesine sürüklenir ve yapıtlar kadar o tarihe de hayran olurken...

Mariinsky Tiyatrosu’nda Minkus’un bestelediği, Petipa’nın koreografisini yaptığı egzotik Don Kişot balesinde topluluğun yükselen yıldızı Anastasia Matvienko’yu başbaletlerden Denis Matvienko’nun kollarında izlerken...

Rus Müzesi’nde Asyalılığın ve Avrupalılığın ne kadar kaynaştığını ayırt edip ne zaman, nerede hangisinin baskın çıktığını gözlemleyerek bir yandan da Rus ve Sovyet olanın farkını kavramaya çalışırken...

Mevsim gereği tam karanlık olmasa da

geceleri ışıklarıyla Venedik ve Paris’ten daha romantik görünen St.Petersburg’da ben de bir kez daha emin oldum ki sanat olmasa insan doymak bilmeyen garip bir yaratık olarak beden çürütür yeryüzünde...

Rus kadınların 3 vazgeçilmezi...

2011-07-15T01:51:00.000-07:00

Rusların hayatta en çok önem verdiği şeyler araba, ev ve buzdolabı olarak sıralanıyor. Tabii, söz konusu olan manevi değil maddi anlamdaki öncelikler listesi...

Mail.ru’nun arama motoru Go mail.ru’nun araştırmasına göre Ruslar en çok borcu da söz konusu ürünlere kavuşmak için alıyor. Rusya İstatistik Kurumu’na göre ülkede ortalama maaş 20.383 ruble, yani 743 dolar civarında. Dolayısıyla araba, ev ve buzdolabına ulaşmak için Rus vatandaşların çoğunun borç, yani kredi alması gerekiyor.

Araştırmanın ortaya koyduğu ilginç bulgu, kadınların kredi almakta erkeklere göre daha istekli olması. Tartışma yaratabilecek bir diğer sonuca göre kredi borcunu ödemekten kaçınan kadınların sayısı erkeklerden fazla. Araştırmacıları en çok şaşırtan ise kredi faizlerinin yüksek olmasına ve uygun olmayan ödeme koşullarına karşın halkın kredi almaktan vazgeçmemesi.

Kaynak: http://www.moskovalife.com/

Matruşkalar ve babuşkalar...

2011-07-15T01:37:00.000-07:00

BBC'den Martin Vennard son yazısında "değişen ve değişmeyen Rusya"ya odaklandı. "Rusya'nın büyükanneleri matruşkalar" başlıklı makale, "Rusya'da komünist rejim sona ereli ve ülke çok daha farklı bir siyasi ve ekonomik yönde ilerlemeye başlayalı yalnızca 20 yıl oldu. Sovyet geçmişin çoğu yönü hızla bir kenara itildi, ancak her şeyin değiştiği söylenemez" diye başlıyor ve devam ediyor:

Rusya'nın benlik algısının merkezindeki yerini koruyan figürlerden biri de matruşka, yani içiçe geçen oyuncak bebekler.
Moskova'nın Afimall sergi merkezinin ortasında 13 metrelik dev oyuncak bebekler ziyaretçileri karşılıyor.
Rus halk sanatının motifleriyle süslenmişler.
Birbiri içine geçen, küçük hediyelik versiyonları gibi, bu bebekler de anavatan Rusya'nın sembolleri.
Özellikle de Rus toplumunun dayanaklarından biri olan kadın aile reisi figürü..
Ve bu figürü en iyi temsil eden de kelime anlamı büyükanne olan Rus matruşkalar.Demiryolu işçisi bir matruşka
Eğer Hollywood bir gün matruşka rolünü oynayacak bir yıldız ararsa, Moskova'nın yaklaşık 450 kilometre güneydoğusunda yer alan Miçurinsk kasabasını ziyaret etmeli.
83 yaşındaki Maria Vasilyevna'nın sakinleri arasında olduğu kasabada Sovyet zamanından bu yana pek bir şey değişmemiş gibi.
Kasaba merkezindeki Lenin heykeli hala ayakta ve kültür merkezinde Sovyet zamanlarından kalma bir disko var.
Maria Vasilyevna yeşile boyalı, çatısı oluklu ahşap evinin dışında oturuyor. Şal desenli bir ceket giymiş ve beyaz saçlarının üstüne eşarp bağlamış.
Elinde tuttuğu taze toplanmış otları içeren kaseyi yere bırakıyor, iki sopadan destek alarak ayağa kalkıyor ve bizi arka bahçesinde eskiden hayvanların barınağı olan binaya götürüyor.
Güneş altında olgunlaşan çilekleri gösteriyor ve daha önce böyle bir çilek tatmamış olduğumuzu söylüyor.
Kibarca başımı sallayıp bir tanesini deniyorum ve gerçekten de yediğim en tatlı ve taze çilek.
Şüphe duymakta hatalıymışım.
Çömelip bir kütüğün üzerine oturuyor ve kendisini ziyaret eden torun çocukları etrafımızda oynarken hayatını anlatmaya başlıyor.
Maria Vasilyevna ailesi tarafından inşa edilen bu evde doğmuş.
1941 yılında savaş başladığında kaç yaşında olduğu konusunda yalan söylemiş ve babasıyla birlikte yakındaki demiryolunda çalışmış.
Bölgede yaşayan erkeklerin çoğu cephede olduğundan, geleneksel olarak erkekler tarafından yapılan ağır işlerin çoğunu o yapmış.
Erkek kardeşlerinden biri cephede, bir diğeri ise zaatüre nedeniyle ölmüş.

Hayat hala zor
Savaştan sonra ise evlenip evden ayrılmış. İlk kızı 1946, ikincisi 1952 yılında doğmuş.
Kısa süre sonra ise boşanıp ailesinin evine geri taşınmış.
Eski kocası yardım etmediği için çocuklarını anne ve babasından aldığı destekle büyütmüş.
Ev başvurusu yapan Maria Vasilyevna Sovyet yetkilileri tarafından reddedilmiş ve kendisine ailesiyle kalmaya devam edebileceği söylenmiş.
Su ve elektriği olmayan aile evinde kalan Vasilyevna, emekli olana kadar demiryolunda çalışmış, bütçesini denkleştirmek için bahçesinde yetişenleri pazarda satmış.
Peki emeklilik ve Sovyet rejiminin çökmesi sonrası hayat iyileşmiş mi?
Kendisi gibi matruşkaların, ailelerinin yardımı olmadığı taktirde zor hayatlar yaşadığını söylüyor ve ekliyor: "Daha da kötüsü, tüketim toplumunun tuzağına düşen gençler artık bize saygı duymuyor."
Ancak eğer Rus toplumunun saygıyı hak eden devleri varsa, onlar Maria Vasilyevna gibi matruşkalar.

Kaynak:http://www.turkrus.com/

Moskova yabancılar için Avrupa'nın en pahalı kenti

2011-07-13T00:52:00.000-07:00

İnsan kaynakları yönetim danışmanlığı firması Mercer'in 6 kıtada 214 kenti kapsayan 2011 yılı Yaşam Maliyeti Araştırması'na göre, Luanda, yabancı çalışanlar için yaşam maliyetinde ilk sırada bulunuyor. Moskova ise dördüncü sırada yer aldı.

Her kentte konut, ulaşım, yiyecek, giysi, ev eşyaları ve eğlence dahil olmak üzere 200'den fazla kalemin karşılaştırmalı maliyetlerinin ölçüldüğü araştırmada ilk 3'ü sırasıyla Luanda, Tokyo ve N'Djamena aldı. Angola'da 27 yıl süren içsavaşın tahrip ettiği altyapı eksikliği, enflasyonun sürekli artmasına sebep oluyor. Her ne kadar savaş sona erse de, yabancılar için hala ülkede yaşamak güvenli değil. Aynı zamanda Luanda limanındaki uzun bekleme süreleri de, petrol ve değerli madenler zengini ülkedeki maliyetlerin artmasına sebep oluyor.

Yurtdışında çalışan ve 'expat' olarak adlandırılan kitlenin yaşam şartlarını belirleyen araştırmaya göre Moskova, Cenevre ve Osaka, 2010 yılında da olduğu gibi 4., 5. ve 6. sıraları aldı. Yaşam maliyeti en düşük şehir ise Karachi oldu. Geçen yıl aynı araştırmada 44. sırada bulunan İstanbul, 2011'de 70. sırada yer aldı ve yaşam maliyeti açısından geçen yıla göre daha 'ucuz' bir şehir olarak listede yerini aldı.

100 puana sahip referans şehir New York'un baz alındığı ve döviz hareketlerinin Amerikan Doları'na kıyaslanmasıyla sıralamanın yapıldığı araştırmada, 32. sırada yer alan New York, Amerika'nın en pahalı kenti olurken, Los Angeles listeye 77. sıradan girdi.

Moskova, Avrupa'daki en pahalı kent unvanını korumaya devam ederken, Londra 18, Milan 25 ve Paris 27. sıradan listede yerini aldı. Asya'da ise Tokyo 2., Osaka 6., Singapur 8. ve Hong Kong 9. sıradan listeye girdi. Dubai ve Abu Dhabi, sıralamada geriledi ve sırasıyla 81. ve 67. noktaya yerleşti.

Kaynak: Zaman

Rusya’da su bayramı, bir kova su başınızdan aşağı dökülebilir

2011-07-10T03:53:00.000-07:00

Fuad Seferov
Moskova, Cihan

Rusya’nın Sibirya bölgesinde kutlanan su bayramı etkinlikleri gençler için harika bir eğlenceye dönüştü. Belediyenin hazırladığı su fıçıları ve kovaları kullanan gençler, sokaktan geçen vatandaşlara ani saldırılar düzenliyor.

Su bayramını unutan halk ise neye uğradığını şaşırıyor. Kimileri sert tepki verse de, bayramı hatırlayan gülerek meydandan uzaklaşıyor. En çok da toplu taşıma araçlarına yapılan saldırılar da herkes sırılsıklam oluyor.

Sibirya bölgesinde kutlanan geleneksel İvan Kupala adı verilen bahar bayramında gençler kovalarla birbirine ve sokaktan geçen vatandaşlara saldırıyor. Novosibirsk, Omsk ve Tomsk kent merkezlerinde su fışkırtan tabanca ve diğer aletlerle şehir meydanlarına inen gençler doyasıya eğlendi.

Bayram nedeni ile çeşitli müzik toplulukları konser verirken, İvan Kupala bayramı nedeni ile su fışkırtan aletler satan esnafın da yüzü güldü.

Rusya, Aziz Vasiliy Katedrali'nin 450. yıl dönümünü kutlayacak

2011-07-10T03:10:00.000-07:00

Yaşar Niyazbayev
Moskova, Cihan

Rusya'nın başkenti Moskova'da ünlü Aziz Vasiliy Katedrali'nin 450. yıldönümü 4 aylık etkinliklerle kutlanacak.

Kızıl Meydan'ın girişinde bulunan, Kremlin olmasa da Kremlin olarak algılanan ve bir çok film ve resimlerde Rusya dendiğinde simge olarak gösterilen, renkli kubbeli Aziz Vasiliy Katedral’inin 450. yıl dönümünü için hazırlıklar sürüyor.

Kilisenin 12 Temmuz tarihinde kutsandığı ve ibadete açıldığı belirtiliyor. Kutlama festivali de aynı tarihte başlatılacak ve 14 Ekim'e kadar devam edecek.

Aziz Vasiliy Katedrali'nin yıl dönümü için bina tamamen yenilendi. On yıldır devam eden restorasyon çalışmaları için devlet ve vakıflar 14 milyon dolar mali destek verdi. Dönemin Rusya yöneticisi Korkunç İvan tarafından 1555 kurulma talimatı verilen Katedral 1561’de de ibadete açıldı.

Korkunç İvan'ın çok gaddar olduğu biliniyor. Katedral ile ilgili anlatımlarda da bu gaddarlıktan bahsediliyor. Efsanelere göre Korkunç İvan mimara 'Benzer güzellikte bir kilise daha yapabilir misin?' diye sormuş. Mimar da tehlikeyi anlamadan emin şekilde 'Tabii ki yapabilirim' karşılığını verir. Korkunç İvan hiddetlenir ve derhal mimarın kör edilmesini emreder. Ki mimar benzer kilise yapamasın. Vasili kilisesinin ayrıca çar İvan tarafından babası 3. Vasiliy için kurduğu da belirtilir. Hatta çarın şu sözleri dile getirilir: "Beni asırlar boyunca insanlık unutmayacak, ancak ben babamın da hatırlanmasını istiyorum".

Müzede pazarları ayin yapılıyor

Rusya İmparatorluğu'nun çöküşü ve Sovyetler Birliği’nin kuruluşunun ardından Katedral ibadet hane olarak kısa süre boyunca devam etti. Ancak 1928 yılında Katedral müzeye dönüştürüldü ve halen devlet tarafından işletiliyor. Bununla birlikte Rus Ortodoks Kilisesi müze ile sağladığı anlaşma doğrultusunda her pazar Katedral'de ayın düzenliyor.

1990 yılında Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Kremlin ve Kızıl Meydan'nın bir parçası olarak Aziz Vasiliy Katedrali'ni de Dünya Mirası Listesi'ne dahil etmişti.

Rus gençler evlilikten korkuyor

2011-07-10T02:53:00.000-07:00

Yaşar Niyazbayev
Moskova, Cihan

Rusya’da yapılan son anket çalışmasına göre halkın büyük çoğunluğu aileye çok önem verdiğini ifade ederken, evlilikten korktuklarını da ortaya çıkardı. Araştırmaya göre özellikle gençler endişe ile yaklaştıkları evliliği ertelerken, ebedi aşka inanmıyor.

Rusya Kamuoyu Araştırma Merkezi "FOM" Ruslar için temel değerler başlıklı kamuoyu yoklaması yaptı. Ankete katıların yüzde 55’i ilk sıraya aileyi koydu, yüzde 32’si aşkın kendileri için daha ağır bastığını ifade etti.

Uzmanlara göre, “gençler çevrelerinde sağlam ve mutlu aile göremedikleri için mutlu bir evlilik yapacaklarına inanmıyor” ve “olabildiğince evliliği ertelemeye çalışıyor.” Sosyologlar ise aile içi yaşanan sorunların temel nedeni olarak erkek ve kadının hayatın içinde değişen rollerine işaret ediyor.

Sovyetler Birliği zamanında kadın ailede daha hakimdi. Savaşlardan, devrimlerden ve bir sürü baskılardan sonra erkek çocuklarını anneleri ve nineleri terbiye etmeye başladı.

Sonuç olarak ataerkil olan babaların gün geçtikçe sayıları azaldı. Ve kadınlarda daha yoğun olarak görülen nezaket, duyarlılık, incelik gibi özellikler erkeklerde daha baskın hale geldi. Kadınlar ise yavaş yavaş yumuşaklığını kaybederek daha güçlü, daha iradeli bir kişilik kazandı.

Psikolojik Danışmanlık Bölümü Moskova Şehir Psikoloji ve Pedagoji Üniversitesi Profesörü Tatyana Gavrilova Ria Novosti'ye yaptığı açıklamada kadınlar artık yanlarındaki erkekleri kendileri gibi görüyor, müstehcen fıkralara beraber gülüyor, açık açık farklı konuları konuşabilir.” yorumunda bulundu. Uzman bu tarz davranışların sevgi ve aile yapısını öldürdüğünü dile getirdi.

Anne baba ilişkileri evlilik düşüncesinden vazgeçiriyor

Tatyana Gavrilova sözlerine şu şekilde devam ediyor: “Erkek ailenin direği olarak kabul ediliyor. Kadın ise kadınlık ve annelik rolünden hoşnutsuzluk duyuyor. Kadın artık kendi ayakları üzerinde durmak, kendi hayellerini gerçekleştirmek, iş kadını olmak ve hayattan zevk almak istiyor.”

Sosyal Psikoloji Fakultesi profesörü Anna Prihojan bir çok gencin aile hayatının zor, sıkıcı ve acı olduğunu ve bu yüzden bekarlıktan alabildiği kadar zevk almak istediğini dile getirdi. Prihojan, “Bugünkü kızların çoğu mali açıdan bağımsızlığını kazanmadan ve yüksek maaşlı bir iş bulmadan evlenmek istemiyor.” ifadelerini kullandı.

Federal Devlet İstatistik Servisi Rosstatt'ın verilerine göre Rusya’da çocukların yüzde 30'u evlilik dışı doğuyor. Sosyal Psikoloji Fakultesi profesörü Tatiana Gurko, bir çok Rus çift çocuklarının olacağını öğrendikten sonra evlenmeye karar verdiğini belirtti.

Öğrenciler arasında yapılan ankette evliliğin ömür boyu sürmesinin mümkün olmayacağını söyleyenlerin oranı yüksek olduğu görüldü. İnsanın hayatında bir kaç kez evlenebileceğini söyleyenlerin yüzde 58’i kız yüzde 54’ü erkek olduğu saptandı.

Moskova'da 11 yıl aradan sonra ilk kez doğum oranı ölüm oranını geçti

2011-07-10T02:35:00.000-07:00

Günün "en güzel" haberi: Rusya’da hükümetin doğum oranlarını artırmak için başvurduğu önlemler meyvelerini vermeye devam ediyor. Resmi verilere göre başkentte 11 yıl aradan sonra ilk defa doğum oranları ölüm oranlarını geride bıraktı. Bu yılın ilk yarısında Moskova'da 58 bin 399 çocuk dünyaya geldi. İşte veriler:
Moskova Belediyesi'nin açıkladığı verilere göre, başkentte bu yılın Ocak-Haziran döneminde 58 bin 399 doğum gerçekleşirken, aynı dönemde 56 bin 95 kişi hayatını kaybetti.

Yine belediyenin verilerine göre, Moskova'da son 18 yılda doğum oranları yaklaşık iki kat arttı. Buna göre, başkentte 1993 yılında yılda 62 bin çocuk dünyaya gelirken, 2010 yılında bu rakam 123 bin 600’e kadar çıktı.

Moskova’da bugün engelli çocuk sahibi aileler devletten ayda 18 bin ruble ile 30 bin ruble, çok çocuklu aileler 9 bin ile 18 bin ruble arasında yardım alıyor. Çocukların dul anneler tarafından bakıldığı aileler için ise bu rakam 6 bin ila 11 bin ruble arasında değişiyor.

Hükümetin verilerine göre de bugün Rusya'da ortalama yaşam süresi 69 yıl. 1 Ocak 2010 itibarıyla ülke nüfusu 141,92 milyon kişi. Bir önceki sene bu rakam 141,9 milyon seviyesindeydi.

Kaynak: http://www.turkrus.com/

İşte gerçek denizkızı

2011-06-17T06:41:00.000-07:00

Rus bilim kadını Natalia Avseenko, eksi 1.5 santigrat derecedeki suya çıplak giriyor ve su altında 10 dakikadan fazla beyaz balinalarla birlikte yüzüyor

Posta

Rusya'nın kuzey batısındaki Murmansk Oblast bölgesinde balinalar üzerinde araştırma yapan Rus bilim ekibinin kadın üyesi 38 yaşındaki Natalia Avseenko, beyaz balinaları yakından gözlemek için eksi 1.5 santigrat derecedeki suya çıplak giriyor. Uzmanlar, beyaz balinaların dalgıç giysisi benzeri yapay malzemelerle dokunulmasından hoşlanmadığını söylüyor.

Yoga tekniği sayesinde 10 dakikadan fazla bir süre su altında kalmayı başaran Avseenko, bilim dünyasını hayrete düşürüyor. Normal koşullarda bir insanın sıfırın altındaki deniz suyunda ortalama 5 dakika hayatta kalabildiği belirtiliyor.

BEYAZ BALİNALAR

Beyaz balina, ak balina, beluga balinası ya da yalnızca beluga (Delphinapterus leucas),yaşam alanı arktik ve arktik altı denizler olan bu (nadiren karadenizde rastlanır) memeli için kullanılan "beluga" adı, Rusça'da "beyaz" anlamına gelen (belukha) sözcüğünden türemiştir. Hayvanın Latince olan bilimsel adı ise "beyaz (leucas), yüzgeçsiz (-apterus) yunus (delphin-)" anlamını taşıyor. Bu deniz memelisinin Türkiye'nin gündeminde yer alışı, Ukrayna'nın Sivastopol şehrindeki bir araştırma enstitüsünden kaçtığı belirtilen ve 25 Ocak 1992'de Gerze limanına gelip, bölge halkı tarafından Aydın olarak adlandırılan bir beyaz balina ile olmuştur.

Vizesiz Moskova Rehberi

2011-06-10T04:52:00.000-07:00

Ürün Dirier
Aktüel

Moskova’ya ayak bastığınızda ilk sınavı trafikte veriyorsunuz. Üstelik hayli zorlu bir sınav bu. Hava limanından merkeze gitmek için boşuna taksi aramayın, bulamazsınız. Önünüze çıkan herhangi bir araca elinizle işaret ettiğinizde hemen duracaktır. Sizi istediğiniz yerepazarlıkla götürecek, hazırlıklı olun. Moskova’da en kısa mesafe beş dolar, hava alanından merkez ise 50 dolar, daha fazlasına razı olmayın…

Trafik genellikle çok yoğun, hem de yollar gidiş dönüş sekizer şerit olmasına rağmen. Saatlerce aynı noktada beklediğiniz için siz sinir krizi geçirirken şoförünüz ise son derece sakin görünecektir, çünkü halk SSCB döneminden kalma bir disiplin ile her türlü kuyrukta beklemeye alışkın. Ancak trafikte arıza çıkaranlar da var. Azeriler, Ermeniler ve Çeçenler beklemeyi pek sevmiyor… Burada kornaya basmak da büyük bir küfür olarak kabul ediliyor. Trafiğe alkollü çıkmak ise neredeyse imkansız.Trafikte alkol limiti 0. Rusların ekmek mayasından yapılma Kvas isimli yerel bir içecekleri var, yüzde bir alkol içeriyor, ama trafiğe çıkarken Kvas bile içmemeniz gerekiyor. Bu şehirde gençlerin en çok rağbet gösterdiği mesleklerden biri trafik polisliği, çünkü çok kazandırıyor. Halk ise polislerden ama özellikle trafik polislerinden nefret ediyor. Amaçları trafiği düzene sokmaktan çok küçük bir hata yakalayıp rüşveti cebe indirmek.

Evler çok pahalı

Şehre gelmeden otelinizi ayarlayın. Zira en ucuz otel odasının günlüğü 150 dolar. Burada aslında hemen her şey çok pahalı. İstanbul’da bin liralık bir ev, burada 1500 dolar… Dünyadaki en pahalı emlak piyasalarından birine sahip Moskova. Evlerde ya tek ya da iki odalı. Çoğu da Stalin döneminden kalma, “herkese bir ev” mantığıyla yapılmış 50 - 60 metrekarelik evler. Hemen her ailede böyle bir evin tapusu var. Gençler evlendiklerinde ayrı kiraya çıkacak paraları olmadığı için yine aileleriyle aynı evde yaşamaya devam ediyorlar. Evden ayrılmayı tercih edenler de babuşka denen, yaşlı Rus kadınların evinde kiralık bir oda tutuyor. Bir de komünalka denen, devlet tarafından verilen ve birkaç ailenin bir arada yaşadığı üç odalı daireler bulunuyor.

Meşrubat niyetine bira içiyorlar

Rus halkı içmeyi seviyor. Hatta sabah elinde birayla metroya binen iş kadınları görmek çok doğal. Metrolarda yaşlılar genellikle gençleri eleştirip duruyor. Komünist rejime alışkın yaşlıların yaşam tarzları gençlerinkinden oldukça farklı. Gençler kazandığı parayı gece kulüplerinde eğlenerek harcıyor. Yaşlılar ise sanata ve eğitime, kitap okumaya düşkün. Ama onlar da dansa meraklı. Bahar aylarında devlet radyosu parklara müzik yayını yapıyor, yaşlı emekliler de birbirlerine sarılarak dans ediyorlar.

Rus erkeğini çekmek zor.

Rus kadını çok verici ve fedakâr. Rus erkeği ise çok fazla içiyor ve sadakatsiz. Ancak hoş tarafları da var, örneğin bir kadınla buluşacağı zaman mutlaka elinde çiçeğiyle gidiyor. Rusya’da bu bir ön şart. Ayrıca asla kadının elini cebine attırmıyor, centilmen… Ancak evlenince evin yükü kadının omuzlarında. Hatta sıklıkla erkek evde yatıyor, sadece kadın çalışıyor. Rusya’da kadın her alanda çalışıyor. Tramvay ve metro şoförleri, inşaat işçileri, boyacılar hep kadın. Her türlü ağır sanayi işini de kadınlar yapıyor. 2. Dünya Savaşı’ndan sonra erkek nüfusunun azalması yüzünden tüm hayat yükü kadınların sırtına binmiş. Gençler, çok küçük yaşlarda evleniyorlar, ancak bu evlilikler birkaç yıl sonra genelde erkeğin başka bir kadının peşine düşüp evi terk etmesiyle sonuçlanıyor. Rusya bu sebeple genç, yalnız annelerle dolu.

Dikkat! Dayak yiyebilirsiniz!

Moskova’da her caddede bir gece kulübü bulunuyor, zira genç Ruslar eğlenceye çok düşkün. Yanlarında eşleri ya da sevgilileri bile olsa başkalarıyla dans edebiliyorlar. Yabancılarla tanışıp konuşmak onlar için gayet normal. Ama bu, Türk erkeğinin Moskova kulüplerine akıp cüretkar teklifler yapabileceği, Rus kadınlarına iltifatlar yağdırabileceği anlamına gelmiyor. Bu şekilde davranıp Rus erkeklerden dayak yiyen Türk sayısı oldukça fazla. Rus erkeği içince çok kıskanç olabiliyor, kadınlarına nasıl bakıldığını biliyor ve bunu hazmedemiyorlar. Burada kızlar da bir erkek için kıyasıya dövüşebiliyor.

Bir de oligarklar var.

SSCB dağıldıktan sonra 90’ların başındaki özelleştirmeler sırasında kurnaz davranarak zengin olmuş sonradan görmelere oligark deniyor. Onlar daha çok Batılı şarkıcı ve dansçıları getirttikleri özel partilerde eğleniyorlar. Eğlence anlayışları da Arap şeyhleriyle Amerikalı rap yıldızı arasında bir yerlerde. Hummer cipler, lüks spor otomobiller ve limuzinlerle gezip 2 bin metrekarelik evler yaptırıyorlar. Erkeklerin evlense bile birçok sevgilileri oluyor. Oligarklar, Lubyanka-Okothny Ryad/ Teatralnaya üçgenindeki kulüplerde eğleniyorlar. Ruslar’ın bir eğlencesi de kumar oynamak. Ancak iki yıl önce bütün kumarhaneler kapatılmış. Şu an illegal olarak internet kafelerde kumar oynatılıyor. Bir başka keyifleri ise saunalar. Bir de herkesin dinlenme evi yani bir dacha’sı var şehir dışında. Bu evlerde mangal yapıp ailecek yiyip içiyorlar hafta sonlarında. Moskova’da her 100 metrede bir eczaneye rastlayabilirsiniz. Eczanelerde genellikle kuyruk oluyor. Çünkü Ruslar vitamin haplarıyla yaşıyor. Nedeni de havanın soğuk, sebze meyvenin az ve pahalı olması.

Krebe doyacaksınız

Rusların vazgeçilmez yiyeceği krep. Hatta gece kulüpten çıktıktan sonra biz nasıl işkembe çorbası içiyorsak onlar da krep yiyorlar. Moskova’da her köşe başında bir krepçi, bir McDonald’s, bir Burger King var. Restoranlar da var ama çok pahalı;akşam yemeği 2 bin - 3 bin ruble. İçki de içerseniz hesap 50 bin rubleyi bulabilir. Rusların, çeşitli soslarla hazırlanmış balıkları meşhur. Bahşiş şart değil, ama genelde hesabın yüzde 10-15’i kadar vermek gerekiyor. Size bir de güzel bir et lokantası önerelim: El Gaucho!.

BUNLARI BİLİN

* Rusya’da sokağa çıkarken pasaportunuzu yanınıza almayı unutmayın, aksi takdirde başınıza büyük dert açarsınız; polis sizi derhâl merkeze götürür.
* Derdinizi İngilizce anlatmaya çalışarak kendinizi boşuna yormayın, kimse bu dili bilmiyor. Zaten şehirdeki Azeriler, Özbekler, Tacikler, Ahıska Türkleri, Gürcüler ve Ermenilerin bir bölümü gayet iyi Türkçe konuşuyor.
* Sarı taksi sayısı yok denecek kadar az ve çok pahalı.* Kapkaça karşı çantanıza, cüzdanınıza dikkatedin.
* Bir Rus’a asla “kazyol” (keçi) demeyin, büyükhakaret. Söylenmeyecek diğer iki sözcük de “manyak” ve “durak”. Manyak bildiğiniz anlamda. Durak da deli demek. Eğer bu sözleri bir tartışma sırasında söylerseniz dayak yersiniz.

MOSKOVA’NIN EN POPÜLER KULÜPLERİ

1.RAY
2.BARKAD
3.KANSEPT
4.B1 VE B2
5.CESHTIR
6.OSCAR
7.PAPARAZZI
8.PAPA JOHNS
9.CARDAK
10.FANKI MAMA

(Standart gece kulüplerinde bira 80 ruble ile 300 ruble arası değişiyor. Viski açtırmak 10 bin ruble)

MOSKOVA’DA YAŞAYAN TÜRKLER ANLATIYOR

*Restoranlarda sipariş almaya çok geç gelirler. Çorbadan önce salata getirirler. Rus mutfağı çok fakir. Ancak salatada iyiler. Belli başlı yemekleri: “Sup Si” ve “Sup Bors” adlı çorbalar, “Grechka” (arpa pilavı), “Salat Olivye” (salata) ve “Rassolnik” (turşulu sulu yemek). (Kubeysi Tarhan)

* Alkol burada yaşamın bir parçası, sarhoşa kimse kötü muamele yapmaz. Kadına dayak burada çok sık görülen bir şey. İstatistiklere göre Rusya’da her üç dakikada bir kadın dayaktan ölüyor. (Fahir Atalaya)

* Bir Rus’un masası tam dolu olur. Türkiye’de “her şey dahil” otellerde tabaklarını gerekli gereksiz doldurmalarının nedeni bu alışkanlıktır. (Emir Kızanlık)

* Moskova’da her şey evrak ve kuyruklarla hallediliyor. Apartmanlar öyle bakımsız ki, içleri izmarit ve Baltika (Rus birası) şişeleriyle dolu. Ruslar birbirlerine çok güvenmiyorlar. Her daireniniki giriş kapısı var. Her katta ayrı bir çelik kapı daha var. Evlerin hepsi eşyalı olarak kiralanıyor. Burada erkek kadına nezaket göstermez, iki cins birbirine son derece eşit görünüyorlar. O kadar eşit ki sokakta kadınla erkeğin kıyasıya tekme tokat dövüştüğünü bile görebilirsiniz. (Çiğdem Ergün Özdemir)

* Rus erkekleri kadına ilgi göstermez. Sakindir ama yeri gelince kadına el kaldırmaktan da hiç çekinmezler. Erkeğin kadınla buluşmaya giderken çiçek götürmesi adettendir. (Mehmet Lalek, Türk Rus Kültür Merkezi Direktörü)

* Buradaki araç trafiği İstanbul’da olsa kitlesel katliamlar yaşanırdı ama burada saatlerce aynı noktada bekleyebiliyorlar. Öyle ki, her yıl yüzlerce kadın Moskova trafiğinde doğum yapıyor. (Barış Mutlu, TRT Moskova Temsilcisi)

* Rusya’da misafir kabul etmek, misafirliğe gitmek çok önemli. Bir yere misafirliğe gidildiğinde eli boş gidilmemeli. Pasta, şampanya, çikolata, şarap götürülebilir. Özel günlere önem verirler,arkadaşın doğum gününü kutlamamak çok ayıp karşılanır. (Yusuf Nuraydın, Pronto Tur rehberi)

* Rus kadınları çok albenili giyinir ama sokakta, metroda uluorta kimseye boncuk dağıttıklarını görmedim. Anneler çocuklarını bağrına basmaz, aralarındaki ilişki resmidir. (Fatma Yılmaz Tiryaki)

* Ruslar çok muhafazakârdır. 28 Şubat’ta eşcinsel evliliği yasal hale gelince büyük protesto gösterileri oldu. En pahalı sokakları Arbat ve Krasnaprisnenskya. En çok izlenen programları bizdeki BBG tarzı reality şovlar. Seks ve şiddet sansürsüz olarak yayınlanıyor. Rusya’da bir çocuğun vekaleti asla babaya verilmez. (Ali Yasin Demirer)

* Rusya’da ortalama bir markette içki reyonunda, sadece bira çeşidi bile en az 120’dir. Bir Rus kızını yeni tanışmışken eve çağırmak büyük hakarettir. Doğan her çocuk iki yaşına gelene kadar devlet kontrolündedir. Belli tarihlerde doktora götürmeniz gerekir, götürmezseniz polis gelir eve. (Berat İzdar)

Batıl inançlarımız ve inançları...

2011-06-02T04:30:00.000-07:00

Kaynak: http://www.turkrus.com/

TürkRus.Com yazarlarından İsmail Boy bu kez "batıl inançlar" konusunu kaleme aldı: "Ruslarla ortak noktalarımızdan biri, onların da bizim gibi duygusal bir millet olmalarıdır. İnsanlarının duygusal olduğu ülkelerde, ister istemez bazı batıl inançları da olabiliyor. Örneğin öğrencilik yıllarımda babaannem, sınava girmeden önce mutlaka sınıfa sağ ayağımla girmemi isterdi, böylece güya sınavda hep bildiğim konulardan sorulacağına inanırdı, etkisi olmadı desem yalan olur.."

Çevremize biraz dikkatlice baktığınızda benzeri davranışları siz de fark edeceksiniz. Sizden istenilen bir bıçak veya makası elden ele vermek yerine masanın üzerine bırakıp oradan alınmasını bekleyerek doğabilecek muhtemel kavgaların da önlenmesini sağladığını düşünenler mi ararsınız, merdiven altından geçmenin uğursuzluk getireceğine inananlar mı istersiniz, daha neler neler… Bazı insanlar saçma bulsa da, bu tip inançların ortaya çıkardığı bir sürü davranış modelleri saymak mümkündür.

İşte bu ve benzeri inançlar Rus toplumunda da yoğun olarak yaşanıri Bugün, Rusya’nın çeşitli yerlerinde şimdiye kadar karşılaştığım bazı inançlarını sizlerle paylaşmak istiyorum;

-Bir dostunuza vereceğiniz cüzdan, vazo, fincan gibi hediyeleri içi boş olarak vermeniz uğursuzluktur, mutlaka içine bir madeni para koyup öyle vermek gerekir.

-Rusya’da çiçek vermek gibi yaygın bir gelenek olduğu herkesçe malumdur, ancak çiçek vermenin de bir ritüeli vardır, vereceğiniz çiçek sayısı mutlaka tek olmalıdır, çünkü çift sayılı çiçekler sadece cenazelere gider.

-Eğer uzun süredir görmediğiniz bir tanıdığınızı gördüğünüzde onu hemen anımsayamazsanız, kim olduğunu ancak karşınızdaki kendisini size tanıttıktan sonra hatırlarsanız o kişi yakın bir gelecekte zengin olacak demektir.

-Sokakta yürürken biri önünüzden boş kovalar taşıyarak geçerse para kaybedeceksiniz, ama kovalar özellikle su ile dolu ise kısa sürede zengin olacaksınız demektir.

-Caddede önünüzden siyah bir kedi geçmesi uğursuzluktur ve bu uğursuzluktan kurtulmak için sol omzunuza üç defa tükürmeniz gerekir.

-Kazara sokakta bir Rus’un ayağına basarsanız o da hemen dönüp sizin ayağınıza basacaktır. Sakın size kızdığını sanmayın, sadece ileride kavga etmekten kaçındığı için size karşılık vermeğe çalışıyordur.

-Yeni bir eve sizden önce kedinin girmemesine dikkat edin çünkü girerse o evde bereket ve mutluluk olmayacak demektir.

-Evden çıktıktan sonra unuttuğunuz bir şey yüzünden tekrar eve girmek uğursuzluktur, ama girmek zorunda kalındı ise de eve girer girmez aynaya bakıp dil çıkartmak gerekir.

-Eğer evin içinde ıslık çalınırsa para kaybedileceğine inanılır.

-Bir süreliğine bulunduğunuz şehirden ayrılmak zorunda kaldığınızda, evden çıkmadan önce siz ve yanınızdakiler çömelerek birkaç saniye oturup etrafındaki eşyalara bakarak vedalaşılır. Bu, eve tekrar geri dönebilmenin bir nevi garantisi sayılır, aksi halde eve geri dönmeme ihtimali olabilir.

-Kapı eşiğinde iki kişi asla tokalaşmaz, taraflardan biri mutlaka içeri veya dışarı adım atar, yoksa araları bozulur.

-Kadınların el çantalarını yere bırakmaları istenmez çünkü çantayı yere bırakmak parasız kalmak demektir.

-Genç kızlar köşeye bakan masalarda oturursa evlenmeleri 7 sene gecikir.

-Fincana dökülen çayın veya kadehe konulan votkanın üzerinde bir köpük tabakası oluşursa uğurdur, hemen o köpük alınıp saçlara sürülür, saçım kadar bol param olsun demektir.

-Cam bardak, porselen tabak gibi mutfak eşyalarının düşerek kırılması çok yakında mutlu bir haber alınacağının müjdesidir.

-Bıçak, çatal gibi sivri uçlu bir hediye verildiğinde, hediyeyi veren ile gelecekte kavga etmemek için bu hediye karşılığında küçük bir miktar para verilmesi gerekir.

-Gökyüzünde ayın büyümeye başladığı dönemlerde saçınızı kestirirseniz yerine daha hızlı, daha gür saçlar çıkar.

-Üzerinizde bir sökük veya yırtığı dikmek demek, hayatının kısalacağı demektir.

Bu örnekler, benim burada yaşarken gördüklerim. Eminim ki daha bunun gibi yüzlerce inanış vardır, hepsini araştırıp yazmak ciddi bir sosyoloji ya da antropoloji tezi konusu olabilir….

Moskovalılar tüketim "çılgını"

2011-06-02T04:15:00.000-07:00

Kaynak: http://www.moskovalife.com/

Moskova ile taşra arasında ekonomik açıdan uçurum olduğu biliniyordu ama Moskovalıların Batılı başkentlerde yaşayanlardan daha çok para harcadığı ilk kez ortaya çıktı. Cushman-Wakefield’in araştırması, bir benzerlik kurulacaksa Moskova’nın Vladivostok ya da Novosibirsk gibi Rus kentlerinden çok Berlin ya da Londra’ya benzediğini gösteriyor. Burada söz konusu olan benzerlik vatandaşların aylık harcamalarıyla ilgili. Ortalama bir Moskovalı tüketim ürünleri için yılda 10.667 dolar harcıyor. Oysa taşrada yaşayan ortalama bir Rus vatandaşının yıllık harcama kapasitesi bunu tam yarısı.

Bu açıdan bakıldığında Moskovalılar tüketim malları için yılda 7500 dolar harcayan İngilizlerle 7200 dolar harcayan Almanların önünde. Bu durum elbette Moskovalıların İngilizlerden ya da yabancılardan çok kazandığı anlamına geliyor, fark Moskovalıların gelirlerinin neredeyse yüzde 80’ini harcamasından kaynaklanıyor. Oysa Batı Avrupa’da bu oran yüzde 40 dolayında. Rusya’da ortalama gelir taşra için 694 dolar, Moskova için ise 880 dolar (25 bin ruble).

Rusça argo rehberi: Urod!

2011-06-02T03:45:00.000-07:00

Kaynak: http://www.moskovalife.com/

İngilizce yayımlanan Moscow Times gazetesini düzenli okuyanlar için Michele A. Berdy adı tanıdık gelecektir. 20 yılı aşkın bir süredir Moskova’da yaşayan ABD'li Berdy köşesinde her hafta Rusçanın incelikleriyle ilgili yazılar yazıyor. İlginç bulduğumuz bu haftaki yazısı özetlemek istedik:

“Geçen sabah arabamın yanına gittiğimde üzerinde bir not gördüm: урод- Urod ( Türkçeye hilkat garibesi, geri zekalı, acaip şey olarak çevrilebilir) Hiç tanımadığım birinin neden böyle bir not bıraktığını kısa sürede anladım. Bu hakaretin nedeni arabamı park etme şeklimi beğenmemesiydi. Ama ben de herkes gibi park etmiştim, ne başka bir arabaya engelliyor ne de yolu kapatıyordum. Bu olayı anlattığım bir arkadaşım “Neden urod” diye sorunca Rus argosu üzerine bir şeyler karalamaya karar verdim. Aslında “urod” gerçekten de ilginç bir kelime. Kökeni “rodit” fiilinden, yani doğurmaktan geliyor. Asıl anlamı fiziksel ya da zihinsel engelli demek. Belki “v semye ni byez uroda” deyimini duymuş olabilirsiniz, yani “her ailede bir kara koyun çıkar”. Konuyla ilgili bir diğer deyim: “Moralnıy urod” yani “ahlaksız insan”.

“Urod”un anlamlarından biri de “çirkin insan”. Nereden kaynaklandığı bilinmez ama Rusçada çok ilginç bir deyim var: K urodam otnositsya supermodeli-lyudi kotorıh byez slyoz nivozmojna smotrit”, yani “ mankenler o kadar acınacak yaratıklardır ki, onlara göz yaşlarına boğulmadan bakamazsınız!”

“Urod”un diğer anlamları arasında “gayri meşru çocuk” ve “hayvan” da var. Ayrıca çok iğrenç bulunan bir kişi için “vırodok” deniliyor. Tabii, bu ağır bir haraket olduğu için kişinin yüzüne söylememenizde fayda var!

Aşkınızı devlete teslim eder misiniz?

2011-05-30T07:09:00.000-07:00

Çınar Oksay
Radikal

İstanbul’a dönüşte böyle hissetmezdim. Belki hasretini iyi bildiğimden, uçağın tekeri piste değdiğinde kalbim hafifçe sızlar, içimden gülümserim hep. Bu kez öyle olmadı.
Trafiksiz bir saatte, bayıldığım püfür püfür sahil yolunu değil, daha kısa olan otobanı seçtim. Evde birikmiş gazete yığınını elime aldığımda yüzümdeki ekşimeyi neredeyse kendim görecektim. Hiçbirine bakmak gelmedi içimden.

Hermitage Müzesi’nde Matisse, Monet, Gauguin… Dostoyevski’nin izinde Petersburg kanalları… Mariinsky Tiyatrosu, geniş sokakları, yeşil alanları, hayatı aşk gibi yaşayan insanlarıyla Moskova… Bir haftalık Rusya seyahatinden sonra Türkiye gündemi hiç çekilmiyordu.

Birbirine “yalan makinesi”, “korkak” diyen politikacılar… Seks kasetlerine, pornoya takılı kafalar… Of ki ne of!

Yokluğumda çıta iyice yükselmiş. İki kitap yasaklanmak üzere. Muzır Kurulu küllerinden doğmuş! Başbakan YGS skandalını yazan gazeteciye “Gelecekte bedelini çok ağır ödeyecek” diyebilmiş. Köşelerde çağdışı internet filtrelemesi atışması taze fikirler doğurmuş!

Üslup, düzey hak getire. Bu ucuz gündemde insanı bu ülkede yaşadığı için mutlu eden, umut veren bir şey yok. İçim sıkışıyor. Dönmeye hazır değilmişim. O gece ‘Anna Karenina’yı seyredip öyle uyudum.

Ertesi gün ofisteyim. Miting konuşmaları tahammülfersa. Televizyonun sesini kısıyorum. Sorun sadece siyaset değil bu sefer. Masada tanıtım için gönderilen müzik albümleri gözüme çarpıyor. Zevksiz kapak fotoğrafları, albüm isimleriyle zerre kadar heyecan vermiyor. Camdan dışarı bakıyorum. Güneşli-Halkalı hattındaki tuhaf yapılara… Hiç mi düşünmedik bu caddeleri, kentleri kurarken? Kendimizi bu çorak hayata nasıl layık gördük?

Üç yüz yıl önce inşa edilen St. Petersburg, geniş ve milimetrik hesaplarla çizilmiş caddeleri, muhteşem binaları, zengin kültürüyle geçmişten bugüne parıldıyor. Ama dünyanın en güzel kenti İstanbul’a bizi bağlayan şeylerde payımız çok az. Burası hayata mührünü vurmayan insanların ülkesi.

Fark ne?

Rusya bir demokrasi mucizesi değil. Hem de hiç. Moskovalı rehber Anna’ya soruyorum: “Dostoyevski’nin, Tolstoy’un, Çaykovski’nin ülkesinde nasıl hâlâ tam demokrasi olmaz?”

“Böylesi daha dramatik” diyor tebessüm ederek, “Belki bu sayede çıkardık o adamları, bu kadar çelişkiyi.”

Sözlerinin arkasında, kentinde 300 müze, Bolşoy Balesi, müthiş eğitimli nüfus ve hayata sımsıkı sarılan güçlü insanların olmasının verdiği rahatlık ve geleceğe güven seziliyor.

Bir eşiği aşmışlar. Devletin kısıtlayabilecekleri, ölümcül alanlar değil artık.

Ruslar hayatla aşık kavgasına tutuşmuş insanlar. Anna Karenina gibi bir güne dört ruh mevsimini sıkıştıran kadınlar, cesur, matrak erkekler yeni bir ülke kuruyorlar.

Çok zor zamanlarında bile tarihin en büyük halk devrimini yapmış, uzaya ilk insanı göndermiş bir toplum. Düşseler de kalkmayı biliyorlar.

Tolstoy ‘Savaş ve Barış’ta Rus usulü hayatı anlatır. Savaş ve barış sadece ülkeler arasında değil, insanlar arasında, hatta insanın kendi içinde vardır.

Hayat mutluluğu, barışı, huzuru bulmak için verilen savaştır. Her birey bu yolculuğu kendi yapmalıdır. Romanın unutulmaz karakteri Pierre Bezukhov gibi.

Rus asilzadesi Bezukhov, zengin, steril yaşamında anlam bulamaz. Napolyon Moskova’ya girerken savaşa katılmaya karar verir. En şık kıyafetleriyle muharebe alanına gider. Esir alınır. Aylarca sefaleti, yoksulluğu tadar. Gencecik bir çocuk gözünün önünde kurşuna dizilir, kucağında can verir. Ama bir gün esaretten kurtulur. Açtır. Karşılaştığı köylü ona patates uzatır. O patates hayatında yediği en lezzetli şeydir. Sadece yaşıyor olmak bile ne kadar büyülüdür!

Üzülerek, acı çekerek, yanlışlar yaparak savaşını verir ve huzuru bulur insan. Ya da bulamaz, fark etmez. Mesela Tolstoy’un Anna Kareninası aşkı tutamadığı için kendini bir trenin altına atar. Yaşamak ona manasız gelir, ölümü seçer.

Hayat bir arayıştır. Biz kimiz? Ne olmak istiyoruz? Bu en insani yolculuktur. Sonu Anna’nınki gibi bitse… Onun gelmiş geçmiş en büyük roman karakterlerinden olmasının bir sırrı yok mudur?

Özgürlük içinde, bir roman karakteri gibi yaşamak lazım hayatı. Kimseyi buna zorlayamam. Ama bu hakkın elimden alınmasına müsaade etmem. Ahlakımın, özgürlüklerimin, yaşamımın sınırlarını kendim çizerim.

Ülkeme dönüp uçağın tekeri yere değdiğinde içimde burukluk hissetmemeliyim.

İşim olan ve evrensel ölçülerde yapabileceğim gazeteciliği medeni ülkelerdeki gibi tehdit hissetmeden, hakkını vererek icra edebilmeliyim.

Başka ülkelerdeki arkadaşlarımın okuduğu kitapları okuyabilmeli, özgür internete, televizyona, basına ulaşabilmeliyim.

Benim ülkemin insanları da iyi müzik dinleyebilmeli, çalabilmeli, güzel sokaklarda yürümeli, evlerde büyümeli, kentlerde yaşayabilmeli.

Kendilerini hayatın her aşamasında değerli hissetmeli. Özgür, başı dik, onurlu...

Burası benim ülkem. Ve burada benim gibi düşünen milyonlarca insan var, bunu biliyorum.

Bizler hayatlarımıza sahip çıkacağız.

İyi pazarlar

Troya Hazineleri'nin 150 yıllık yolculuğu

2011-05-30T06:58:00.001-07:00

1991'e kadar nerede olduğu bilinmeyen Troya Hazineleri, Moskova Aleksandr Puşkin Güzel Sanatlar Müzesi'nde sergileniyor. Tatil planları yapmaya başladıysanız önerim, son yılların gözde destinasyonu Rusya'ya kadar uzanıp rüya hazineyi mutlaka görmeniz.

NEDİM ATİLLA
nedim.atilla@aksam.com.tr

Fatih Sultan Mehmet'in çocukluğundan beri iki büyük düşü vardır: Biri İstanbul'u fethetmek, diğeri gözleri görmeyen İzmirli ozan Homeros'un 'İlyada Destanı'nda anlattığı Troya'yı bulmak... Fatih, çocukluğunda Homeros'un destanlarını antik Yunanca'dan okumuştur. Düşünü gerçekleştirmek için Çanakkale'nin yolunu tutar; bir antik kent bulur ancak bu antik kent, Büyük İskender'in kurduğu Aleksandria Troas'tır.
Burada başka bir çocuktan söz etmeliyiz. O çocuk bir Alman'dır ve 9 yaşından beri düşlerinde Troya vardır. Kafasına koymuştur; ne yapıp edip Troya'yı bulacaktır. O da Şehzade Mehmet gibi düşünü gerçekleştirmenin tutkusuna kapılır. Fatih gibi o da Troya'yı bulmak için yollara düşer ve Çanakkale'ye gelir. Yaptığı araştırmalar sonuç verir ve onun düşü gerçek olur. Üstelik 'İlyada'nın ünlü Troya Kralı Priamos'a ait olduğunu sandığı, ancak gerçekte bin yıl daha eski olan görkemli 'hazine'yi de bulur. Yine de tüm bu olayları bir 'düş' doğrultusunda algılar... Rüya gibidir her şey...
Bu buluntu, daha sonra birçok arkeolog, bilim insanı, ressam, heykeltıraş, şair ve yazara nice 'düşler' kurdurur. Troya, yakın tarihe kadar da sanat dünyasında bir 'düşler ülkesi' olarak yerini korumuştur...
Prens Yuri Dolgoruky tarafından 1147 yılında kurulan Moskova, kimi altın kaplamalı, kimi rengarenk olan soğan kubbeli kiliseleri ve 'Stalin Gotiği' binalarıyla siluetini ilk bakışta ele veren 'farklı' bir şehir...

HOMEROS'UN PEŞİNDE
İlk hedefimiz kuşkusuz Kızıl Meydan'a gitmek; ama yıllardır hayallerimizi süsleyen ve 1991'e kadar nerede olduğu bilinmezken, aniden Moskova'da ortaya çıkan Troya Hazineleri'ni görmek için de sabırsızlanıyoruz. Geniş bir fotoğraf koleksiyonunu, 2001 yılında Stuttgart'ta, merhum Manfred (Osman) Korfmann tarafından Archaologisches Landesmuseum'da düzenlenen 'Troya, Düşler ve Gerçek' sergisinde gördüğümüz malzemenin orijinallerini dünya gözüyle görmek için, yanıp tutuşuyoruz. Yolumuz bir gün Moskova'ya düşerse, Aleksandr Puşkin Güzel Sanatlar Müzesi'ne gidip 'Troya Hazineleri'ni görmek ilk işimiz, deyip durmuşuz yıllarca...
2005'te aniden yitirdiğimiz Prof. Korfmann'ın başucu kitabı, İzmirli hemşerimiz ozan Homeros'un 'İlyada Destanı'ydı. Korfmann, İÖ 1180'lerde Akalar ile Troyalılar arasındaki savaşları beş yüzyıl sonra anlatan ozanın ünlü destanını, savaşın 'kulisi' olarak benimsemişti. Korfmann'a göre 'İlyada', Troya ile ilgili gerçeklerle söylencelerin örtüştüğü bir çevrenin belgeseli gibiydi. Bu inançtan hareketle Korfmann, 17 yıl Troya'da yaptığı kazılarla Homeros'un doğruları söylediğini de çeşitli buluntularla saptamıştı. Ama hiçbir zaman, Troya Savaşı'nı kanıtlamayı bir arkeolog olarak kendine iş edinmedi. Asistanı Dr. Rüstem Aslan, gazeteci büyüğümüz Özgen Acar'a, Korfmann-Homeros ve Troya arasındaki bağlantıyı şöyle anlatmıştı: 'Çalışırken İlyada'nın etkisinde kaldığı olurdu. Homeros'un yapıtını, Helenistik ve Roma sanatına, tragedyadan felsefeye yansımalarıyla antik dünyayı yönlendiren, büyük ölçüde değiştiren bir kitap olarak kabul etmişti. Homeros'un bakış açısıyla Troya'yı algılamaya çalışmıştı.' Biz de öyle yaptık; Homeros'un peşinden gittik ve Moskova'da bulduk Troya'nın güzelliklerini... 'Bakmaya kıyamadığımız, seyrine doyamadığımız' parçalar, Troya'yı yeniden keşfeden Alman arkeolog (ve büyük hırsız) Heinrich Schliemann'ın bulduğu olağanüstü güzellikteki hazinenin zenginlikleriydi...

DÜNYA GÖZÜYLE GÖRMEYE DEĞER
Gerçekten de dünya gözüyle görmeye değermiş; anlatılır gibi değil! Bizim paramızla sadece 10 TL'ye aldığımız serginin kitabı bile, son derece özenle hazırlanmış. 3 gün önce St. Petersburg'daki Hermitaj Müzesi'ni müthiş bir kalabalık ve uğultu eşliğinde dört dönerek, kentte sayılı gün kalan her turist gibi az ama öz şeyleri seçip tadını çıkarmaya çalışmışız. Açıkçası Puşkin Müzesi'nde de benzer bir durumla karşılaşmaktan korkuyoruz. Ama o da ne? Ortalık son derece sakin ve sessiz... Müzenin büyük bir bölümü dünyaca ünlü ressamlara ayrılmış; ama o galerilerde de, bizim merakla gezdiğimiz arkeoloji bölümünde de küçük küçük gruplar var sadece...
Fotoğraflara lütfen dikkatlice bakın... 'Troya Hazineleri'nin çok da haklı olarak dünyanın en mükemmel arkeolojik buluntuları arasında olduğuna sizler de kanaat getireceksiniz. Nasıl bulunduklarına gelince... 150 yıl önce 1861 yılında bir elinde Homeros'un 'İlyada'sı, bölgeyi karış karış inceleyen Schliemann, kazıya Hisarlık Tepesi'nden başlamadan önce Osmanlı Devleti'ne başvurur. Belirlenen koşullara göre, kazılardan çıkarılacak eserlerin değerleri saptanacak ve bir bölümü de kendisine verilecektir. 1871'in Eylül ayında, işçilerle birlikte tepenin Kuzey'e bakan sırtlarında 11 metre derinliğinde büyük bir çukur kazarak işe başlarlar. 200'e yakın Türk ve Yunan kazıcıyla birlikte yaz ortalarına doğru da ilk kalıntılara ulaşırlar. Kazıların başında Yorgo adında uzman bir Rum usta vardır... Ulaşılan kalıntılar elbette önemlidir; fakat daha derinlere, daha değerli bilgilere ulaşmak vardır Schlimann'ın (ve eşi Sofya'nın) hedefinde... Asıl amaç Troya şehrine ve hazinelerine ulaşmaktır. Priam Sarayı olarak saptanan 8 metre yüksekliğindeki sarp duvarlara ulaştıklarında, Schliemann'ın gözü duvarların dibinde gün ışığıyla parlayan bir noktaya takılır. Hazineye ulaştığını anlayan Schliemann, eşi Sofya'yı uyarır: 'Sakın sesini çıkarma, kimse ne yaptığımızı anlamamalı. Eve koş, büyük kırmızı şalı buraya getir. Etrafa da bir bak, kimse olmasın. Bilhassa yetkili olarak gönderilen Türk'e hiçbir şey sezdirmemeliyiz!'
Anlaşılan Troya düşerken kral ailesinden biri hazineyi kaçırmak istemiş, kale kapısından çıkmadan ya öldürülmüş ya da olası yangından sağ çıkamamıştır. Sıra bulunan hazinenin eve nakledilmesine gelir. Schliemann hazineyi parça parça çıkarır; Sofya da şala sararak bir bir eve taşır. Osmanlı yetkililerinin ruhu bile duymaz... Sırada hazinenin gizlice yurtdışına kaçırılması vardır. Bu arada Schliemann, eşinin boynuna nefis gerdanlığı takıp fotoğraf çekmeyi de ihmal etmez. Her şey tereyağından kıl çeker gibi kolay olur...

SEBZE KÜFELERİYLE KAÇIRDILAR
Hazinenin kaçırılmasını sevgili ağabeyimiz Ergun Hiçyılmaz şöyle anlatır: 'Birkaç gün sonra Çanakkale gümrüğüne taze sebzelerle dolu küfeler gelecekti. Madam Schliemann'ın Atina'daki adresine gönderilmek üzere gelen sebzeler, memurları şüphelendirmemiş ve bu nedenle inceden inceye arama lüzumu da görülmemişti. Küfelerin üzeri çeşitli sebzelerle kapatılmış ve hazine bir Yunan gemisine yüklenmişti. Büyük bir ihmal sonucunda tarihin en değerli hazineleri Çanakkale'den yurtdışına çıkarılıyordu. Kalıntılara biz, hazineye ise onlar sahip olmuşlardı. Hazine bir müddet Atina'daki evde saklanacaktı. Ancak bu hazineyi bulma gururunu herkesle paylaşmak isteyen Schliemann, dünyanın en büyük gazetelerine birer mektup yazıyor ve 'Priamos'un Hazineleri'ni bulduğunu resmen ilan ediyordu.'
Schliemann, hazineyi önce Yunanistan'da bırakmak istemişti; fakat siyasi tartışmaların yarattığı gerginlik üzerine rotayı Berlin'e çevirmiş... Nakledilen hazinenin ne kadarının Berlin Müzesi'ne götürüldüğü bilinmiyor. Schliemann'ın hazinenin ne kadarını kendisine ayırdığı ise, hiçbir zaman tespit edilemedi. Troya uygarlığının taşlarına sahip olmuştuk, ama hazineyi kaptırmıştık. Bundan daha büyük bir tarihi eser kaçakçılığını da tarih yazmadı.

SAVAŞ GANİMETLERİ
II. Dünya Savaşı sonrası, SSCB askerleri Berlin'den çıkarken savaş ganimetleri topluyorlardı. Pergamon Müzesi'nden Zeus Sunağı'nı götürmeyi bile düşündüler ama olanaksızdı... Yükte hafif pahada ağır olan Troya Hazineleri'ni gözlerine kestirdiler ve 1945 yılında hazineyi Moskova'ya götürdüler. Önce St. Petersburg'daki Hermitaj'a getirildiği ve 1991'e kadar burada kaldığı; sergilenmeye karar verilince Moskova'ya götürüldüğü de iddia ediliyor. 1991'de Anadolu Ajansı'nın haberleri arasında, sıradan bir haber gibi ulaşmıştı haber... 1945'ten beri kayıp olan hazineler, Moskova'da ortaya çıkmıştı. Gazeteciler için sıradan bir haberdi bu; ama hikayenin aslını bilenler için de acılar tazelenmişti...

Rusya'da Popüler Kadın İsimleri

2011-05-12T04:20:00.000-07:00

İsimlerle ilgili olarak belki de Rusya’da ilk kez yapılan bir araştırmada birinciliği Yelena (ya da kısaca Lena) ismi aldı. Yalnız bu alışılmadık araştırmanın konusu "Kız çocuklara en çok hangi isim veriliyor" ya da "Rusya'da en popüler kadın isimleri hangisi" değil. Araştırma iki konuya ışık tutmak için “İmperiya Kadrov” Araştırma Merkezi tarafından yapılmış. Yanıtı ilk aranan soru, çalışma hayatında aktif ve ısrarlı olarak iş arayan kadınların isimleri olmuş. Sonuç, bu alanda en etkili ve girişken kadınların isimlerinin Lena olduğunu gösteriyor.

İkinci sırada Olga, üçüncü sırada Natalya var. Diğer isimler ise: İrina, Tatyana, Yulya, Yeketarina, Anna, Svetlana ve Mariya. Araştırmanın ikinci sorusu ise, “Başarılı bir iş hayatı olan kadınların ismi ne” olmuş. Lena bu alanda da birinci. İkinci sırada Natalya, üçüncülükte Olga var. Diğer isimler sırasıyla Yekaterina, Anna, Svetlana, İrina, Tatyana, Marina ve Tatyana. Sosyologlar ise bu sonucu “Rusya’da en mutlu kadınlar isimleri Lena olanlar” diye yorumlamış.

Komsomolskaya Pravda ise araştırma sonuçlarının sağlamasını yapmış ortaya yine ilginç bir durum çıkmış. Finans dergisinin “Rusya’nın en etkili 50 kadını” listesinde 2009 yılında tam 8 Lena yer almış ki bunlardan biri de eski Moskova Belediye Başkanı’nın eşi Yelena Baturina. 2011 yılında ise aynı listede birinci sıraya Olga adı yükselmiş. Benzer bir araştırma ABD’de de yapılmış, ancak farklı bir sonuç vermiş. O araştırmaya göre ABD’de başarılı olan kadınlara hem erkek hem de kadınların kullanabildiği isimler verilmiş. Örnek: Cameroon, Bruce, Nikita ve John gibi.

Kaynak: http://www.moskovalife.com/

Genel sayım sonuçları: Rusya'da hangi kentlerin nüfusu 1 milyon sınırını aştı?

2011-04-17T11:15:00.000-07:00

Rusya’da 2010 yılında yapılan genel sayımların ön sonuçları, "milyonluk şehirler" açısından kan kaybına işaret ediyor. Son veriler, ülkede nüfusu 1 milyonun üzerinde olan kent sayısının 2002’den bu yana 13’ten 12’ye gerilediğini ortaya koydu. Moskova’nın nüfusu 10,126 milyondan 11,514 milyona yükseldi. Hangi kentin nüfusu ne kadar? Milyonluk şehirler hangileri?
Rusya’da Ekim 2010’da yapılan genel sayımların ön sonuçlarına göre, başkent Moskova’nın nüfusu 2002 sayımlarında bu yana 10,126 milyondan 11,514 milyona, St.Petersburg’un nüfusu 4,661 milyondan 4,848 milyona yükseldi.

Diğer kentlerin 2002 ve 2010 sayımlarına yansıyan nüfusları şöyle:
(milyon)

Novosibirsk: 1,425- 1,473
Yekaterinburg: 1,293-1,350
Nijni Novgorod: 1,311- 1,250
Samara: 1,157-1,164
Omsk: 1,134-1,154
Kazan: 1,105-1,143
Çelyabinsk: 1,077-1,130
Rostov: 1,068-1,089
Ufa: 1,042-1,062
Volgograd: 1,011-1,021

Kaynak: TurkRus.com

Tatil küçük bir hayattır

2011-04-17T10:17:00.000-07:00

Hakan Aksay
T24

Tatil yapmak bir sanattır. Yaşamak gibi.

Zaten her tatil küçük bir hayata benzer. Başlarken nasıl biteceğini bilemezsiniz. Umduklarınızın ne kadarı gerçekleşir, hangi sürprizlerle karşılaşırsınız?..

Bu yıl tatilinizi nasıl geçireceksiniz?

Evinizde, televizyonun önündeki tanıdık koltuğunuzda geçirecekseniz, diyecek sözüm yok.

Deniz kenarında bir otelde dinlenmesini, plajda saatlerce yatmasını sevenlere de bir şey demeyeceğim.

Ama hareketli bir tatil derseniz, bilmediğiniz diyarları gezip görmek isterseniz, aynı anda hem enerjik bir tempo hem de sakin bir dinlence imkânı arıyorsanız size hiç tereddütsüz nehir gezisini öneririm.

Nerede mi? Rusya’da. Hazır vizeler de kalkmışken…

Rusya’yı küçük ve sihirli bir ayna gibi yansıtan Volga Nehri üzerinde, size bir süre için ev, hatta vatan olacak sempatik gemilerden birine binmenizi salık veririm.

Bu tercihi yapmakla, tatil denilen küçük hayatınıza adım atmış olursunuz. Gerisi kendiliğinden gelir.

Geminin güvertesinden, sakinleştirici ve dinlendirici etkisi şaşılacak kadar güçlü olan nehrin sularına dalıp gidebilirsiniz.

Suların karayla birleştiği yerde kentler, köyler ve en çok da rengarenk doğal manzaralar oynaşır. Her şey bir film şeridi gibi geçer gözlerinizin önünden.

Bazen film şeridi durdurulur. O anda sanki yabancı bir filme kısa bir süre için katılma şansınız vardır. Gemiden inip yolları, meydanları, müzeleri, kiliseleri, kent pazarlarını gezebilir, insanlarla tanışabilirsiniz.

Sonra tekrar binersiniz geminize ve film şeridi yeniden dönmeye başlar...

Sakinliğin keyfini çıkarabilirsiniz. Ama küçücük gemi, daha hareketli bir tatil için şaşılacak kadar büyük imkanlar sunar. Bunu gerçekten istemeniz ve çevrenize dikkatle bakmanız yeter...

Bu sözleri “edebiyat yapmak” olarak değerlendirmemeniz için, yıllardır Volga üzerinde defalarca (sanırım 12-13 kez) küçük hayatlar yaşadığımı söylemeliyim. En sevdiğim tatillerden biridir bu nehir gezileri.

Laf aramızda, ben toplu halde yapılan gezilerin bir kısmına katılmam. Anlatılanların çoğunu dinlemem. Rehberlerin ve organizatörlerin bir şeyler öğretme gayretinin önemli bir bölümünü tembelce geçiştiririm. Ama geziyi hissetmeyi, izlemeyi ve yaşamayı severim.

Zaman zaman gittiğim kentler, gördüğüm nehir ve göller, bindiğim gemiler üzerine bir şeyler okurum, notlar alırım. Okuduklarımı başkalarına öneririm.

Ama keyifle okunacak kitaplar pek fazla sayılmaz. Onlar da Türkçe değildir.

Daha doğrusu yakın zamana kadar öyleydi...

Sonra Değişim Yayınları’ndan “Volga Volga” adında Türkçe bir kitap çıktı, Volga’nın ve Volga üzerinde yaşayacağınız küçük hayatın anahtarını sunan...

Artık anahtarı nasıl kullanacağınız size kalmış...

Hayat sizin hayatınız, tatil de sizin tatiliniz.

Dahası, Volga sizin Volga’nız... Hiç değilse bir süreliğine...

Herkesin kendi Volga’sını keşfetmesi ve tatil süresince kaliteli bir küçük hayat yaşaması için büyük çaba sarfetmiş kitabın yazarı Yusuf Nuraydın.

Küçük bir kitap...

Küçük bir tatil...

Ve küçük bir hayat...

Tercih size kalmış artık...

Votka hesabıyla Rusya'da refah: 1990'da 33 şişeden, 2009'da 171 şişeye!..

2011-04-13T08:12:00.000-07:00

2010’da yapılan Rusya genel nüfus sayımıyla birlikte yayınlanmaya devam eden veriler, ülkde refahın SSCB’in son yıllarına göre büyük sıçrama yaptığını vurguluyor. Uzmanlar, 1990’dan 2009’a, ortalama aylık gelirin satınalma gücünün yüzde 45 arttığını söylüyor ve bunu “ votka hesabı” ile açıklıyor. Peki “yoksulluk verileri” ne durumda?

Kommersant gazetesinin haberine göre, Yüksek Ekonomik Okulu uzmanlarının raporunda, 1990’da ortalama maaşla 33 şişe votka alınırken, 2009’da 171 şişe alınabilediğine atıf yapılıyor.

Bu arada yoksulluk sınırı olarak kabul edilen aylık 5 bin 600 rublelik gelirin altında yaşayan kitlenn 18,5 milyon kişi olduğu istatistiklerde vurgulanıyor. Yani nüfusun yüzde 13,1’lik kısmı bu sınırın altında yaşam mücadelesi veriyor.

Kaynak:http://www.turkrus.com/

Devlet üniversitesi: "20 yılda zengin-yoksul uçurumu had safhaya çıktı"

2011-04-13T08:04:00.000-07:00

“Aslında iki Rusya var. Birinde insanlar yurtdışına tatile gidiyor, tüketim tercihleri var. Diğerleri ise, 20 yıl öncesinden kötü yaşıyor.” Rusya’da veriler, Sovyetler Birliği’nin dağılışından bu yana ülkede zengin-yoksul uçurumunda yaşanan ciddi artışı gözler önüne seriyor. Yüksek Ekonomi Okulu’nun araştırması, son 20 yılda ülkede en zengin kesiminin gelirlerinin yarı yarıya arttığına, en yoksulların gelirlerinde ise yüzde 75 düşüş olduğuna işaret ediyor. İşte ayrıntılar:
Vedomosti gazetesinin haberine göre, Devlete bağlı Yüksek Ekonomi Okulu, “1989-2009 yılları arasında Rusya’da yaşam seviyesi” adlı araştırma raporunu yayımladı.

Rapora göre bu yıllar arasında Rusya’da toplumun en zengin yüzde 20’lik kesiminin gelirlerinde yüzde 50 artış olurken, en yoksul yüzde 20’lik dilimin gelirleri ise yüzde 75 azaldı.

Yüksek Ekonomi Okulu Müdürü Yevgeni Yasin, “Rusya’nın içinde aslında iki ayrı ülke var. Birinde insanlar yurt dışına tatile gidiyor, tüketim tercihinin ne demek olduğunu biliyorlar, diğerleri ise, 20 yıl öncesinden daha kötü bir yaşam sürüyor” değerlendirmesini yaptı.

Rapordan diğer bazı veriler şöyle:

-1989-2009 yılları arasında ülkede genel anlamda hizmet fiyatlarındaki ciddi artışa karşın, sinema, tiyatro, dinlenme tesisleri gibi yerlere gidebilenlerin sayısı yarı yarıya azaldı.

-Hane başına düşen televizyon sayısı 1’den 1,6’ya, bin kişi başına düşen otomobil sayısı 3’e yükseldi.

-Sigaraya, alkole, yerli otomobillere, giysi ve ayakkabıya harcanan kişi başı reel gelir sırasıyla 3,2, 2,88, 2,33 ve 2,26 kat arttı.

-Halkın yalnızca yüzde 20’lik kesimi için konutlara erişim 20 yıl öncesinden daha kolay hale geldi.

Kaynak: http://www.turkrus.com/

SSCB'nin dağılmasına üzülenler azalıyor, ama çoğunluk hala pişman...

2011-04-13T07:51:00.000-07:00

SSCB, zamanla hafifleyen ama devam eden nostalji... Son 10 yılda Rusya’da SSCB’nin dağılmasından üzüntü duyduğunu söyleyenlerin oranında hızlı bir düşüş yaşanıyor. 2000 yılı Aralık ayında, 1998 ekonomik krizinin etkileri de sürerken yapılan ankette yüzde 75’lik kitle pişmanlık beyan etmişti. Bu yılın Mart ayında oran yüzde 58’e düştü.

Levada Center anketine göre, yüzde 52’lik kitle “Dağılma önlenebilirdi”, yüzde 29 “Dağılma kaçınılmazdı” diyor. Kalanı kararsız.

1991 Martı’nda SSCB’nin dağılması için yapılan referandum konusunda yüzde 23 “SSCB’nin korunması için oy kullandım”, yüzde 2 “Dağılmasını destekledim”, yüzde 5 “Nasıl oy kullandığımı hatırlamıyorum”, yüzde 45 “Oy vermeye gitmedim” diyor.

Kaynak: http://www.turkrus.com/

Ucuzluğun başkenti Moskova!

2011-04-13T07:32:00.000-07:00

Moskova’nın dünyanın en pahalı kentlerinden biri olduğunu artık herkes biliyor. Peki, Rusya’da en ucuz gıda maddelerinin Moskova'da satıldığını biliyor muydunuz?

İnanması zor da olsa gerçek bu! Halk Meclisi’nin her ay 14 kalem üründe yaptığı araştırmaya göre en ucuz Rus kenti Moskova. Araştırmaya konu olan 14 ürün arasında patates, lahana, soğan, havuç, et, tavuk, şeker, ekmek, tereyağ, peynir, ay çiçek yağı ve yumurta var. 14 ürünlük sepetin Moskova’daki toplam fiyatı 1487 ruble(52 dolar), Rostov ve Stavropol’deki fiyat biraz daha pahalı: 1596 ruble. En pahalı Rus kenti ise 2011 ruble, yani 71 dolarla uzakdoğudaki Habarovsk kenti.

Uzmanlara göre taşranın daha pahalı olmasının nedeni dağıtım ağlarının yetersiz olması ve rekabetin azlığı. Buna karşılık Moskova, dağıtım merkezi. Dolayısıyla, örneğin Moskova’dan Kemerovo’ya gönderilen balık ulaşım giderleri de eklenince hemen pahalanıyor. Ayrıca Moskova’da rekabet çok olduğu için diğer kentlere göre en ucuz ürünler burada.

Tabii, Moskova’nın en ucuz Rus kenti olması, genelde pahalı olmadığı anlamına gelmiyor!

Kaynak:http://www.moskovalife.com/

İnsanlığın uzayda 50. yılında Yuri Gagarin'i anmak

2011-04-13T02:07:00.000-07:00

Yuri Gagarin, bir sohbetinde, uzaydaki ilk insanlı yolculuğu tamamladıktan sonra dünyaya dönerken ıslıkla Şostakoviç'in 1951'de bestelediği "Anavatan Duyar" adlı ezgiyi çaldığını söyler:

"Anavatan duyar, anavatan bilir, oğlunun gökyüzünde uçtuğu yeri..."

***
Gagarin, 1934'te Klushino'daki bir kolektif çiftlikte dünyaya geldi. Dört kardeşin üçüncüsüydü. İkinci Dünya Savaşı'nı gördü. Kardeşleri Naziler tarafından esir alındı. Savaştan sonra öğrenimine devam ettiği teknik okulda bir hobi olarak başlayan havacılık eğitiminin ardından Sovyet Hava Kuvvetleri'nde pilot oldu.
Sovyetler Birliği 1960 yılı başında kozmonot seçmek üzere bir tarama programı başlattığında 3000 başvurunun arasından seçilen ilk 20 kişiden biriydi. NASA'nın aksine, kozmonotlarını 30 yaşın altında genç pilotlardan seçen Vostok programının altı kozmonotundan biri oldu. "Vostok 1" uçuşuna seçilmesinde, kokpitte avantaj sağlayan 1.57'lik boyunun yanı sıra, güler yüzlü, sıcak kanlı bir mizacı olması ve basit bir çocukluk geçirmesinin önemli rol oynadığı söylenir.
Bir yılı aşkın bir uçuş eğitiminin ardından 11 Nisan 1961'de Vostok 1 uçuşu için geri sayım başlar.
12 Nisan 1961'de, 108 dakika süren yörünge yolculuğunun ardından dünyaya dönerken bir ıslık tutturur. Anavatanı aşağıda onu beklemektedir.

***
Henüz 15 yıl önce, Berlin'de Reichstag'ın kubbesine zafer bayrağını diken Kızılordu erinin yüreğiyle, kozmosa Sovyetler Birliği’nin bayrağını taşır Gagarin.
Uçuştan önce yaptığı konuşmada, atılan bu büyük adımın, tüm insanlık için eşit ve özgür bir gelecek kurmaksızın uzay boşluğunda yitip gideceğini ifade eder:
"... Kozmoza ilk adım atacak kişi olmanın tarifsiz mutluluğunu yaşadım. Doğayla yüz yüze, benzeri görülmedik bir karşılaşma. Ama bunun ardından, omuzlarıma binen devasa sorumluluğu düşündüm, kaç kuşağın hayalini kurduğu şeyi ilk gerçekleştirecek, insanlığın kozmoza açılan yolunda ilk adımı atacak kişi olmanın sorumluluğunu...
Bu bir kişiye ya da onlarca kişiye karşı değil, bir kolektife karşı da değil, tüm Sovyet halkına, tüm insanlığa, onun bugününe ve yarınına karşı bir sorumluluk..."

***
Yuri Gagarin, 50 yıl önce bugün, dünyaya uzaydan bakan ilk insan oldu.
Vostok'un penceresinden bakarken gördüğü, denizler ve karalardan ibaret yerküre değil, üzerinde yaşayan insanın geleceğiydi.
Takip eden aylarda Binbaşı Yuri Gagarin, Sovyet Hava Kuvvetleri'nin üniforması üzerinde, dünyayı dolaştı, yolculuğu anlattı.
Sovyet Uzay Programı'nın eğitim merkezi Yıldız Şehri'nde genç kozmonotları eğitti; gelecek projeler için uzay araçlarının tasarlanmasında görev aldı.
Bir daha uzay yolculuğuna çıkmadı.
27 Mart 1967'de savaş pilotu olarak bir Mig 15'le eğitim uçuşu yaparken uçağının düşmesi sonucu yaşamını yitirdi.
Adı bir meydana, bir şehre ve ayda bir kratere verildi.

***
Çiftçi bir ailenin kolhoz'da doğan 3. çocuğu, 1.57 boyundaki bu ufak tefek insan, Yuri Gagarin, insanlık tarihinin en büyük savaşının yükünü taşıyor adında.

Yuriy Gagarin’in uzay uçuşunun 50. yılı

2011-04-04T05:48:00.000-07:00

Bundan elli yıl önce, 12 Nisan 1961 tarihinde, içinde uzaya çıkan ilk insanin, Sovyet kozmonot Yuriy Alekseyeviç Gagarin(Юрий Алексеевич Гагарин)'in bulunduğu Vosktok uzay gemisi, Kazakistan’daki Baykonur uzay üssünden Moskova saatiyle 09:07’de fırlatıldı.
Uzaydaki ilk kozmonot, uzay aracıyla yörünge çevresinde bir devir yapıp 10:55’te Rusya’nın güney-doğusundaki Saratov bölgesinde Smelovka köyüne iniş yaptı. Yörüngenin yere en yakın noktası 181 kilometre, en uzak noktasıysa 327 kilometreydi.
Gagarin’in bulunduğu iniş aracı, frenleme sistemindeki arızalar nedeniyle daha önce planlanan yerin dışında bir yere iniş yaptı.
Saat 10:48’de yakındaki askeri havaalanının radarı uzay aracını buldu. Sonra plana göre yeryüzüne 7 kilometre kala Gagarin araçtan ayrıldı ve radarda iki hedef ortaya çıktı.
Bir orman bekçisinin karısı Anna Akimovna Tahtarova ve 6 yaşındaki torunu Rita, kozmonotu gören ilk insanlardı. Bir süre sonra olay yerine yakındaki birlikten askerler geldi. Bir grup asker iniş aracını koruma altına aldı, diğer grup Gagarin’i birliğe getirdi.
Gagarin askeri birlikte hava savunması tümen komutanına telefon ederek şunları söyledi:
‘Hava kuvvetleri Başkomutanına şu sözlerimin aktarılmasını istiyorum: görevimi yerine getirdim, plana göre saptanan yere iniş yaptım, kendimi iyi hissediyorum, arıza yoktur. Gagarin’.

ABD uzay ajansı uzun süre Gagarin’in uçuşunun tam bir uzay uçuşu olmadığını ileri sürerek bu uçuşu kabul etmek istemedi. Amerikalılara göre kozmonotun dönüşü iniş aracı ile yapılmalıydı. Bu görüş, dünya topluluğu tarafından kabul edilmedi.
Gagarin bu parlak uzay uçuşu başarısından sonra 30 ülkeyi ziyaret etti. Bazen günde 18-20 kez konuşma yaptığı oluyordu.
1961 yılının Temmuz ayında Gagarin İngiltere’ye geldi. Bu ziyaret sırasında uzay geliştirme fonu Yuriy Gagarin’e altın madalya verdi ve kozmonot Başbakan Garold Makmillan ve kraliçe II.Elizabeth ile görüştü. Kraliçe Gagarin’in sıradışı, gök insanı olduğunu söyleyerek kozmonot ile fotoğrafını çektirdi.
1964’te Gagarin Kozmonotların hazırlanması merkezi başkan yardımcısı oldu. Pek çok uzay programının hazırlanmasına katıldı. Gagarin Ay’a uçuşları hazırlamak için çok çaba harcadı. İlk kozmonot, Ay’a gitmesi planlanan ekibe giriyordu.
Dünyanın bu ilk kozmonotu 27 Mart 1968 tarihinde MiG-15 tipi uçakla eğitim uçuşu gerçekleştirdiği sırada yaşamını yitirdi.
Altmışlı yıllarda Sovyet Birliğinde Yuriy Gagarin’in onuruna çocuklara Yuriy adı verilmesi bir modaydı. Aynı moda Batı’da da görüldü.
Ay’ın görünmeyen tarafında bir krater onun onuruna Gagarin adıyla adlandırıldı.
1968 yılında Uluslararası Havacılık Federasyonu (FAI) uzayın araştırılmasına katkı sağlayan kozmonot ile astronotlara Gagarin madalyası veriyor.
Rusya’da ve eski Sovyet ülkelerinde çok yerleşim biriminde Gagarin’in isimini taşıyan sokak, cadde, meydan, bulvar, park, kulüp ve okullar vardır.
1968 yılında Smolensk kentindeki kent Gagarin’in onuruna adlandırıldı.
Ay’a iniş yapan Amerikan astronotları Ay’da, uzayın araştırılmasında önemli rol oyanayan insanların tasvir edildiği madalyaları bıraktılar. Sovyet kozmonotlarının tasvir ediliği iki madalyadan birinde Yuriy Gagarin’in resmi vardır.

"Müstakbel Moskova yolcularına" tatil faturası: Adım atmak bile bin dolar!

2011-04-04T04:53:00.000-07:00

Kaynak : TürkRus.com

16 Nisan’da vizelerin kalkmasıyla Türkiye’den Moskova’ya gelmek için “aportta” bekleyenler için TürkRus.Com hesap çıkardı.

Dünyanın en pahalı şehirlerinden biri olan Moskova’ya, “öğrenci usulü”, her kuruşun hesabını yaparak bile 3 günlük kısa bir gezi yapmanın maliyeti 1000 dolardan başlıyor.

Konfor ve eğlence girince 2 bin dolara çıkıyor. İşte cumadan gelip Pazartesi dönme planı yapanlara kalem kalem “alternatifli” Moskova hesabı:

16 Nisan Cuma geliş, 18 Nisan Pazartesi dönüş, üç gece konaklamalı “uzun hafta sonu” Moskova gezisinin ziyaret kalemleri özetle şöyle:

THY’de özellikle bu tarihler arasında Moskova-İstanbul gidiş-dönüş biletinin fiyatı 711 TL civarında. Fiyat ileri günlerde 650-780 lira arasında değişiyor. Yani ortalama 450 doları buluyor. Eğer aynı uçuşu Aeroflot ile yapmak isterseniz bu durumda fiyat 12 bin ruble civarında (THY ile yaklaşık aynı fiyat). Charter uçuşlarla bu fiyatı daha aşağı düşürmek mümkün.

Moskova’daki otel fiyatlarına gelince. “Uluslararası standart” olsun diye expedia.com sitesinden 16 Nisan giriş-18 nisam çıkış olmak üzere otel fiyatlarına baktık.

Başkentin Sovyet yadigarı, 2 yıldız standardını geçmeyen otelleri İzmailova Beta ve Gamma’da 88 dolarlık fiyat veriliyor. Vergilerle birlikte fiyatın 100 doları bulacağını söylemek mümkün.

Ancak “hostelden hallice” olan bu odalardan fazla bir beklentiniz olmasın. Eğer “Rahatıma düşkünüm, 5 yıldızlı otelde kalırım” diyorsanız bu durumda o dönem için Hilton 194 dolar, Sheraton 248 dolar civarında fiyat veriyor. Yine Sovyet yadigarı otellerden Kozmos, 121 dolar diyor.

Gelelim Moskova’da yeme-içme fiyatlarına: Mc Donalds’larda 7-8 dolara da bir öğünü halledebilirsiniz ama “normal” bir restoranda alkollü içki hariç bir öğün yemeğin kişi başı en az 30-40 dolara (50-60 milyon civarı) çıkacağını düşünün.

Her ne kadar tabelalar genelde sadece Kiril alfabesinde olduğu için başta kullanım zorluğu olsa da, turistler için Moskova metrosu en pratik ve ucuz araç.

THY ve Aeroflot uçaklarının indiği havaalanlarından şehir merkezine gelmek için taksi pahalı bir yol (ortalama 50-70 dolar arası) olabilir. Ekspres trenler 10-15 dolarlık harcamayla bu işi halleder. Ama trenin geldiği istasyondan otele kadar gitmek için ya metroyla devam etmek, ya da sokağa çıkıp korsan ya da legal olduğuna bakmaksızın genelde “pazarlık usulü” bir taksiye bineceksiniz. Dil ve şehri bilmeden bunu denemek biraz “macera” olabilir.

Fazla derine dalmadan, bu haberde sizin için sadece “2 gün,3 gece” Moskova ziyaretinin “zorunlu giderlerini” incelemeye çalıştık. “Keyfi” giderlere hiç girmedik. İşte bu kısa gezinin faturası:

Sadece uçak (THY ya da Aeroflot), 3 gece otel konaklaması (2 yıldızlı, kahvaltı hariç), 3 öğün yemek ve transferler dahil olduğunda, 1 kişinin Moskova planı yapmadan önce en az 1000-1200 dolar civarında (1,500-1,800lira arası) parayı gözden çıkarması şart. Yani “öğrenci işi tatilin” bile bedeli daha az değil.

Eğer buna gece eğlencesi, yıldızı yüksek oteller, kaliteli restoranlarda içkili yemekler, hediyeler de eklenirse, 3 günlük gezinin faturası rahatlıkla 2 bin dolara kadar çıkıyor.

Hesap özeti:

Uçak: 350-450 dolar

Otel: 3 gece x 100 dolar: 300 dolar

Yeme-içme: 75 dolar x 3 öğünden 225 dolar (bir ana yemek, bir alkolsüz içki)

Havaalanı, şehir içi transfer-ulaşım (toplu taşıma): 50 dolar

Toplamda en az 1000 dolar...

Vizesiz rejim için son uyarılar

Rusya Büyükelçiliği’nden geöen hafta yapılan son açıklamada, 12 Mayıs 2010’de Ankara’da imzalanan “Vatandaşlarının Karşılıklı Seyahatlerine İlişkin Usullere Dair Anlaşması”nın 16 Nisan itibariyle yürürlüğe gireceği vurgulanmıştı. Açıklamada, Rusya Federasyonu ve Türkiye vatandaşlarının, "ülkeye giriş tarihinden itibaren, diğer ülkedeki kalış süresi kesintisiz olarak otuz (30) günü aşmamak kaydıyla, vizesiz olarak, diğer ülkeye girip, çıkacağı ülkeden transit geçeceği ve ülkede geçici olarak kalacağı" belirtilmişti. Diğer ülkedeki toplam kalış süresi yüz seksen (180) gün zarfında doksan (90) günü aşmayacak.

Yeni düzenleme, çalışmak ya da okumak için uzun süreli o ülkede bulunanların vize mecburiyetini değiştirmeyecek:

“Kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak, eğitim kurumlarında öğrenime devam etmek veya diğer sebeplerle otuz (30) günden daha uzun süreli ikamet gerektiren durumlar dahil herbir ülkenin vatandaşları diğer ülkeye topraklarına, bu ülke mevzuatına uygun olarak tanzim edilen geçerli belgeler ve vizeyle girerler."

Alaska'nın "üç kuruşa" satışının yıldönümü

2011-04-04T01:59:00.000-07:00

Rusya’nın Alaska’yı ABD’ye satmasının 144’üncü yıl dönümünde konu yeniden gündeme geldi.

Rusya Alaska’yı ABD'ya kaç dolara satmıştı? Satmasa elinde tutabilir miydi? Satışta rüşvet döndü mü? Alaska’nın satışıyla ilgili uzun yıllardır en fazla dile getirilen söylentiler neler?

İşte Alaska’nın satışı hakkındaki ayrıntılar:
Bugün el atılmamış zengin petrol yataklarınının vatanı sayılan Alaska, 30 Mart 1867 tarihinde 7,2 milyon dolar karşılığında Rusya tarafından ABD’ye satıldı.

Rusya’nın Washington’daki Büyükelçisi, sabaha karşı dörtte satış anlaşmasını imzaladı. Çar II. Aleksandr zamanında yapılan satış sonrası, Rusya’da, Rusların yıllarca emeğinin geçtiği bu toprak parçasının “bu denli ucuza” gitmesine, ABD’de ise “işe yaramaz bir buz kütlesine bu kadar fazla para ödenmesine” tepki gösterildi.

Dönemin ABD Dışişleri Bakanı William H. Seward’ın satışta “aslan payını cebe indirdiği”, satışı organize eden Rusya ABD Büyükelçisi Eduard Stekl’in de çardan ayrıca mükafat aldığı öne sürüldü. Satıştan birkaç yıl sonra Alaska’da altın madenleri ile zengin petrol ve doğal gaz yatakları bulunması söylentileri daha da artırdı.

Uzmanların çoğu, Rusya satmasa bile ABD’nin Alaska’yı ele geçirmiş olacağı konusunda hemfikir. Bu fikre gerekçe olarak, 1823 yılında, dönemin ABD Dışişleri Bakanı John Adams’ın, Rusya’nın Kuzey Amerika’daki koloniler üzerinde en ufak bir söz hakkı olmadığı açıklaması ve ABD’nin 24’üncü Dışişleri Bakanı William H. Seward’ın, “ABD’nin zamanla bütün gezegeni ele geçirmesini” öngören programı gösteriliyor.

Alaska’nın satışı konusundaki en popüler söylentilerden bazıları ise şöyle:

-ABD Rusya’dan Alaska satışının parasının tamamını alamadı. Çünkü parayı taşıyan gemi battı.

-Alaska aslında ABD’ye satılmadı, 99 yıllığına kiralandı. Fakat Sovyetler Birliği nedense geri almak istemedi.

-Satışta birçok ihlal yapıldı, Rusya istese Alaska’yı bugün geri alabilir.

Kaynak : http://www.turkrus.com/

Rus Resim Sanatından çağdaş bir örnek: Tatyana Yuşmanova

2011-03-31T04:41:00.000-07:00

Tatyana Yuşmanova, çağdaş bir Rus ressamı.

Ailesindeki hemen herkes matematikçi ve fizikçi iken o,sanatı tercih etti. Moskova'daki Rusya Resim, Heykel ve Mimarlık Akademisi'ni bitirdi.

Moskova'da yaşıyor ve çalışıyor; ancak onun resimlerinin ilhamı çocukluğunu geçirdiği yerden- Yaroslavl Bölgesi'ndeki uzak bir köyden. Eserlerinin hemen hepsinin teması, ruhunun derinliklerine işleyen, belleğinden silinmeyen vahşi ve güzel Rusya doğası, köyleri ve insanları...

Yuşmanova'nın resimlerinde gerçek Rusya'dan gerçekçi izler var. O resimlerde Rusya'nın muhteşem doğasını ve doğa ile kucak kucağa yaşayan Rus insanlarını görmek mümkün.

Dünya Bankası: "Maaş artışında rekor kırıldı eski hastalıklara dikkat"

2011-03-31T04:06:00.000-07:00

“Ekonomideki istikrara bağlı olarak önümüzdeki dönemde Rusya’da yoksulluk oranının daha da azalması bekleniyor.” Bu öngörü Dünya Bankası’na (DB) ait. “2011 ve 2012 yıllarında ülkede yoksulluğun azalma temposu kriz öncesine dönecek” denilen raporda, Rusya’da piyasa ekonomisine geçilmesinden bu yana maaşlarda en yüksek artışın kaydedildiğine dikkat çekildi. Bu arada "uyarılar" da var. İşte veriler:
Rusya’da ilk çeyrekte ortalama maaşın geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 17 artarak 700 dolara çıktığı aktarılan DB raporunda, “Bu, ülkede piyasa ekonomisine geçilmesinden bu yana kaydedilen en yüksek maaş” denildi.

Maaş artışı ve işsizlikteki düşüşün yoksulluk oranını 2010 yılı sonunda yüzde 12,7 seviyesine kadar gerilettiği belirtilen raporda, üretim verimliliğindeki artışın ülkede maaşların “rekor” düzeyde artmasını tetiklediği savunuldu.

Dünya Bankası, Rusya’da yoksulluk oranının 2011 yılı sonunda yüzde 11,2, 2012’de yüzde 10 seviyesine gerileyeceği tahmininde bulundu.

Raporda ayrıca, yüksek enflasyon ve yüksek gıda fiyatlarının yoksulluk oranına olumsuz etkide bulunabileceği öngörüldü.

Dünya Bankası'nın Rusya ile ilgili en önemli uyarısı, yüksek petrol fiyatları yüzünden kriz öncesi "kötü alışkanlılara" dönülebileceği, devlet harcamalarındaki artışın kontrolsüz büyüyebileceği, bunun enflasyonist etkisinin yüksek olacağı yönünde.

Rusya'da orta sınıfın profili: Orta yaşlı, üniversite mezunu, geliri 2 bin 500 dolar

2011-03-31T03:58:00.000-07:00

Rusya'da "kapitalizmin omurgası" olması umuduyla palazlanması beklenen "orta sınıf" ne durumda? RBC ajansı, yaptığı son anketle Rusya’daki orta sınıfın profilini çizdi. Ankete göre, Rusya’da orta sınıf olarak tabir edilen kesimin büyük çoğunluğu orta yaşlı, yüksek öğrenim sahibi ve aylık geliri 70 bin ruble (yaklaşık 2 bin 500 dolar) civarında olan kişilerden oluşuyor. İşte her sektörün "yağlı müşteri" gözüyle baktığı orta sınıfın portresi:

Ankete göre, Rusya’da halkın yüzde 26,8’si kendini orta sınıfa dahil ederken, anket katılımcılarının yüzde 30,4’ü kendini bu sınıfa ait hissetmediğini söyledi. Ankete katılanların yüzde 39,9’u ise “Rusya’da orta sınıf diye bir şey yok” dedi.

Anket katılımcılarının çoğu, orta sınıfın gelişiminin önündeki en büyük engeller olarak, tekelleşme, KOBİ’lere yeterli desteğin sağlanmaması, vergi yükü ve kayıt dışı ekonominin büyüklüğünü gösterdi.

Kendini orta sınıfa ait hisseden anket katılımcılarının yüzde 46’sı, bu nedenlerden dolayı yurt dışına göç etmeyi düşünebileceğini, yüzde 14’ü ise göç etmeye kesin kararlı olduğunu söyledi.

Rusya’da devlet 2020 yılına kadar orta sınıfın nüfusa oranını yüzde 60’a çıkarmayı hedefliyor.

Kaynak : http://www.turkrus.com/

Rusya'nın nüfusu 2,2 milyon daha azaldı

2011-03-28T05:59:00.000-07:00

Rusya'da 2010 yılında gerçekleştirilen genel nüfus sayımın sonuçları ülke nüfusunun 145 milyondan 142,9 milyona düştüğünü gösterdi.

Rusya'nın resmi gazetesi Rossiyskaya Gazeta'da 2010'un Ekim ayında gerçekleştirilen genel nüfus sayımının sonuçlarını yayınladı. Rusya İstatistik Kurumu(Rosstat) tarafından hazırlanan nüfus sayımı ön verilere göre göre ülke nüfusu 8 yıl içinde yüzde 1.6 küçüldü. 2002 yılında gerçekleştirilen bir önceki nüfus sayımına göre Rusya nüfusu 145 milyon 166 bin 700 kişi iken, yeni sayımda ülke nüfusunun 142 milyon 905 bin 200 kişiye kadar düştüğü, yani 2 milyon 200 bin daha azaldı.

Rusya genelinde en yoğun nüfuslu yerler ülkenin merkez bölgesi, Volga nehrinin geçtiği bölgeler ve Sibirya bölgesi olduğu tespit edildi. Nüfusun yüzde 61'i bu bölgelerde yaşarken, 2002 yılından itibaren 63 bölgede nüfusun küçüldüğü ve 20'sinde nüfusun arttığı saptandı.

Kadınlar erkeklerden 10 milyon daha fazla

Rosstat tarafından yayınlanan belgede ayrıca Rusya'nın şehir nüfusunun yüzde 73,7 olduğu ve 2022 yılına göre sadece yüzde 0.4 arttığı ifade edildi.

2010 sayım sonuçlarına göre Rusya'da kadın-erkek farkı 2002 sayımına göre daha da açıldığı görüldü. 2002 yılında kadın sayısı 9 milyon 956 daha fazla iken 2010 yılında bu sayı 10 milyon 515 kadar yükseldi. Şu anki oran yüzde 46.3 karşı yüzde 53.7. 2002 seçimlerinde bu oran erkekler yüzde 46,6, kadınlar ise yüzde 53,7 olarak gerçekleşmişti.

2010 sayıma göre ülkede 66 milyon 205 bin erkek ve 76 milyon 700 bin bayan yaşıyor. Aradaki farkın erkeklerin erken ölümlerinin artmasından kaynaklandığı ifade edildi.

Resmi sonuçların 2011-2013 arasında açıklanması bekleniyor.

Moskova daha kalabalık

Devlet resmi gazetesi Rosiskaya Gazeta'da yayınlanan verilere göre başkent Moskova'nın nüfusu ile ilgili ilginç sonuçlara ulaşıldı. Rusya'nın genelindeki küçülmeye rağmen, başkentte nüfus yüzde 11 artarak 11 milyon 514 bine çıktı.

Moskova'nın nüfusu tüm ülke nüfusunun yüzde 8'ini oluştururken, ülkenin ikinci büyük kenti St. Petersburg'da ise nüfus yüzde 4 aratarak 4 milyon 848 bine yükseldi.

Resmi olmayan rakamlara göre ise Moskova'da nüfus 13-15 milyon arasında değişiyor. Kaçak ve kısa dönemli başkente geliş gidişler Moskova'nın nüfus artışında önemli etken olarak görülüyor.

Kaynak: http://www.haberrus.com/

"Stalin İmparatorluğu"nun sırları

2011-03-27T06:12:00.000-07:00

Moskova mimarisinin ayrılmaz bir parçasının Stalin döneminde yapılan binalar olduğu bilinen bir gerçek. Ancak, “Stalinka” olarak adlandırılan bu yapılarla ilgili fazla ayrıntı bilinmiyor.

Sık yapılan bir yanlış Stalin türü binalarla kastedilenin Moskova’da yedi adet bulunan ünlü gökdelenler olduğunun sanılması. Bunlar kuşkusuz Stalin döneminin en ünlü yapıları, ancak asıl kastedilen bir kente damgasını vuran mimari tarzı. Genel olarak 1930-1950 arasında yapılan konutlara “Stalinka” adı veriliyor. “Stalinka”ları dış görünümleri açısından iki ayırmak mümkün: Kırmızı ve beyaz tuğlalarla yapılanlar ve bloklar halinde olanlar.

Binalar genelde dokuz katlı ve asansörlü oluyor. Binaların dış görünümüne “Stalin imparatorluk tarzı” diye tanımlanan mermer, geniş girişler ve büyük pencereler hakimdir. Bu çeşit binaların en güzel örnekleri Moskova Nehri’nin kenarında,Leninskiy, Leningradskiy ve Kutuzovskiy Prospekt’te bulunuyor.

Sovyeter Birliği’nin yıkılmasından önce “Stalinka”lar ülkenin en prestijli evleriydi ve üst düzey komutanlar, ünlü bilim adamları, sanatçılar, önemli görevlerde bulunan bürokratlar ve elbette Komünist Parti’nin yöneticileri bu evlerin neredeyse “doğal” ev sahibiydi. Emlak uzmanı Aleksey Şlenov’a göre bu tarz evler ikiye ayrılıyor. İlk gruptakiler 5-5.5 metrekare mutfağı bulunan nispeten küçük evler. Diğerleri ise 7.5 metrekarenin üzerinde mutfağı olan evler. Elbette “küçük Stalinka”lar sadece işçiler düşünerek yapılmıştı, büyükleri ise “elit” kesim. Büyük olanlarında da mutlaka hizmetçiler için odalar yapılırdı

Yıllar geçti, köprünün altından çok su aktı ama bir gerçek hala değişmedi: Stalin tipi büyük evler günümüzde de lüks sınıfına giriyor. Usadba emlak bürosundan Natalya Kats bu evleri genelde yabancıların ya da geçmişe özlem duyan Rusların aldığını belirtiyor ve “İlginç bir durum var. Kim alırsa alsın bu evlerde modern renovasyon yapmıyor. Zaten modern tarz bu evlere çok gitmiyor”diyor.

Peki bu evlerin fiyatı nasıl? Emlak uzmanı Aleksey Şlenov Leninskiy Prospekt’te dördüncü katta tek odalı bir “Stalinka”nın 16 milyon rubleye, yani 500 bin doların üstünde alıcı bulduğunu anlatıyor. Söz konusu evlerin aylık kirası ise ortalama 2 bin dolar civarında. En yüksek kira ise ünlü Tverksaya Caddesi’nde 14 bin dolarlık dört odalı ev.

Kaynak: http://www.moskovalife.com/

Gezilesi, görülesi Moskova!..

2011-03-21T09:11:00.000-07:00

M.Hakkı Yazıcı
mhyazici@yandex.ru
Kaynak : Memlekent Dergisi

Moskova, seyahat meraklılarının öncelikle görmeleri gereken dünyadaki en önemli kentlerden biri…Niye diye soracak olursanız, bunun tarihi, kültürü, güzelliği gibi pek çok sebebi var.

Bir kere dünyanın önemli metropollerinde olan her şey Moskova’da var: Parlak bir gece hayatını, lüks otelleri ve restoranları, barları ve kafeleri, büyük alışveriş merkezlerini burada bulabilirsiniz. Sağlam bir kültürel geçmişi olan Rusya’nın başkentinde diğer bütün metropollere fark atacak çokluk ve kalitede tiyatro, opera, bale eserlerini izleyebilirsiniz. Moskova’daki sayısız müzeyi hakkıyla gezebilmek içinse çok uzun ve yoğun bir seyahat programına hazır olmanız gerekir.

Bir Batılı için anlaşılması zor, bilinmezi çok olan Rusya, aynı Türkiye gibi, coğrafyası ve kültürü itibariyle, hem batılı, hem de doğulu,.. toprakları hem Avrupa’da, hem de Asya’da olan bir ülke…Avrupa’nın doğusunda, Asya’nın kuzeyinde yer alan Rusya, 14 ülkeyle sınır komşusu ve sınır uzunluğu bakımından da dünyada birinci sırada… Yüz ölçümüyse 17.075.400 km². Baltık Denizi’nden Bering Boğazı’na kadar uzanan, 11 saat dilimini kapsayan bu dünyanın coğrafi olarak en büyük ülkesi, tarihi, coğrafyası, insanı, kültürü ve sanatıyla keşfedilmeye değer çok şeye sahip.

Başkent Moskova ise Rusya’nın kalbi, beyni, her şeyi…Siyasi, tarihi, ekonomik, kültürel ve manevi merkezi. Rusya’nın en gelişmiş bölgesinde, Rusya düzlüğünün ortasında bulunan 13 milyonluk nüfusuyla çok önemli bir merkez. Tolstoy’un dediği gibi her Rus Moskova’yı kendi annesi gibi görür. Moskova’nın hikayesi bir bakıma Rusya’nın da hikayesi.

Hem içeriden, hem de dışarıdan göç alan Moskova, giderek gelişiyor, büyüyor.

Moskova halka halka büyüyen bir şehir. Moskova’nın nerdeyse sembolü haline gelen Metro haritasına baktığınızda da bunu görürsünüz. Metro da aynı bu şekilde merkezdeki bir halkanın etrafında oluşmuş.

Kremlin’in yakınındaki Balşoy Moskvaretskiy Köprüsü’nde durup Moskova Nehri’ne bir çakıl taşı attığınızda taşın suya düştüğü yerde iç içe geçmiş büyüyen halkalar oluşur. Moskova da hemen hemen aynı yerden başlayarak halka halka büyümüş, büyümeye de devam ediyor.

En içte Kremlin’in duvarlarından oluşan ilk halka var. En dışta ise 108 km.’lik Moskova Çevre Yolu, Moskova’yı çepeçevre sarar. Çevre yolunda arabayla bir noktadan hareket ederseniz, hiçbir yere sapmadan dolaşarak aynı noktaya gelirsiniz.

Kuruluşu 1147’ye dayanan Moskova, Avrupa’nın en büyük kenti. Nüfusu 2002 sayımlarına göre 10,4 milyon. Ama fiilen ülke içi öteki kentlerden ve dünyadan gelenlerle günlük nüfusun 13-13,5 milyon olduğu kabul ediliyor.

1156’da Yuriy Dolgorukiy tarafından ahşap olarak yaptırılan, sonra defalarca yangınlar ve yıkımlar yaşayan Kremlin Sarayı, Kızıl (eski Rusçadaki anlamıyla Güzel) Meydan, Tverskaya ve Arbat caddeleri, Puşkin ve Tretyakov müzeleri, Lermantov ve Şalyapin evleri, tiyatroları, sinemaları, parkları, nehri, kilise ve camileri, alışveriş merkezleri, eğlence hayatı ve 1931’den bugüne gelişerek 150 civarındaki istasyonuyla başkent ulaşımını kısmen rahatlatan dev Moskova Metrosu ile görülmeye değer eşsiz bir dünya kenti Moskova.

Hep iyi taraflarından bahsetmek mümkün değil; bilmeden seyahat edecekleri uyarmak gerekiyor. Ne yazık ki Moskova pahalı bir metropol. Rusya başkenti, 2006 yılında Marcer Human Consulting adlı araştırma merkezinin Avrupa, Asya, Kuzey ve Güney Amerika ve Avusturalya’yı kapsıyan dünyanın 144 gelişmiş şehrinde yaptığı araştırma sonucunda Moskova tüm Avrupa, Amarika ve diğer ülkelerin metropollerini geride bırakarak dünyanın en pahalı şehri ünvanına sahip oldu.

Rusya’da yaşadığınızı bilen eşiniz, dostunuz hazır siz oradayken bir fırsatını bulup gelip gezmeyi isterler. Tabii sizden de rehberlik etmenizi…

Daha dostunuz gelmeden düşünmeye başlarsınız nereleri göstermeli diye.

Bana soranlara, “Aman sakın kışın gelmeyin, o malum korkunç soğuğu nedeniyle sadece Kremlin’i, Kızıl Meydan’ı, Arbat’ı ve birkaç müzeyi görüp, Metro’da kısa bir seyahat yapıp gidersiniz,” diyorum. Öyle ya Moskova sadece buraları değil ki!

Ancak şu da bir gerçek ki Moskova’nın fotoğraflardaki, resimlerdeki bilinen imajı karlar altındaki Kremlin’dir. O soğuğu, ayazı yiyen birisi olarak bence o panoramanın sadece resimlerde olanı güzel. Sıkı giyinilip, hızlı ve programlı yapılanınaysa kesinlikle itirazım yok.

Galiba en iyisi vakti olanlar için kışın birkaç günlüğüne Moskova’ya gelip yukarıda bahsettiğim hızlı, kısa turu yapmak; işin aslını ve uzun olanını ise güzel yaz aylarına bırakmak; Moskova’daki nehir turlarına katılmak, güzelim parklarını, bahçelerini gezmek, fıskiyelerinde ıslanmak, havuzlarına ayaklarınızı sallandırmak ve hatta çevre şehirlere yapılan günlük turlara katılmak. Haaa unutmadan söyleyeyim, Moskova’da “çimenlere basmak yasak” değil!

Peki nereleridir Moskova’nın en gezilesi, görülesi yerleri?

Şöyle bir sıralama yaparsak uzun bir liste oluşur:

Kızıl Meydan, Kremlin,Katedral Meydanı, Büyük Kremlin Sarayı, Çar Topu, Çar Çanı, Aziz Vasili (Blajenni) Katedrali, Lenin’in Mozolesi, Bolşoy Tiyatrosu, Kurtarıcı ısa Kilisesi, Novodeviçi Manastırı, Tarih Müzesi, Puşkin Müzesi, Tretyakov Galerisi, Moskova’nın yüksek binaları, ışçi adam ve Köylü Kadın, Ostankino Televizyon Kulesi, Moskova Metrosu, Lujniki, Arbat, Kuskovo, Kolomenskoye, Botanik Bahçesi, İzmailov Parkı, Heykel Parkı, Moskova Metrosu,v.s..

Moskova’nın ve hatta Rusya’nın simgesi Kızıl Meydan ve Kremlin’in şöylece bir gezilmesi için çok fazla zamana gerek yok; yarım gün yeterli. Kısa süreli bir iş gezisinden artan bir zaman içinde buraları alelacele gezilip, bir de arka fonuna Kremlin alınan bir hatıra fotoğrafı çektirilirse eşe dosta ben Moskova’yı da gördüm denilebilir.

Yukarıda saydığım yerlerden Sadovaya yani Bahçe Yolu içindeki yerleri görmek içinse en azından birkaç günlük bir zaman gerekli.

Daha uzun süreli kalışlar ve burada yerleşikler için kuşkusuz başka bir gezip, görme programı gerekli.

Sovyetler Birliği’nin çöküşüne Türkiye’den bir bakış

2011-03-21T06:43:00.000-07:00

İlber Ortaylı
Milliyet

Türkiye’nin aydınları, 20’nci yüzyılın en büyük yapısal değişimine gereken ilgiyi göstermedi. Yalçın Küçük’ün “Sovyetler Birliğinde Sosyalizmin Çözülüşü” kitabı dikkate alınmalı

Artık Sovyetler Birliği yok; resmen dağıldı. Yerine Rusya İmparatorluğu’nun eski vilayetleri ve eski halklarının federe üyeler halinde katıldığı bir Rusya Federasyonu çıktı. Bu federasyonun içinde siyasi, ekonomik, kültürel ve toplumsal geleneklerinin kuvveti itibarıyla Ruslara yakın tek unsur, Volga Tatarlarıdır. Bu halkın nüfusunu bazıları 15 milyon, bazıları ve resmi makamlar daha küçük olarak veriyor; her halukarda yüzde 10’un altındadırlar. Mesela yanı başlarında onlara tarihi etnik yakınlığı olan (belki de bazı buluntulara göre Macarlara akraba olan) Başkırtlar dahi iktisadi ve kültürel bakımdan daha zayıf durumdadırlar. Bulundukları cumhuriyette de nüfusları yüzde 20 miktarındadır.
Kuzey Kafkasya’daki etnik grupların hiçbiri kendilerine ayrılan bölgede yüzde 50 nüfusu bulmuyor. Sibirya’da Yakutya (Saha cumhuriyeti) gibi Türkiye’den geniş arazide sadece 300 bin nüfus var. Sibirya’da Urallarla Pasifik Okyanusu arasındaki bölgede toplam nüfus ancak 25 milyondur. Buraya Çin’den pasaportsuz bir nüfus nüfuz ediyor.
Eski tarihi Sovyet üyeleri 20 yıldır bağımsızlar. Yeni Rusya’nın kendine göre bir gelişme potansiyeli var. Aynı zamanda da bir durağanlığı, sıkıntısı çekilmeyen tek unsur ise devlet adamıdır. Rusya’nın fetret devrini Putin bitirdi.
Türkiye’nin aydınları yanı başlarındaki Rusya’nın depremine gereken ilgi ve bilgi ile bakmayı bilmediler. Eski yıllara nispetle tek özgün gelişme; birtakım gençlerin muhtelif yollarla Rusya topraklarında çalışmaları veya okumaları, bu sayede mahalli halk ve münevverlerden topladıkları bazı bilgi ve yorumları Türkiye’ye taşımaları olmuştur. İçlerinde çok az miktarda sistematik bilgi taraması yapanlar var.

Kitapta pek rastlamadığımız yorumlar ve kaynaklar var
Fakat Anglo-Sakson kaynakları kırıntı halde okuyup nakletme alışkanlığımız elan bitmedi. Soğuk Savaş döneminde insanlar Harvard’da ve Oxford’da Sovyetlerin nasıl incelendiğine dikkat etmediler, aynı şeyi yapamadılar, bugün de aynı durum sürüyor. Rusya nedir? Sovyetler nasıl yıkıldı? Kendine özgü düşünüp yaklaşan pek olmadı, bu bakımdan Yalçın Küçük’ün “Sovyetler Birliğinde Sosyalizmin Çözülüşü” kitabını kim ne derse desin dikkate almalıdır, üstelik bu çalışma 20 yıl önce yayımladığı tezlerin yeniden ele alınıp yeni belgelerle bezenmesiyle ortaya çıktı.
Kitapta pek rastlamadığımız yorumlar ve kaynaklar var. Ona göre Lavrentiy Beria kendinden önce bu mevkide olan Nikolay Yejov’un yerine NKVD’nin (İçişleri Halk Komiserliği) başına geçtiğinde ortalık durulmuş. Gerçekten de Yejov’un, Stalin’in emriyle yok edildiği ve Lavrentiy Beria iş başına geldiği gün, bu tip soruşturma ve tutuklamalarının durduğunu ünlü bestekâr Şostakoviç’in anılarında bile bulmak mümkün. Poliste bir gün evvelki sorgulamalar aniden sona eriyor. Ne var ki devletin terörü kabaca değil daha rafine olarak devam etmiştir (benim notum).
Kitapta daha başka ilginç kaynaklar kullanılıyor. Beria, Stalin döneminin hemen sonunda halkın tüketim imkanlarının yeniden düzenlenmesi (zira savaştan çıkan halkın durumu berbattı) cumhuriyetlerde yerli komünist yöneticilere fırsat verilmesi, dış politikada savaştan bezen ABD ve Avrupa ile bir barışçı politikaya gidilmesi, Çin ve Kore’den desteğin yavaş yavaş çekilmesi gibi programlar öne sürüyor. Anlaşılan Politbüro’nun Kruşçev, Malenkov, Molotov, Mikoyan, Varoşilov, Kaganoviç gibi üyeleri bir Gürcüden sonra öbür Gürcünün egemenliğine karşıdırlar. Korkutucu olan Beria’nın anti-Ortodoks fikirleri değil, Rusya’nın eritilme politikasının önerilmesidir, adam yok ediliyor (kurşuna dizildi).

Sovyet rejiminin sosyalizmden uzaklaşma nedenini anlatıyor
Yalçın Küçük sonraki 40 yılın içinde Sovyet rejiminin sosyalizmden uzaklaşmasına kâh bazı kaynaklara, kâh kendi gözlemlerine dayanarak bakıyor. Mesela Gorbaçov devrinin ekonomik danışmanı Agil Aganbegyan hakkındaki gözlem ve değerlendirmelerini okumak gerekir. Fakat sosyalizmin çöküşünün nasıl hızlandırılacağı üzerindeki yorumları 70’li yıllardan itibaren (yani Amerika’nın Vietnam’da gerilediği dönem) Sovyetler Birliği’nin aşırı silahlandığı ve nükleer gücünün bir tehdit olduğunun Henry Kissinger tarafından Batı’ya kabul ettirilmesini vurguluyor. Gelişme açık; Sovyetlerden korkulacak ama aynı zamanda da Sovyetler Birliği ve Doğu Bloku kendi içinde silahlanma dolayısıyla bir ekonomik sıkıntı içinde bunalacak.
Batı bu gelişimi gerçekten bilinçli olarak körükledi mi? Bunu henüz bilemeyiz ama gerilimin Sovyet sistemini çürütmeye başladığı açık.
20’nci yüzyılın en büyük tarihi yapısal değişiminin Marksist Türk aydını tarafından tahlili ilginç ve öğretici. Ne düşüncede olursak olalım, dünyaya kendi gözlüklerimizden de bakmayı bilmek lazım.

MGIMO’da fahri doktora

2011-03-21T06:34:00.001-07:00

İlber Ortaylı
Milliyet

Çarşamba günü Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a MGIMO (Uluslararası İlişkiler Moskova Devlet Enstitüsü) tarafından fahri doktora tevdi edildi. Burada enstitü, yüksek okul-fakülte olarak anlaşılmalıdır. Başbakan doğrusu kendi içinde tutarlı bir konuşma sundu. Yesenin, Dostoyevski, Puşkin okuyan Türklerin yanında Nazım Hikmet okuyan Ruslardan da bahsetti. “1829’da Rus-Türk Harbi sırasında Rus birlikleriyle Erzurum’a kadar ilerleyen Puşkin bu şehri ünlü Erzurum seyahatnamesinde betimler; bugün o şehirde tertiplediğimiz Kış Olimpiyatları’nda Rus öğrenciler en parlak dereceleri aldılar. Yakınlığımız ticari alana aksediyor. 36 milyar dolara kadar yükselen bir dış ticaret hacmimiz oldu, beş yıl içinde bunu 100’e çıkarmayı hedefliyoruz. Son on yılda bu rakamlar nerdeyse 10 misli arttı” derken Türkiye’nin büyüyen milli gelirinden iktisadi açılımlarından bahsedildi.
Türkiye son 30 yılda çok değişti. 1968’de ilk Sovyet akademisyenler grubuna Ankara ve Konya’da rehberlik yaptığımda (ki bunlar Gürcü ve Azerbaycanlıydı, başlarında bir Ukraynalı vardı) böyle bir manzarayı rüyamda görsem inanmazdım. Türkiye başbakanı MGIMO’da fahri doktora derecesi alacak ve Türkiye’nin 80’lerden beri hızla büyüyen rakamları hatırlatılacak çünkü Ruslar zaten biliyor!
MGIMO 1944’te kurulan bir diplomasi mektebi. Stalinist Rusya’nın iyi diplomat olmak için komünist olmanın ötesinde bilgili olması, yani Çarlık’tan kalıp komünizme hizmet verenlerin son grubunun (ki içlerinde ünlü yazar Aleksey Tolstoy da vardı) yeni nesilleri yetiştirmesi gerektiğini Sovnarkom (halk komiserleri kurulu) 14 Ekim 1944 tarihi kararıyla kabul etmişti.

Diplomatlar enerji konusunu iktisatçılar kadar iyi bilmeli
Zamanla MGIMO büyüdü. Sovyet Rusya’daki muhtelif milletler kadar II. Cihan Harbi’nden sonra Varşova Paktı ülkelerinin genç diplomat adayları da burada eğitim gördü. Bugün MGIMO eski binasından çıktı, 6 bin kadar öğrencisi var. Bir düzineye yakını Türk. Yani genç diplomatlarımız içinde yerli kurumlarımız, Amerikan ve İngiliz eğitimi ve az miktarda Fransız eğitimlilerin yanında MGIMO’lular da yer alacak. Türk hariciyesinin renkli unsurlardan oluşması gerekir (Bugün MGIMO’da hukuk, iktisat ve diplomasi olmak üzere üç bölüm var. Diplomaside enerji politikalarına da önem veriliyor. Rusya diplomatının bu alanda iktisatçılar kadar iyi yetişmesi lazım, tabii bu bizim diplomatlar için de geçerli). 1994’te MGIMO’ya üniversite statüsü verildi. Fakültenin kütüphanesi zengin, üstelik bu yakınlarda 1815’ten beri zenginleşen Şarkiyat Enstitüsü Lazarev’in kütüphanesi de bu sisteme dahil edilmiş. Yabancı diller bölümü en çok önem verilen dal, iki dili iyi bilmeyen mezun olamaz.
MGIMO’nun bu haline baktım da sevgili okulumuz Mülkiye’nin tarihi serencamı aklıma geldi. Belki onu da böyle bir modele göre (ki onun eski zamanlardaki haliydi) yeniden düzenlemek gerekecek. Hiçbir toplum ve hiçbir devlet seçkin ve imtiyazlı eğitim kurumu olmadan işlevlerini yerine getiremez.

Rasputin’in ve Rusya’nın ölümü

2011-03-21T06:25:00.000-07:00

İlber Ortayli
Milliyet

Rasputin öldürüldükten altı yıl sonra Sovyetler Birliği ilan edildi. “O ölmeseydi imparatorluk çökmezdi” lafını çok kez duydum
30 Aralık 1916’da Çar ailesinin yani Romanovlar’ın damadı Prens Feliks Yusupov sarayın gözdesi keşiş Rasputin’i öldürdü. Sibiryalı keşiş St. Petersburg’un büyüye, spiritizmaya düşkün yüksek çevrelerinde çoktan “kutsal adam” diye niteleniyordu. Taraftarları vardı, adeta kendilerini ona adamışlardı. Rasputin’in olağanüstü gücüne Çariçe Aleksandra’nın kendisi de inanıyordu ve son çarı ikna etmişti.
Petersburg’un yüksek çevrelerinde Rasputin bir azize yaraşmayacak, keyifli bir hayat sürüyordu. Devamlı kadınların ortasındaydı, içiyordu. Sarayla ve hükümetle iyi geçinmek isteyenler, daha doğrusu hükümette ve iktidarda kalabilmek niyetinde olanlar onunla çatışmaya giremiyorlardı. “Dokunulmaz nedir?” diye sorsanız cevabı “Rasputin”di.
Rasputin cahildi ama Rusya’daki çok insandan daha kuvvetli sezgileri vardı. Savaşı istemeyen nadir takımdandı. Nitekim silahsız ve donanımsız ordular harbe gitti, çok kısa zamanda da felaketin ne kadar yakın olduğu anlaşıldı. Tannenberg bataklıklarında Hindenburg’un komutasındaki Almanlar kolay bir zafer kazandılar, kesin zafer değildi. İki yıl sonra 1916 kışında Rusya açlık yokluk içinde hâlâ düşmanla savaşıyordu.

Hemofili hastalığı getirdi
Bazıları yenilginin de suçlusu olarak bu çılgın ve murteşi papazı gördüler. Feliks Yusupov ve arkadaşları için de acilen yok edilmesi gereken düşmandı. 30 Aralık gecesi onu Yusupov’un sarayına davet ettiler, baş düşmanı Rasputin’in samimi dostu görünümündeydi. Önce zehirlemeyi denediler. Çılgın Roma İmparatoru Neron da anası Agripinna’yı zehirlemeyi denemişti. Ama Agrippina da Rasputin de zehire çok dayanıklı çıktılar. Bunun üzerine keşişi düpedüz tabancayla ortadan kaldırmayı denediler; kurşuna da dayanıklıydı, dayakla halledildiği sanılarak bir çuvala tıkıldı ve Neva nehrine atıldı, günler sonra cesedi bulunduğunda boğularak öldüğü anlaşıldı.
Çariçe babasının mensup olduğu Hesse-Darmstadt hanedanı üzerinden hemofili hastalığı getirmişti. Romanovlar hanedanı bu hastalığı önlemek için Çar Nikola ile evliliğine niye mani olamadılar, bu hâlâ tartışılıyor. Evliliğin sağlık bakımından bazı sorunlar yaratacağı galiba hissediliyormuş ama III. Aleksandr veliahtı bu evlilikten niçin men etmedi bilinemez. Her halukarda birbirini delice seven ve dört kızlarıyla birlikte çok mutlu bir aile olan son çarın ve çariçenin birliği, veliahtın hastalığı ile tatsız bir döneme girdi. Şehirdeki kışlık saraydan (bugünkü Ermitaj Müzesi) civardaki Peterhof’a kaçarcasına çekildiler.

Hiç kimse çarı sevmiyordu
1905 ihtilalinden beri çalkantı içindeki Rusya, çarı sevmiyordu. Bolşevik ve Menşeviklerin sevmeyeceği açık, liberaller ise onu sadece yetersiz değil, geri ve ahmak buluyorlardı. Çar ve çariçeyi hâlâ baba ve anne diye bilen milyonlarca köylünün dışında sefil işçi takımı da ondan soğumuştu.
Bizzat İsmailiye cemaatinin reisi Ağa Han bile Rus işçi sınıfının hayat şartlarını Hindistan’daki sefil işçilerden daha kötü buluyordu. Gerekçesi çok açıktır; “Berikiler hiç değilse havasız fabrika ve yatakhanelerinden dışarı çıkıp temiz hava alabiliyorlar, keskin soğukta bu da pek mümkün değil” diyordu. İşin garibi Slavyanofiller ve hatta muhafazakar güçler bile çarlarını ve Alman asıllı çariçeyi yetersiz görmeye başladılar.
Başta Yahudiler olmak üzere mahkum milletler de monarşiyi sevmiyordu. Çara en bağlı olan unsurun belki de Rusya’nın Müslüman halklar olduğunu söylersek durumun vahameti anlaşılabilir. Savaşın sıkıntıları içinde etrafta zavallı çariçenin Rasputin’in metresi olduğu bile tertiplenmiş dedikodu halinde dolaşıyordu. Oysa çariçenin oğlunun hastalığından dolayı bedbaht ve olağanüstü kuvvetlerden medet uman bir çaresiz olmaktan başka kusuru yoktu.
Öldürüleceği günü ve katilleri biliyor muydu?
Çar ise askercilik oynuyordu, payitahta oturup cephe gerisini düzene koyacağı yerde, cephede anlamadığı başkumandanlık rolündeydi. Harp eden devletlerin hiçbirisi, bu savaşa girerlerken cephe gerisindeki halkın düşeceği durumu göz önüne getirememişti.
Feliks Yusupov, Rusya’nın en ilginç kişiliklerinden biriydi. 1552’de Kazan Hanlığı IV. Ivan (Korkunç Ivan) tarafından alınınca din değiştirerek Rus soyluları arasına katılan Altın Ordu-Tatar soylularından bir aileden geliyordu. Diğer soylu üyelerin aksine sınırsız topraklarının geliriyle yetinmeyip sanayiye de el atan tek Rus prensiydi. Bu konuda Kazan Tatar soylularının kabiliyetini miras edinmiş gibiydiler.
Yusupovlar çok zengindi. St. Petersburg’un en ilginç saraylarından biri onlarındı. Üstelik Feliks, Çar Nikola’nın yeğeni ile evlenince aile Romanovlarla akraba oldu. Rusya haddi olmayan bir açgözlülükle hazırlıksız girdiği harbin bedelini iki ihtilalle ödedi. Her şey altüst oldu.
Rasputin efsanesi ise halen yaşıyor. Geçtiğimiz iki yılda onun hakkında batıda ve Rusya’da yapılan neşriyat küçümsenmeyecek miktarda, hatta birkaçı bayağı ciddi belgesel araştırmalara dayanıyor. Keşişin öleceği günü ve katillerini önceden bildiği hep söyleniyordu. Bu mealde yazdığı mektuplar da neşriyatın içinde yer alıyor. St. Petersburg yüksek cemiyeti ve politikacılar ile olan ilişkileri ise devamlı abartılı yorumlara konu oluyor. Ona kalsa Rusya barış içinde yaşayacak ve ondan yararlanabilecekti.
“Keşiş öldürülmese ihtilal dahi önlenebilecekti” sözünü hayatım boyu bazı ihtiyar mültecilerden duydum. “Öyle olsaydı, böyle bitseydi” ile tarih yapılmayacağı açık ama Rasputin Rusya tarihinin halen en ilginç portrelerinden biri olarak yerini muhafaza ediyor. Onun ölümünden tam altı yıl sonra, 31 Aralık 1922’de, iç harbi kazanan Bolşeviklerce Sovyetler Birliği resmen ilan edildi.
Bir yılı daha geride bıraktık. Hepimize dertsiz, az tasalı, sağlıklı bir 2011 yılı diliyorum.

Ruslar Türkleri öpmeye geliyor, işte kanıtı!

2011-03-21T00:34:00.000-07:00

Авто Радио : визы не нада скорого

Rusya'nın en tanınmış ve en çok dinlenilen radyo kanallarından birisi olan ‘Avtoradio’nun program sunucuları bir araya gelerek Tarkan'ın "Şıkıdım" parçasını uyarlayarak, Rusya ile Türkiye arasında yaklaşık bir ay sonra başlayacak olan karşılıklı vizesiz seyahatlar nedeniyle ‘Ruslar için vizesiz Türkiye’ şarkısını seslendirdiler.

Videosu da işte burada:
http://video.cnnturk.com/2011/yasam/3/18/ruslar-turkleri-opmeye-geliyor-iste-kaniti

Hakan Aksay yazdı: Rusya-Türkiye ilişkilerinde yeni dönem

2011-03-16T06:26:00.000-07:00

Hakan Aksay, Dostluk ve Kardeşlik Anlaşması’nın 90. yılında, Rusya’da yapılan Üst Düzey İş birliği Konferansı’nı (ÜDİK) değerlendirdi. Yazısında, Ankara-Moskova arasında süren “güven sorunu” nun aşıldığına dikkat çeken Aksay, iki ülke arasındaki ortaklığın henüz “stratejik” değil “pragmatik” düzeyde olduğunu belirtti. Aksay, “Türk-Rus ilişkilerinde genel tabloya bakılınca, iki ülkenin daha önce hiç olmadığı kadar birbirine yakın olduğu, ticaretten enerjiye, turizmden kültürel-insani ilişkilere kadar pek çok alanda devasa adımların atıldığı söylenebilir.” dedi.

Bundan tam 90 yıl önce, 16 Mart 1921’de yapılan Dostluk ve Kardeşlik Anlaşması ile hem yeni Türkiye uluslararası alanda ilk kez tanınıyor, hem de Türkiye ile (Sovyet) Rusya arasındaki ilişkiler açısından sağlam diplomatik temeller atılmış oluyordu.

Lenin önderliğindeki Sovyet Rusya 1917 Bolşevik Devrimi’nden sonra içerde ve dışarıda güçlenmeye çalışıyor, Mustafa Kemal’in liderliğindeki Türkiye ise Kurtuluş Savaşı’nı başarıya ulaştırmasında önemli rol oynayan Sovyet yardımlarının (yaklaşık 10 milyon altın ruble ve askeri yardım) yanı sıra Doğu sınırlarını güvence altına alıyordu.

Bu Anlaşma’nın açtığı ikili ilişkiler tarihinde birçok gelişme yaşandı. İki ülke arasındaki ilişkiler, 30’lu yılların sonunda ve İkinci Dünya Savaşı sırasında gerginleşti. Türkiye’nin fiilen Hitler Almanyası’nı desteklemesi, buna karşılık Stalin’in de Boğazlar ve Doğu bölgelerine yönelik talepler ileri sürmesi ile büyüyen anlaşmazlık, giderek iki komşu devletin Soğuk Savaş’ın farklı cephelerinde yer alması sonucunu doğurdu. 60’lı yıllarda nispeten yumuşayan ilişkiler, özellikle 80’lerin ortalarından itibaren hızla gelişen ticaret sayesinde pragmatik boyutta da olsa, Türkiye ve Rusya’yı birbirine yaklaştırdı.

Ancak işadamlarının inisiyatifleri, çoğu kez siyasi-diplomatik engellere takılıyor, iki devlet yönetimi Kürt-Çeçen, Kafkasya ve Orta Asya gibi anlaşmazlık konularını birbirine karşı kullanmaktan vazgeçmiyordu. 90’lı yıllarda bu gerginlikler adım adım azaldı. Rusya’da Putin’in başa gelmesinin ve enerji-ekonomi bazlı dış politikayı hayata geçirmeye başlamasının ardından siyasi diyalog ortamı ısındı. Putin’in Aralık 2004’teki Türkiye ziyareti sonrasında ise diplomatik-siyasi ilişkilerde hızlı bir gelişme süreci yaşanmaya başlandı.

Dostluk ve Kardeşlik Anlaşması’nın imzalanmasından tam 90 yıl sonra, bugün Rusya’yı ziyaret eden Başbakan Erdoğan’ın Moskova ve Kazan’daki temasları, Mayıs 2010’da Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev’in Türkiye ziyareti sırasında kurulan Üst Düzey İşbirliği Konseyi’nin (ÜDİK) ikinci toplantısında son derece geniş bir işbirliği perspektifinin ele alınması, bu gelişme sürecinin son örnekleri.

‘GÜVEN’ VE STRATEJİK YAKLAŞIM

Ankara-Moskova hattında geçmişte yaşanan birçok krizi, bir başka yaklaşımla iki kelimeyle özetleyebiliriz: Güven sorunu. Türkiye ile Rusya yönetimleri, ne savaşlarla dolu geçmiş yüzyıllarda birbirine güvenebildi, ne de Soğuk Savaş yıllarında. Bu “güven tesisi” son 6-7 yılın gündemi oldu. İlişkiler artık “önce rekabet”, “ne de olsa farklı kamplardayız” gibi yaklaşımlarla değil, “önce işbirliği” ve“onlarla beraber biz neler kazanabiliriz” anlayışıyla dizayn edilmeye başlanıyor. Burada Türkiye’nin “ABD’nin öncelikleri” ve “Batı ittifakı” kriterlerinden çok, ulusal çıkarlarını öne alma çabası da önemli rol oynuyor.

Ne var ki, son dönemde birbirine iltifatlar yağdıran iki ülke yönetimi (burada Moskova’nın Ankara’ya birkaç yıldır ısrarla “stratejik ortaklık” kavramını önerdiğinin altını çizelim), yine de birbiri açısından en başta stratejik değil, pragmatik değer taşıyor. Ne gariptir ki, Rusya’nın Türkiye’nin önde gelen ticari partneri haline gelmesi, Türkiye’nin de Rusya için beşinci ticaret ortağı olması da bu durumu değiştirmiyor.

Ankara genelde “pazarlık yapmak”, “indirim almak”, “liderlerin elektriğinin tutması”, “beden dilinin gösterdiği dostluk” gibi yüzeysel ölçütlerle yaklaştığı Moskova’ya yönelik uzun vadeli bir strateji hazırlamıyor. Bir dönemler uzun uzun araştırdığı Avrupa Birliği gibi “dersini çalışmıyor”. Ancak bağımsız dış politika uygulama isteği ve dünyada büyük güç olma amacına bağlı olarak Rusya ile özel ilişkilere sahip olmanın önemli olduğunu hissediyor.

Rusya’nın dış politikasında ve ekonomik ilişkilerinde de Türkiye, Batılı ülkeler ve eski Sovyet cumhuriyetleri kadar stratejik değer taşımıyor. Ancak enerji başta olmak üzere birçok konuda Türkiye’yle ilişkilerin ciddi bir mevzi olarak algılanması, Moskova’yı son yıllarda olumlu ya da olumsuz karşılık bulan bir dizi önemli projeyi “öneren taraf” ve Ankara ile bağlarda “daha aktif unsur” haline getirdi.

Bu arada Orta Doğu, Kafkasya, Karadeniz, Afganistan gibi konularda iki başkentin izlediği politikalar birbirine yakın. Türkiye’nin BM Güvenlik Konseyi üyeliği, AKPM Başkanlığı gibi konularda Moskova Ankara’ya destek verdi.

GELİŞEN İŞBİRLİĞİ

Türk-Rus ilişkilerinde genel tabloya bakılınca, iki ülkenin daha önce hiç olmadığı kadar birbirine yakın olduğu, ticaretten enerjiye, turizmden kültürel-insani ilişkilere kadar pek çok alanda devasa adımların atıldığı söylenebilir.

İkili ticaret hacminde 2008’de 38 milyar dolarlık rekor seviye yakalanmıştı. Kriz sonrası düşen, 2010’da 26.1 milyar dolar olarak gerçekleşen ticari hacim, bu yıl 2008 rekoruna yaklaşarak, birkaç yıl içinde de iki ülke yönetiminin hedef olarak koyduğu 100 milyar dolara ulaşabilir.

Türkiye’nin Rusya’da 33.7 milyar dolarlık inşaat yaptığı biliniyor (Türk müteahhitlerin tüm dünyada gerçekleştirdiği inşaat işlerinin yüzde 18'i).

İki ülkede de toplam 7'şer milyar dolara ulaşan Rus ve Türk yatırımlarının arttırılması da somut bir hedef haline geldi. Özellikle büyük Rus şirketlerinin Türkiye’ye gösterdiği ilgiyi anlamak için son günlerdeki gazete haberlerine şöyle bir göz atmak bile yeterli:

“Doğan Grubu’nun Boyabat hidroelektrik santraline RusHydro talip”,“Sberbank, Türkiye’de banka satın alacak”,“Rus Magnitorsk şirketi, 2 milyar dolarlık İskenderun MMK-Atakaş’ın tek sahibi olmak için başvurdu”,“Rusya 3. köprü inşaatına da talip oldu”…

Gazın üçte ikisini, petrolün üçte birini aldığı Rusya ile bir de nükleer santral alanında işbirliğine giden Türkiye, Kremlin açısından Almanya’dan sonra gelen “ikinci önemli enerji müşterisi” durumunda.

Turizmde de Rusya, Türkiye açısından Almanya’dan sonra ikinci. 2010’da Türkiye’ye 3 milyon 100 bin turist gönderen Rusya, karşılıklı olarak vizelerin kaldırılmasından (bu konuda yılan hikayesine dönen bürokratik engellerin 1-2 ay içinde temizleneceği ortaya çıktı) ve Ortadoğu ile Kuzey Afrika’dayaşanan gelişmelerden sonra, ülkemize yılda en az 4 milyon turist gönderebilir.

PROJELER VE ‘KOZLAR’

Türk-Rus işbirliğinin belkemiğini, 1984’ten bu yana enerji alışverişi ve ortak projeleri oluşturuyor.Erdoğan’ın Rusya ziyaretinin ana gündem maddesi de bu.

Bu sektördeki işbirliği gelişerek yeni boyutlar aldığından dolayı sorunları da artıyor. Rusya, Güney Akım Doğalgaz Hattı’na başlamak için gereken Türkiye’nin izninin gecikmesinden rahatsız. 20 milyar dolarlık yatırımla inşa edeceği Mersin-Akkuyu nükleer santrali konusunda da gecikildiği kanısında.

İşbirliği kararı alınan 4 milyar dolarlık Samsun-Ceyhan Projesi’yle ilgili olarak da taraflar (zamanlamadan ortaklık oranlarına, transit geçiş ücretlerinden petrol miktarı garantisine kadar bir dizi konuda) birbirini eleştiriyor.

Kendisinin “Rusya’nın en iyi ve disiplinli müşterilerinden biri olduğunu” vurgulayan Türkiye, 2014 sonuna kadar doğalgazda “al ya da öde” şartının askıya alınmasını talep ederek bir süredir Rusya’yı“jeste zorluyor”. Bu arada gelecek yıl sözleşmesi sona erecek Batı Hattı’ndan vazgeçebileceğini ima ediyor.

Büyük işbirliği projeleri, giderek birbirlerine karşı kullanılan kozlar haline geliyor.

Şimdilik bu çelişki ve pazarlıklar, büyük ölçüde kapalı kapılar ardında kaldığı için ortalığı alevlendirecek ve skandal çıkaracak bir gelişme yok.

Ama Türk-Rus ilişkilerinde güven ve stratejik yaklaşım konularının farklı bir düzlemde ele alınması ve projelerin karşılıklı çıkarlara bağlı olarak, bütünsel bir işbirliği yaklaşımıyla ele alınması gerektiği ortada.

T24
acaba@hakanaksay.com
Kaynak: http://www.rusya.ru/

Aşığız size, hepinize…

2011-03-16T06:01:00.000-07:00

Hakan Aksay’dan Rus kadınlar için “8 Mart” güzellemesi... Dünya Kadınlar Günü’nde Rus kadınlara “Aşığız size, hepinize” diyerek seslenen Aksay, Rus kadınının farklarını sıralayarak “Çünkü siz, en kutsal gerçeğin KADIN olmak olduğu inancını genlerinizde taşıyor, her durumda içinizdeki istekleri savunmayı başarabiliyordunuz” dedi.

Eskiden bahçeniz kalın duvarlarla çevriliydi. Yüzünüzü göremezdik.

Bazen bir sanatçı veya sporcu olarak ortaya çıkar, aniden kaybolurdunuz.

Daha çok romanlarda ve filmlerde vardınız o zamanlar.

Sonra duvarlarınız yıkıldı.

Ve siz dışarı çıktınız.

Bütün dünya sizi gördü. Romanlar ve filmler hayata döndü.

Çoktunuz, hem de pek çok...

Ve hepiniz güzeldiniz. Hayran bıraktınız bütün erkekleri kendinize.

Yıkılan duvarları aşarak size yakından bakmaya gidenler arttı.

Sizi keşfeden erkekler büyülendi. Duvarların dışında sakin yaşayagelen kadınlar sarsıldı.

Neden sizin bu kadar çekici olduğunuzun sırrını aradılar.

Bulamadılar...

Buldukları açıklamalar yetersiz kalıyordu.

En çok “güzel” diyorlardı, “çok güzel”,“Rus kadınları en güzeli”...

Açıklamak isterken çoğunlukla beyaz teninizden, açık renk gözlerinizden, kalkık burnunuzdan, sarı saçlarınızdan, uzun bacaklarınızdan bahsediyorlardı.

Bazen aşkı ve fedakârlığı bilmenizden, yeniliklere ve risklere açık olmanızdan söz ediyorlardı.

Bazen de yumuşak, sabırlı, anlayışlı olmanızdan dem vuruyorlardı.

Parçalar bir türlü birleştirilemiyor, sırrınız çözülemiyordu.

Belki bunun suçu da yine sizin göz kamaştırıcı çekiciliğinizdeydi.

Oysa asıl mesele, sizin KADIN olmanızda, bunu her an hissedebilmenizde, asla riyakarca gizlemeye ya da olduğundan farklı göstermeye çalışmamanızda idi.

Bu, size,“cinsellik” denilen sınırları bilinemez ufuklara açılan kapıları kolayca aralama gücü veriyordu.

Aşkla, ihanetle, mücadeleyle, tutkuyla, şehvetle, kıskançlıkla, hüzünle, coşkuyla dolu o upuzun yolların ilk adımı sizinle çok kolaydı.

Çünkü siz, en kutsal gerçeğin KADIN olmak olduğu inancını genlerinizde taşıyor, her durumda içinizdeki istekleri savunmayı başarabiliyordunuz.

Savaşlarda, ekonomik krizlerde, sosyal çalkantılarda, bitmez tükenmez devrim ve reform yıllarında, hem de sizin değerinizi duvarların dışındakiler kadar bilmeyen, çoğu kayıtsız ve kırılgan erkeklerin arasında hep kendinizi korudunuz.

Fiziksel kusurları olanlarınızın, gençliğini geride bırakanlarınızın, ya da aşık olunmaması gerektiğini düşündürecek ortamlarda tanışılanlarınızın ruhundan gözlerine sızan pırıltılarda bile bu gerçek vardı.

Biliyorum, biz erkeklerin size en çok ve en güzel yalanları söylediğimiz bu 8 Mart günlerinde bile, duyduklarınızın çoğunun doğru olmadığını hissettiğiniz halde, parlayan gözlerinizde bir saniye için umutlu bir ışık doğuyor.

İşte o masum ışık için seviyoruz biz sizi, hepinizi...

Kaynak:http://www.rusya.ru/

2 bin yaşındaki zeytin ağacı Ukrayna'nın en yaşlısı

2011-03-16T04:18:00.000-07:00

Ukrayna Çevre ve Tabiatı Koruma Bakanlığı tarafından yapılan "Ukrayna'nın Milli Ağacı" konulu yarışma ile ülkedeki ağaçların 'en'leri seçildi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, 4 farklı kategoride gerçekleşen yarışmada en yaşlı ağaç dalında Kırım'daki 2 bin yaşındaki zeytin ağacı birinci oldu. Yarışmada "abide ağaçlar" kategorisinde; Lviv bölgesindeki 800 yaşındaki Bogdan Hmelnitskiy adındaki ıhlamur ağacı ilk sırayı alırken, "en tarihi ağaç" alanında 700 yaşındaki Zaparoj palamudu derece aldı.

Ülkenin en estetik ağacı ise Kiev'de bulunan 900 yaşındaki Grünevald adlı palamut oldu.

Her yıl binlerce turist bu ihtiyar ağaçları görmek ve tarihin canlı tanıkları olan ağaçlarla fotoğraf çektirmek için anıt ağaçların olduğu bölgeleri ziyaret ediyor.

Halkın gözünde Rusya'nın "kadın sembolleri": Pugaçeva, Matviyenko, Rotaru...

2011-03-05T06:56:00.000-08:00

Rusya Kamuoyu Araştırmaları Merkezi (VTsİOM), 8 Mart öncesi yaptığı ankette halka “Sizce Rusya’da kadın sembolü kim?” diye sordu.

Önceki yıllarda olduğu, anket katılımcılarının çoğu, efsane şarkıcı Alla Pugaçeva’yı listenin başına koydu. İkinci sırada St.Petersburg Valisi Valentina Matvienko var.

VTsİOM’un anketine göre Rusya’da halkın “kadın sembolü” olarak gördüğü ünlüler şöyle:
Alla Pugaçeva (Şarkıcı): %19
Valentina Matvienko (St.Petersburg Valisi): %9
Sofiya Rotaru (Şarkıcı): %5
İrina Hakamada (Siyasi): %4
Aleksandra Pahmutova (Besteci): %3
Nadejda Babkina (Şarkıcı): %2
Valeriya (Şarkıcı): %2
Kseniya Sobçak (Sunucu): %2
Çulpan Hamatova (Sinema ve tiyatro sanatçısı): %2
İrina Rodnina (Artistik patinajcı): %2

Kaynak: http://www.turkrus.com/

Rusya'nın bir numaralı pop müzik şarkıcısı Alla Borisovna Pugaçyova (Алла Борисовна Пугачёва),15 Nisan 1949, Moskova doğumlu.
Ippolitov Ivanov Müzik Koleji’nin Orkestra Şefliği ve Koro Bölümü’nden mezun oldu. 1981 yılında Moskova Tiyatro Sanatları Enstitüsü Müzik Yönetmenliği bölümünü bitirdi.
1991 yılında "halkın sanatçısı" ünvanına layık görüldü.
1997 Eurovision Şarkı Yarışması'nda "Primadonna" adlı şarkıyla 15. oldu.

Maslenitsa

2011-03-04T08:26:00.000-08:00

Boris Kustodiev'in ünlü Maslenitsa tablosu, 1919 (Isaak Brodsky Museum, St. Petersburg)

BAHARLA BİRLİKTE HAYAT YENİDEN BAŞLIYOR

2011-03-04T08:05:00.000-08:00

Maslenitsa (Масленица) Bayramı, dünya ve Avrupa'nın en ünlü bayramları listesinde yer alıyor. Rusların Hıristiyanlık öncesi dönemden bu yana kutladıkları Sirnaya Nedelya (Peynirli Hafta) denilen Maslenitsa, kışın neşeli bir şekilde uğurlanması ve baharın sevinçle karşılanması anlamına geliyor.

Ruslar baharın gelmesi ve güneşin doğmasını hayatın yeniden başlaması olarak yorumluyor. Bu yüzden eski Ruslar güneşe benzeyen yuvarlak hamurlu yiyecekleri tüketiyorlardı.

Rusların Hıristiyanlığı kabul etmesinin ardından Maslenitsa giderek bir Ortodoks bayramına dönüştü. Maslenitsa, kilise takvimine göre, Rusların Velikiy Post dedikleri "Büyük Oruç"a bir hafta kala kutlanmaya başlıyor. Dolayısıyla her yıl Maslenitsa'nın tarihi de Büyük Oruç'un tarihine göre değişiyor. Oruca 1 hafta kala Ortodoks Ruslar kaymaklı yağ, balık ve sütlü ürünleri tüketebiliyor. Maslenitsa günlerinde insanlar birbirilerini ziyaret ediyor ve blinniler ikram ediliyor. Atlarla dolaşmak, sokaklarda tur atmak, damatların kayınvalidelerini davet etmeleri gibi ilginç gelenekler de var.

Maslennitsa Bayramı

2011-03-04T07:51:00.000-08:00

Moskova’da kışın uğurlanması ve baharın karşılanması anlamına gelen Maslennitsa Bayramı kutlanıyor.

Geçen yıllarda olduğu gibi bu yıl da bu bayram şenliğinin merkezi Kızıl Meydan’ın nehir kısmındaki Vasilsyevskiy Yokuşu olarak belirlenirken, kutlama kapsamında birçok oyun, yarışma, konser ve çeşitli eğlenceler gerçekleştirilecek. Ayrıca buraya gelen misafirler Maslennitsa Bayramı’nın sembolü olan bilinen krepleri de tatma imkanına sahip olacaklar.

Konu ile ilgili olarak bir açıklama yapan Moskova Şehir Turizm Komitesi Başkanı Sergey Şpilko, Moskova’daki Maslennitsa kutlamaları için 17 milyon ruble (yaklaşık 600 bin dolar) ayrıldığını, bu yıl geçen yılın aksine kutlamaların bir hafta değil, 4-6 mart tarihleri arasında toplam 3 gün olacağını, ancak bu yıl ki katılımın daha çok olmasının beklendiğini belirtti.

Maslennitsa Bayramı kutlamaları Kızıl Meydan haricinde, VVTS Vedenha Parkı, Sokolniki, Kolomenskaya, Tsaritsino ve Gorkiy Parkları’nda da gerçekleştirilecek.

Kaynak: http://www.gazetem.ru/

Rusya’da kardan dev semaver yapıldı, şenlikte çay ikram edilecek

2011-03-04T07:45:00.000-08:00

Fuad Seferov
CHA

Rusya’nın en eğlenceli bayramlarından, kış mevsimine veda ve ilk baharı karşılama anlamına gelen Masletnitsa haftası için tarihi Yaroslav kentinde kardan dev semaver kuruldu. İçi orjinal olarak inşa edilen 6,5 metre yüksekliğindeki semaver 76 bin litre su alabilecek.

Kentin Tarihi Mimarlık Müzesi yanında kurulan semaverin dış kısmı ise karla kaplandı ve Rus motifleri ile süslendi. Dev semaverin Yaroslav halkı için sembolik anlamı da var: Masletnitsa bayramının ilk gününde semaverde su kaynatılacak ve odun borusundan çıkan ilk duman bayramın başladığı anlamına gelecek. Yaroslav kent yetkililerine göre, düzenlecek Masletnitsa bayram şenliklerinde vatandaşlar blinçik ve balın yanısıra bol bol çay da içebilecek.

Rusça semaver "kendi kendini pişiren" anlamına geliyor. Çayı daha çok semaverden içmeyi seven Ruslar'ın özel çay demleme yöntemleri de var. Semaverde yakılan odunun üzerinde çam kozalaklarını olması ve duman kokusunun suya sinmesi iyi bir çay keyfi için önemli.

Buhar üzerinde bekleyen demlikte ise kuru çay yapraklarının haşlanması gerekiyor. Suyun kaynamasının ardından haşlanmış çay yaprakları ile buluşması ise en az 10 dakika sürmeli. Eksi 15-20 dereceyi bulan soğuk havada tavşan kanı rengi çayın içimine ise doyum olmuyor.

Rusya 1. olmadığına ilk kez seviniyor

2011-02-25T03:58:00.000-08:00

Alkolün ucuz olduğu eski Sovyet ülkeleri alkol tüketiminde birbirleriyle yarışıyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) hazırladığı rapora göre dünyada en çok alkol tüketen ülke Moldova. DSÖ verilerine göre bir Moldova vatandaşı yılda ortalama 18,2 litre alkol tüketiyor. Bu ise global ölçekteki ortalama değer olan , 6,1 litreden 3 kat daha fazla. DSÖ'nün raporuna göre Moldova'dan sonra en çok alkol kullanan ikinci ülke Çek Cumhuriyeti. Çek Cumhuriyetinde kişi başına yıllık ortalama 16,4 litre alkol düşüyor.

Sırasıyla Macaristan 16,27 litre, Rusya 15,76 litre, Ukrayna 15,6 litre, Estonya 15,5 litre, Andora 15,48 litre, Romanya 15,3 litre, Slovenya 15.19 litre, Belarus 15,1 litre ve İngiltere ise kişi başına yıllık 13,3 litre alkol tüketiyor. DSÖ raporuna göre; Moldova, İsrail, Hırvatistan ve Ukrayna gibi bazı ülkelerde ülke bütçesinden alkol bağımlılığı ile mücadele için kaynak ayrılıyor.

Bununla birlikte 126 ülkede resmi alkol bağımlılığın tedavi amaçlı programları yürütmekte. DSÖ verilerine göre dünya çapında alkole bağlı ölümlerde erkeklerin oranı yüzde 6,2, kadınlarda ise bu oran yüzde 1,1. Dünyada fazla alkol kullanımından dolayı her yıl 15 ile 29 yaş aralığındaki 320 bin genç hayatını kaybediyor.

Söz konusu yaş aralığında ölümlerin yüzde 9’unun alkole bağlı olduğu tespit edildi. Öte yandan alkol tüketiminde lider konumundaki Moldova, geçtiğimiz günlerde Ukrayna votkasına vergiyi kaldırmak istediğini açıklamıştı.

Kaynak: http://www.turkrus.com/

Bütün kadınlar güzeldir, ama Rus kadınları biraz daha güzeldir! Tek kusurları ise...

2011-02-25T03:49:00.000-08:00

"İrina Şayk mı? Onu boşverin! Moskova’da herhangi bir köşe başında karşılaşacağınız İrina, Nastya, Tanya ve Yekaterina ondan çok daha güzel…”Bu satırları yazan bir Amerikalı. Hem de bir kadın Amerikalı. Gazeteci Kiri Blakeley, ünlü Forbes dergisindeki bloğunda Moskova izlemimlerini anlatıyor. Lafa Şayk’la (Soyadı Şayhlislamova, Tatar baba ve Rus annenin kızı) girmesinin nedeni, Rus modelin ünlü Sports Illustrated dergisine kapak olması. Şayk dergiye kapak olunca Blakeley yollara düşmüş Rusların neden değişik olduğunu araştırmak için Moskova'ya gelmiş. Blakeley Rus kadınların gözlerinden bacaklarına, yürüyüşlerinden giyimlerine diğer ülkelerin kadınlarından faklı olduğunu, buz gibi hava incecik topuklarla ve daracık mini eteklerle sokaklarda boy gösterdiğini yazıyor.
Barkeley’in konuştuğu New York'ta yaşayan ABD’li banker Tyler Wilson, şimdiye kadar ajanslar kanalıyla 20’den fazla Rus kadınıyla tanıştığını anlatıyor ve onların “esrarlı ve soğuk” güzelliğinden övgüyle söz ediyor. Wilson pek çok uluslararası markanın reklam yüzünün Rus mankenler olduğunu belirtiyor ve Rus kadınların çok çalışmaktan gocunmadığını söylğyor. Ama "her güzelin bir kusuruvardır" misali, Rus kadınlarının olumsuz yönü olarak “cimrilik” gösteriliyor ve “Yanında bir erkek varken kendisine bir fincan kahve bile ısmarlamaz” deniliyor.

Kaynak: http://www.turkrus.com/

Bin yıllık gelenek, "modernite"ye direniyor: Rus kışının dermanı Valenki

2011-02-25T03:39:00.000-08:00

Kimileri “1500 yıldır bu coğrafyada valenki var ve hep olacak” diyor...

Soğuğa dayanıklı “ulta izolasyonlu” botlar üretilse bile Rusya’da hala onun pabucunu tamamen dama atamıyor... “Valenki”, yani keçeye dönüştürülen saf koyun yününden yapılan geleneksel çizmeler, eksi 40 dereceyi bulan soğuğa direniyor, satışlar düşse bile “modern dizayn”larla Avrupa’da bile satışa çıkıyor.

Arkitera.Com’da derlenen bilgilere göre, hiçbir dikiş, boya ve yapıştırıcı malzeme kullanılmadan yüzde 100 saf yünden hazırlanan 'valenki'ler, hala tercih ediliyor.

Üretim teknolojileri değişmesine rağmen, tarihi özelliklerini koruyan çizmeler, koyun, deve, at, köpek ve diğer yünlü hayvanların tüylerinin kullanılmasıyla hazırlanıyor.

Tarihte bilinen en eski 'valenki'lerin, milattan önce dördüncü yüzyılda Altay bölgesinde üretildiği düşünülüyor.

Tibet, Kafkas, Pamir ve Karpat dağlarının sakinleri tarafından da kullanılan 'valenki'lerin seri üretimi ise 18'inci yüzyılın ilk yarısında Nijniy Novgorod bölgesindeki Semyonovskaya köyünde başladı.

Kimyasal madde yok
Hayvan tüylerinin mekanik baskı sonucu doğal olarak birbirine yapışması özelliği temel alınarak hazırlanan 'valenki'lerin üretiminde hiçbir kimyasal madde kullanılmıyor.

Sibirya çöllerindeki aşırı soğuk hava şartlarında tercih edilen 'valenki'ler, İkinci Dünya Savaşı döneminde de Sovyet askerlerinin kullandığı en önemli ayakkabılar.

Tedavi edici özellik
Müze Müdürü Galina Aleksandrovna Volkova, 'valenki'lerin 200 yıllık tarihe sahip olmasına rağmen, günümüzde de yaygın bir şekilde kullanıldığını söyledi.

'Valenki'lerin özellikle balıkçılar, avcılar, ülkenin Uzakdoğu bölgelerinin ormanlarında çalışanlar, askerler tarafından tercih edildiğini söyleyen Volkova, ''valenkiler, sadece ayakları sıcak tutma özelliğinden dolayı değil, aynı zamanda rahatsız ayakları tedavi edebilme özelliğinden dolayı da popüler oldu'' dedi.

Rus uzmanlar, Deli Petro ve İkinci Yekatrina gibi çarların 'valenki'leri bel ağrılarını tedavi için kullandıkları tarihçiler tarafından kanıtlanırken, çocukların üç yaşına kadar 'valenki' kullanması halinde taktirde bağışıklık sisteminin çok güçlendiğini belirtiyorlar.

Kaynak: http://www.turkrus.com/